EU muốn Trung Quốc hạn chế xuất khẩu ô tô hybrid

Liên minh châu Âu (EU) đang đề nghị Bắc Kinh hạ thị phần xe hybrid Trung Quốc từ hơn 33,3% xuống khoảng 15%, theo Financial Times. 

Đề xuất trên là một phần trong nỗ lực đạt thỏa thuận thương mại giữa hai bên trước các cuộc họp quan trọng dự kiến diễn ra tại Bắc Kinh vào tháng 10.

“Nếu họ không hạn chế xuất khẩu vào thị trường của chúng tôi, chúng tôi sẽ làm điều đó”, một quan chức EU cho biết. Theo người này, mục tiêu của Brussels là ngăn quá trình suy giảm năng lực công nghiệp thông qua cơ chế thương mại có kiểm soát.

Áp lực lên ngành ô tô châu Âu gia tăng nhanh chóng khi lượng xe hybrid Trung Quốc nhập khẩu vào khu vực này tăng hơn 10 lần, từ 3.800 chiếc vào tháng 10/2024 lên khoảng 50.000 chiếc trong tháng 7/2026. Giá bán trung bình của nhóm xe này cũng liên tục đi xuống.

“Khoảng trống” thuế quan

Tháng 10/2024, EU áp thuế chống trợ cấp lên tới 45% đối với ô tô điện chạy pin nhập khẩu từ Trung Quốc. Bắc Kinh sau đó đáp trả bằng các biện pháp thuế quan đối với rượu cognac, thịt và sản phẩm sữa của châu Âu.

Tuy nhiên, xe hybrid Trung Quốc chỉ chịu mức thuế nhập khẩu chung 10%. Trong khi lượng ô tô điện chạy pin nhập khẩu tăng tương đối chậm sau khi thuế mới có hiệu lực, dòng xe hybrid lại tăng vọt và lập đỉnh trong quý II/2026.

Một số hãng xe, trong đó có Volkswagen, đã kêu gọi EU áp dụng mức thuế mạnh tay tương tự đối với xe hybrid nhập khẩu.

Ngành ô tô châu Âu đang phải cắt giảm nhân sự hàng loạt trước sức ép cạnh tranh từ các mẫu xe Trung Quốc có giá thấp hơn. Các ngành hóa chất và thép cũng cảnh báo đang tiến gần “điểm tới hạn” do hàng hóa Trung Quốc tràn vào thị trường.

Brussels đồng thời muốn Bắc Kinh hạn chế xuất khẩu một số sản phẩm khác, bao gồm hóa chất, và tăng mua hàng hóa từ châu Âu.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen cho biết thâm hụt thương mại của EU với Trung Quốc, hiện ở mức khoảng 1 tỷ euro mỗi ngày, đã chạm ngưỡng đáng báo động.

Bà cảnh báo “cú sốc Trung Quốc lần thứ hai” đã xuất hiện và khẳng định EU sẵn sàng sử dụng các công cụ cần thiết để tái cân bằng quan hệ thương mại.

Kịch bản từng áp dụng với Nhật Bản

Bằng việc đề nghị Trung Quốc tự nguyện hạn chế xuất khẩu, EU kỳ vọng có thể lặp lại thỏa thuận từng đạt được với Nhật Bản năm 1986.

Khi đó, Tokyo đồng ý hạn chế lượng ô tô xuất khẩu sang châu Âu. Chính sách kéo dài đến năm 1999, góp phần thúc đẩy các hãng xe Nhật Bản như Toyota và Nissan xây dựng nhà máy hoặc hợp tác với doanh nghiệp bản địa tại EU.

Brussels đặt thời hạn đến tháng 10 để hai bên đạt “kết quả rõ ràng” trong việc thu hẹp mất cân bằng thương mại. EU và Trung Quốc đã thành lập cơ chế Tham vấn Thương mại và Đầu tư nhằm giải quyết các rào cản tiếp cận thị trường.

Cao ủy Thương mại EU Maroš Šefčovič dự kiến trao đổi với Bộ trưởng Thương mại Trung Quốc Vương Văn Đào trước khi tới Bắc Kinh vào tuần thứ hai của tháng 10.

Trong khi EU yêu cầu Trung Quốc kiềm chế xuất khẩu, Bắc Kinh muốn các nước thành viên dỡ bỏ biện pháp kiểm soát xuất khẩu và lệnh trừng phạt đối với doanh nghiệp Trung Quốc.

Trung Quốc bác bỏ cáo buộc các doanh nghiệp trong nước được hưởng lợi từ trợ cấp không công bằng, cho rằng giá bán cạnh tranh đến từ hiệu quả hoạt động của các nhà sản xuất./. 

Nguồn tham khảo: Financial Times