Vì sao Hàn Quốc gỡ lệnh cấm doanh nghiệp giao dịch crypto?

Sau gần một thập kỷ hạn chế, Hàn Quốc chính thức cho phép doanh nghiệp quay lại giao dịch tiền mã hóa, nhưng trong khuôn khổ kiểm soát chặt chẽ. 

Động thái này được xem là một phần trong chiến lược lớn hơn nhằm biến quốc gia Đông Bắc Á thành trung tâm tài sản số, đồng thời chuẩn bị luật stablecoin và khả năng mở đường cho ETF crypto giao ngay. 

Hàn Quốc gỡ lệnh cấm doanh nghiệp giao dịch crypto sau 9 năm

Sự tham gia của khối tổ chức có thể cải thiện thanh khoản và cấu trúc thị trường theo thời gian, nhưng các giới hạn chặt chẽ khiến dòng vốn lớn từ ngân quỹ doanh nghiệp khó có thể đổ vào ngay trong ngắn hạn.

So với Mỹ, Liên minh châu Âu, Nhật Bản hay Hong Kong, Hàn Quốc đang chọn cách tiếp cận thận trọng hơn: mở cửa có kiểm soát để quản lý rủi ro hệ thống và rủi ro uy tín.

Bài viết này phân tích nguyên nhân dẫn đến lệnh cấm trước đây, những gì quy định mới cho phép và cách thay đổi này có thể định hình lại thị trường crypto Hàn Quốc. Đồng thời, xem xét các rủi ro mà cơ quan quản lý đang đối mặt và so sánh chính sách của Hàn Quốc với các quốc gia khác.

Vì sao Hàn Quốc từng cấm doanh nghiệp giao dịch crypto?

Năm 2017, Hàn Quốc cấm các tổ chức tham gia thị trường tiền mã hóa do làn sóng đầu cơ bán lẻ bùng nổ. Cơ quan quản lý lo ngại nguy cơ rửa tiền, thao túng thị trường và rủi ro đối với ổn định tài chính.

Khi đó, doanh nghiệp và nhà đầu tư chuyên nghiệp bị hạn chế tham gia, trong khi nhà đầu tư cá nhân vẫn được giao dịch dưới các yêu cầu tuân thủ nghiêm ngặt.

Chính sách này đã định hình cấu trúc thị trường crypto Hàn Quốc: nhà đầu tư cá nhân chiếm ưu thế trong hoạt động giao dịch, còn tổ chức trong nước gần như bị loại khỏi một loại tài sản tăng trưởng nhanh. Theo thời gian, dòng vốn có xu hướng chảy ra nước ngoài khi nhà đầu tư và doanh nghiệp tìm cách tiếp cận crypto thông qua sàn quốc tế hoặc sản phẩm đầu tư ngoại.

Trong khi đó, các thị trường phát triển như Mỹ dần đưa vốn tổ chức vào crypto thông qua hợp đồng tương lai, dịch vụ lưu ký và cuối cùng là các quỹ ETF giao ngay. Đến năm 2024, giao dịch của khối tổ chức đã chiếm phần lớn khối lượng trên nhiều nền tảng toàn cầu. 

Quy định mới có điểm gì đáng chú ý?

Theo hướng dẫn mới của Ủy ban Dịch vụ Tài chính Hàn Quôc FSC), khoảng 3.500 tổ chức sẽ được phép giao dịch crypto, bao gồm các công ty niêm yết và tổ chức đầu tư chuyên nghiệp đã đăng ký.

Trước mắt, mức phân bổ vào tiền mã hóa không được vượt quá 5% vốn chủ sở hữu hằng năm của doanh nghiệp. Mục tiêu là ngăn doanh nghiệp chịu rủi ro quá lớn trên bảng cân đối kế toán, đồng thời cho phép cơ quan quản lý theo dõi tác động của dòng vốn tổ chức đối với ổn định thị trường.

Danh mục đầu tư được phép giới hạn ở 20 đồng tiền mã hóa có vốn hóa lớn nhất, giao dịch trên năm sàn crypto nội địa được cấp phép. Điều này hướng dòng tiền tổ chức vào các tài sản có thanh khoản cao như Bitcoin và Ether, đồng thời loại bỏ phần lớn token vốn hóa nhỏ hoặc biến động mạnh.

Tình trạng pháp lý của stablecoin như USDt vẫn đang được xem xét riêng. Cơ quan chức năng cho biết stablecoin có thể được đánh giá theo quy trình độc lập, với khả năng ban hành luật bổ sung liên quan đến hệ thống thanh toán và hạ tầng thị trường tài chính.

