Vì sao Hàn Quốc "bế tắc" trong việc xác định ai được phát hành stablecoin?

Khung pháp lý cho stablecoin tại Hàn Quốc đang rơi vào bế tắc, bởi các cơ quan quản lý chưa thống nhất được liệu tổ chức nào sẽ được quyền phát hành stablecoin neo theo đồng won?

Dự thảo Luật Cơ bản về Tài sản số (Digital Asset Basic Act) bị đình trệ do bất đồng giữa các nhà quản lý về việc nên coi stablecoin là một dạng “tiền gửi ngân hàng” hay chỉ là một sản phẩm tài sản số cần cấp phép.

Phía Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc (BoK) liên tục thúc giục nên đẩy mạnh các stablecoin neo giá won do các liên minh ngân hàng kiểm soát phát hành, với tỷ lệ sở hữu tối thiểu 51%. Nguyên nhân là bởi, nếu stablecoin mở rộng quy mô quá nhanh, chúng có thể tác động tới dòng vốn, và ổn định tài chính. 

Ngược lại, Ủy ban Dịch vụ Tài chính (FSC) và nhiều nghị sĩ lo ngại mô hình “ngân hàng thống trị” sẽ bóp nghẹt cạnh tranh và làm chậm đổi mới. Thế bế tắc này nhiều khả năng sẽ đẩy việc thông qua luật sang năm 2026.

Tại Hàn Quốc, stablecoin đã đóng vai trò quan trọng trong hoạt động giao dịch tiền số, khi nhà đầu tư thường dùng token neo USD để tiếp cận thanh khoản quốc tế.

Nếu stablecoin neo giá won phát triển mạnh, dòng vốn xuyên biên giới có thể tăng vọt, gây khó cho quản lý ngoại hối trong một thị trường có tỷ lệ tham gia crypto thuộc nhóm cao nhất thế giới.

Theo Chainalysis, giai đoạn T6/2024 đến T6/2205, giá trị mua stablecoin bằng đồng won tại Hàn Quốc đạt khoảng 64 tỷ USD.

NHTW Hàn Quốc nhìn nhận stablecoin neo giá won như "phần mở rộng" của hệ thống thanh toán, do đó ưu tiên cách tiếp cận thận trọng, khởi đầu bằng các ngân hàng thương mại được kiểm soát chặt.

Trong khi đó, FSC lại xem đây là một đổi mới tài chính có thể quản lý thông qua cấp phép, tiêu chuẩn dự trữ, công bố thông tin và giám sát, không nhất thiết phải “đóng khung” quyền phát hành cho ngân hàng.

Trong khi đó, giới lập pháp đứng giữa áp lực chính trị, lợi ích ngành và câu chuyện năng lực cạnh tranh quốc gia. Nếu Hàn Quốc không xây dựng được stablecoin nội địa đáng tin cậy, người dùng sẽ tiếp tục phụ thuộc vào stablecoin nước ngoài.

“Quy tắc 51%”  

“Quy tắc 51%” – cách gọi của truyền thông Hàn Quốc – đề xuất rằng stablecoin neo theo đồng won phải do một liên minh do ngân hàng thương mại dẫn dắt phát hành, trong đó các ngân hàng nắm tối thiểu 51% quyền sở hữu. 

Cấu trúc này nhằm bảo đảm ngân hàng kiểm soát các khâu then chốt như quản trị, quản lý rủi ro và đặc biệt là cơ chế quy đổi (redemption).

Khi stablecoin vận hành ở quy mô lớn và mang tính “tiền tệ”, chúng có thể ảnh hưởng đến truyền dẫn chính sách vĩ mô, dòng vốn và ổn định tài chính. Mô hình ngân hàng dẫn dắt được kỳ vọng sẽ kỷ luật ngay từ đầu những khâu đầu tiên:

Từ tiêu chuẩn vốn, văn hóa giám sát, kiểm soát chống rửa tiền (AML) cho đến quản trị khủng hoảng, thay vì "vá víu" các hàng rào an toàn, sau khi một tổ chức phi ngân hàng đã trở nên quá lớn để kiểm soát.

Ngước lại, các ý kiến khác cho rằng, ngưỡng sở hữu bắt buộc không phải công cụ duy nhất để quản lý rủi ro. Giới chức trách vẫn có thể dùng yêu cầu dự trữ, kiểm toán, quy định quy đổi và quyền giám sát. 

Điển hình như FSC đã và đang xây dựng một chế độ bảo vệ người dùng dựa trên các tiêu chuẩn lưu ký và các yêu cầu vận hành nghiêm ngặt, chẳng hạn như ngưỡng lưu trữ ngoại tuyến đối với tài sản của khách hàng.

Kịch bản cho năm 2026

Tranh cãi kéo dài trong khi thị trường đã vào vị thế chuẩn bị. Các ngân hàng lớn sẵn sàng cho mô hình ngân hàng dẫn dắt; các nền tảng tiêu dùng và doanh nghiệp crypto cũng tìm cách phát hành hoặc phân phối stablecoin won nếu luật cho phép.

Ngược lại, nhiều fintech – như Toss – không muốn hoạt động trong liên minh do ngân hàng kiểm soát và coi luật pháp là “cánh cổng” quyết định thời điểm ra mắt sản phẩm.

Chính sự giằng co này khiến độ trễ trở nên đắt giá: càng tranh luận lâu, hoạt động stablecoin hàng ngày càng dạt sang hạ tầng stablecoin neo USD ở nước ngoài.

Các kịch bản đang được cân nhắc cho năm 2026 gồm:

- Cấp phép theo giai đoạn: ngân hàng trước, mở rộng sau (phương án BoK ủng hộ).

- Cấp phép mở kèm phân tầng hệ thống, áp yêu cầu nặng hơn với tổ chức lớn.

- Cho phép nhưng không bắt buộc liên minh ngân hàng, qua đó hạ nhiệt tranh cãi quanh “quy tắc 51%”./.