Xuất khẩu Trung Quốc tăng 25%, thặng dư thương mại vượt 800 tỷ USD
Nhu cầu chip và xe điện tăng mạnh giúp xuất khẩu Trung Quốc duy trì đà tăng hai chữ số. Tuy nhiên, thặng dư thương mại ngày càng lớn có thể trở thành tâm điểm trong các cuộc đàm phán với Mỹ và châu Âu.
Theo số liệu Tổng cục Hải quan Trung Quốc công bố ngày 8/9, kim ngạch xuất khẩu tháng 8 tăng 25% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn mức 23,9% của tháng 7 và gần sát dự báo của giới phân tích.
Nhập khẩu tăng 28,2%, nhanh hơn mức 27,5% trong tháng trước nhưng thấp hơn dự báo 31%. Trung Quốc theo đó ghi nhận thặng dư thương mại 119 tỷ USD trong tháng 8.
Lũy kế 8 tháng đầu năm, thặng dư thương mại của nền kinh tế lớn thứ hai thế giới đạt 805,5 tỷ USD. Với tốc độ hiện tại, con số này có thể vượt mốc 1.000 tỷ USD năm thứ hai liên tiếp.
Động lực lớn nhất đến từ làn sóng đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI) trên toàn cầu, kéo theo nhu cầu đối với chip và linh kiện dùng trong trung tâm dữ liệu. Riêng trong tháng 8, kim ngạch xuất khẩu chất bán dẫn của Trung Quốc tăng hơn gấp đôi so với cùng kỳ, đạt 40,7 tỷ USD.
Ôtô cũng là một trong những nhóm hàng tăng trưởng mạnh, với kim ngạch xuất khẩu tăng 43%, lên 18,3 tỷ USD. Các hãng xe điện như BYD đang đẩy nhanh hoạt động tại châu Âu và Đông Nam Á, qua đó bù đắp phần nào sức mua trong nước còn yếu.
Sự đối lập giữa xuất khẩu tăng cao và nhu cầu nội địa trì trệ cho thấy Trung Quốc vẫn phụ thuộc đáng kể vào thị trường nước ngoài để hỗ trợ tăng trưởng.
“Trung Quốc tiếp tục dựa vào các doanh nghiệp xuất khẩu để nâng đỡ nền kinh tế”, ông Zhiwei Zhang, Chủ tịch kiêm chuyên gia kinh tế trưởng tại Pinpoint Asset Management, nhận định. Theo ông, mất cân bằng thương mại giữa Trung Quốc và các đối tác đã trở thành vấn đề lớn trong chương trình nghị sự của các nhà hoạch định chính sách.
Thặng dư ngày càng lớn có thể làm gia tăng căng thẳng thương mại trước chuyến thăm Mỹ của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình vào cuối tháng 9. Cuộc gặp dự kiến với Tổng thống Donald Trump sẽ được theo dõi sát sao để đánh giá khả năng hai nước gia hạn thỏa thuận đình chiến thương mại.
Washington muốn Bắc Kinh kích thích tiêu dùng trong nước, giảm trợ cấp và thu hẹp thặng dư. Ngược lại, Trung Quốc đề nghị Mỹ dỡ bỏ các biện pháp kiểm soát xuất khẩu hàng công nghệ cao, đặc biệt là chip bán dẫn. Trung Quốc và Liên minh châu Âu cũng đặt thời hạn đến tháng 10 để tìm giải pháp cho tình trạng mất cân bằng thương mại.
Tại cuộc họp bộ trưởng tài chính và thống đốc ngân hàng trung ương G20 tuần trước, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết Trung Quốc là thành viên duy nhất phản đối tuyên bố chung kêu gọi loại bỏ những chính sách phi thị trường làm trầm trọng thêm tình trạng mất cân bằng.
Sau đó, Thống đốc Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc Phan Công Thắng khẳng định nước này “chưa bao giờ chủ ý theo đuổi thặng dư thương mại”./.
Nguồn tham khảo: Financial Times, Nikkei Asia