Các sàn giao dịch sẽ phải triển khai biện pháp bảo vệ đối với lệnh của tổ chức, như chia nhỏ lệnh và giới hạn quy mô mỗi lệnh, nhằm giảm biến động giá đột ngột và tránh việc lệnh lớn làm méo mó sổ lệnh thanh khoản mỏng.

Trụ sở Ủy ban Dịch vụ Tài chính Hàn Quốc 

Quy định cho doanh nghiệp giao dịch crypto không phải thay đổi đơn lẻ mà là một phần trong cuộc cải tổ pháp lý rộng hơn. Dự luật Luật Cơ bản về Tài sản số dự kiến được Quốc hội trình vào đầu năm 2026 nhằm hợp nhất khung pháp lý hiện còn phân mảnh.

Luật này sẽ điều chỉnh các lĩnh vực then chốt như giám sát sàn giao dịch, phát hành token, lưu ký tài sản, hành vi thị trường và bảo vệ nhà đầu tư. Các nhà hoạch định chính sách cũng đang nghiên cứu khung pháp lý cho stablecoin gắn với đồng won và các quỹ ETF crypto giao ngay được quản lý.

Những bước đi này cho thấy Hàn Quốc đang chuyển từ cách tiếp cận mang tính xử lý khủng hoảng sang cho phép thị trường tham gia có cấu trúc dưới sự giám sát chính thức.

Tác động dự kiến tới thị trường crypto Hàn Quốc

Thanh khoản và cấu trúc thị trường

Việc cho phép doanh nghiệp tham gia sẽ thay đổi động lực thị trường. Nhà đầu tư tổ chức thường có tầm nhìn dài hạn, chiến lược đa dạng và hệ thống quản trị rủi ro chuyên nghiệp. Sự xuất hiện của họ có thể cải thiện thanh khoản, thu hẹp chênh lệch giá mua – bán và giảm sự chi phối của giao dịch ngắn hạn từ nhà đầu tư cá nhân.

Tuy nhiên, giới hạn 5% khiến lượng vốn từ ngân quỹ doanh nghiệp vào crypto trong ngắn hạn vẫn bị hạn chế, do đó tác động sẽ diễn ra từ từ thay vì bùng nổ ngay.

Chiến lược ngân quỹ và đổi mới doanh nghiệp

Ở nhiều quốc gia, doanh nghiệp đã áp dụng chiến lược nắm giữ tài sản số trong ngân quỹ, coi Bitcoin như tài sản dài hạn trên bảng cân đối kế toán. Điển hình, công ty Metaplanet của Nhật Bản thu hút sự chú ý toàn cầu khi liên tục tăng lượng Bitcoin nắm giữ để gia tăng giá trị doanh nghiệp.

Tại Hàn Quốc, một số ý kiến trong ngành cho rằng giới hạn đầu tư nghiêm ngặt có thể cản trở các mô hình kinh doanh đa dạng. Các nhà phê bình cho rằng doanh nghiệp nên được tự quyết mức độ rủi ro trong khuôn khổ quản trị và công bố thông tin, thay vì bị áp hạn mức riêng cho crypto.

Sản phẩm tài chính nội địa

Sự tham gia của tổ chức có thể thúc đẩy phát triển các sản phẩm tài chính mới như ETF crypto, trái phiếu cấu trúc hay dịch vụ lưu ký. Đối với ngân hàng và công ty quản lý tài sản, nhu cầu giao dịch từ doanh nghiệp có thể là động lực đầu tư thêm vào hạ tầng tài sản số.

Điều này cũng giúp Hàn Quốc tăng khả năng cạnh tranh với các trung tâm tài chính châu Á như Hong Kong và Singapore – những nơi đang tích cực thu hút doanh nghiệp và vốn tổ chức trong lĩnh vực tài sản số.

Một số tập đoàn Hàn Quốc đã ứng dụng blockchain cho chuỗi cung ứng và chứng chỉ số từ trước, nghĩa là mức độ tiếp xúc với công nghệ sổ cái phân tán đã tồn tại trước khi doanh nghiệp được phép đầu tư tài chính vào crypto.

