Đề xuất đầu tư 162.000 tỷ đồng làm 3 tuyến cao tốc hơn 430 km

Chính phủ trình Quốc hội quyết định chủ trương đầu tư 3 dự án cao tốc mới với tổng chiều dài khoảng 430,5 km, tổng mức đầu tư sơ bộ 162.393 tỷ đồng. Các dự án dự kiến khởi công từ năm 2027, cơ bản hoàn thành vào năm 2030 và đưa vào khai thác năm 2031.

Sáng 7/11, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh trình Quốc hội Tờ trình về chủ trương đầu tư 3 dự án đường bộ cao tốc, gồm Bảo Hà – Lai Châu, đoạn Bảo Hà – Tân Phong; Quảng Ngãi – Kon Tum và Mộc Châu – Sơn La – Điện Biên, đoạn qua địa phận tỉnh Sơn La.

Theo Cục Thông tin và Truyền thông Chính phủ, 3 tuyến cao tốc có tổng chiều dài khoảng 430,5 km, được đề xuất đầu tư với quy mô 4 làn xe, tốc độ thiết kế từ 80–100 km/h. Trong đó, cao tốc Mộc Châu – Sơn La – Điện Biên, đoạn qua tỉnh Sơn La, dài khoảng 179,5 km, có tổng mức đầu tư sơ bộ 63.120 tỷ đồng.

Cao tốc Bảo Hà – Lai Châu, đoạn Bảo Hà – Tân Phong, dài khoảng 119 km, dự kiến cần 50.990 tỷ đồng. Trong khi đó, cao tốc Quảng Ngãi – Kon Tum có chiều dài khoảng 132 km, tổng mức đầu tư sơ bộ 48.283 tỷ đồng.

Bộ trưởng Xây dựng Trần Hồng Minh trình bày tờ trình của Chính phủ (Ảnh: Cục Thông tin và Truyền thông Chính phủ)

Về phương án đầu tư, Bộ trưởng Minh cho biết Chính phủ đã nghiên cứu hình thức đối tác công tư (PPP), loại hợp đồng BOT. Tuy nhiên, kết quả tính toán cho thấy ngay cả khi Nhà nước hỗ trợ khoảng 50–70% sơ bộ tổng mức đầu tư, các dự án vẫn không xác định được thời gian hoàn vốn.

Bên cạnh đó, cả 3 tuyến đều đi qua khu vực miền núi, biên giới, nơi có đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống và điều kiện kinh tế – xã hội còn nhiều khó khăn. Đây là những công trình thiết yếu, có tính liên vùng, được kỳ vọng góp phần giảm chi phí vận tải và thu hút đầu tư. Vì vậy, Chính phủ đề xuất thực hiện cả 3 dự án theo hình thức đầu tư công.

Theo phương án sơ bộ, ngân sách Trung ương dự kiến bố trí 158.342 tỷ đồng, ngân sách địa phương khoảng 4.051 tỷ đồng. Trong đó, tỉnh Lai Châu dự kiến bố trí 2.004 tỷ đồng và tỉnh Quảng Ngãi bố trí 2.047 tỷ đồng.

Chính phủ dự kiến cân đối khoảng 119.398 tỷ đồng vốn ngân sách Trung ương cho 3 dự án trong giai đoạn 2026–2030, bảo đảm nguồn lực để các công trình cơ bản hoàn thành vào năm 2030.

Về tiến độ, các dự án dự kiến được chuẩn bị đầu tư trong giai đoạn 2026–2027; công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và khởi công xây dựng triển khai từ năm 2027. Các tuyến đường phấn đấu cơ bản hoàn thành năm 2030 và đưa vào khai thác năm 2031.

Tổng diện tích đất dự kiến chiếm dụng của 3 dự án khoảng 4.583 ha, trong đó diện tích đề xuất chuyển mục đích sử dụng đất rừng khoảng 1.155 ha. Chi phí bồi thường, hỗ trợ, tái định cư sơ bộ khoảng 19.056 tỷ đồng./.