Khu vực / Quốc gia	Nắm giữ / giao dịch crypto được phép	Giới hạn đầu tư cụ thể	Tài sản đủ điều kiện	Tiếp cận qua ETF	Cách tiếp cận quản lý
Hàn Quốc	Có (từ 2026, theo hướng dẫn của FSC)	Có: Tối đa 5% vốn chủ sở hữu hằng năm	Top 20 tiền mã hóa trên các sàn Hàn Quốc được quản lý	Đang xem xét / đề xuất	Mở cửa dần cho tổ chức với giới hạn nghiêm ngặt và kiểm soát giao dịch
Hoa Kỳ	Có	Không giới hạn cố định	Phạm vi rộng, tùy theo chính sách quản trị rủi ro nội bộ	Có: ETF Bitcoin và Ether giao ngay đã được phê duyệt	Giám sát dựa trên công bố thông tin và lưu ký, phân bổ theo cơ chế thị trường
Liên minh châu Âu (EU)	Có	Không giới hạn cố định	Token tuân thủ quy định MiCA	ETP được phép tại một số quốc gia thành viên	Cấp phép theo MiCA và tuân thủ quy định AMLR
Nhật Bản	Có	Không giới hạn cố định	Tài sản được niêm yết và phê duyệt bởi sàn giao dịch	ETF liên quan đến crypto vẫn còn hạn chế	Cấp phép chặt chẽ, tách biệt lưu ký, bảo vệ nhà đầu tư mạnh mẽ
Hong Kong	Có (đối với nhà đầu tư chuyên nghiệp)	Không giới hạn cố định	Tài sản niêm yết trên sàn được cấp phép	ETF crypto giao ngay được phê duyệt năm 2024	Khung pháp lý thân thiện với tổ chức, kèm quy định về mức độ phù hợp của nhà đầu tư
Singapore	Có	Không giới hạn cố định	Tài sản được sàn giao dịch phê duyệt	Chưa có ETF crypto gi

So sánh với các quốc gia khác

Cách tiếp cận thận trọng của Hàn Quốc khác với nhiều thị trường lớn. Tại Mỹ và một số nước châu Âu, không có trần tỷ lệ cụ thể cho việc nắm giữ crypto của doanh nghiệp, dù các công ty vẫn phải tuân thủ quy định kế toán, công bố thông tin và trách nhiệm ủy thác.

Nhật Bản và Hong Kong cũng cho phép tổ chức tham gia mà không áp trần cứng về mức độ tiếp xúc trên bảng cân đối, thay vào đó dựa vào cơ chế cấp phép, quy định lưu ký và quy tắc hành vi thị trường.

Khung pháp lý của Hàn Quốc phản ánh lập trường thận trọng hơn: mở cửa cho doanh nghiệp tiếp cận crypto nhưng hạn chế quy mô cho đến khi cơ quan quản lý có thêm niềm tin vào sự ổn định của thị trường.

Những rủi ro cơ quan quản lý lo ngại

Theo FSC, khung mới nhằm cân bằng giữa tăng trưởng thị trường và ổn định tài chính. Các rủi ro chính bao gồm:

- Rủi ro biến động giá: có thể ảnh hưởng bảng cân đối doanh nghiệp và niềm tin nhà đầu tư

- Rủi ro vận hành: liên quan đến lưu ký tài sản hoặc sự cố tại sàn giao dịch

- Rủi ro uy tín: nếu doanh nghiệp chịu thua lỗ lớn từ giao dịch đầu cơ crypto

Việc giới hạn loại tài sản và quy mô đầu tư nhằm kiểm soát mức độ lan truyền rủi ro hệ thống, đồng thời giúp cơ quan quản lý tích lũy kinh nghiệm với dòng vốn tổ chức.

FSC dự kiến công bố phiên bản cuối cùng của hướng dẫn vào tháng 1 hoặc 2 năm 2026. Việc triển khai sẽ phối hợp với Luật Cơ bản về Tài sản số trong năm. Nếu tiến độ lập pháp thuận lợi, doanh nghiệp có thể bắt đầu giao dịch crypto trước cuối năm.

Các điều chỉnh trong tương lai có thể được xem xét nếu thị trường ổn định và cơ chế tuân thủ vận hành hiệu quả. Hiệp hội ngành nhiều khả năng sẽ vận động nâng hạn mức đầu tư và mở rộng danh mục tài sản đủ điều kiện sau giai đoạn thử nghiệm ban đầu.

Cân bằng giữa ổn định tài chính và đổi mới

Việc dỡ bỏ lệnh cấm kéo dài đối với giao dịch crypto của doanh nghiệp đánh dấu bước ngoặt lớn trong cách tiếp cận của Hàn Quốc với tài sản số. Sau gần một thập kỷ thị trường chủ yếu do nhà đầu tư cá nhân chi phối, các tổ chức cuối cùng đã được phép quay lại – dù dưới những ràng buộc chặt chẽ.

Việc mở cửa thận trọng này có tiến tới hội nhập đầy đủ với dòng vốn tổ chức hay không sẽ phụ thuộc vào diễn biến thị trường, khả năng quản trị rủi ro của doanh nghiệp và hiệu quả giám sát của cơ quan quản lý. Tuy nhiên, rõ ràng Hàn Quốc không còn xem sự tham gia của doanh nghiệp vào crypto là mối đe dọa tất yếu đối với ổn định tài chính, mà là hoạt động có thể quản lý trong khuôn khổ pháp lý bài bản./.