Tham vọng mới của 'ông vua' pin xe điện CATL
CATL - nhà sản xuất pin xe điện lớn nhất thế giới - đang chuyển hướng đầu tư vào các hệ thống lưu trữ năng lượng phục vụ trung tâm dữ liệu AI, lưới điện, tàu thủy và nhiều ngành công nghiệp điện hóa khác.
Ông Trần Hiểu Ba (Chen Xiaobo) - người đứng đầu trung tâm nghiên cứu CATL - cho biết, sau nhiều năm phát triển pin lithium cho ô tô, công ty tin rằng công nghệ của mình đã đủ trưởng thành để tích hợp vào các hệ thống quy mô lớn như lưới điện và trung tâm dữ liệu.
Động thái này phản ánh tham vọng của CATL vượt ra khỏi vai trò nhà cung cấp pin giá rẻ, trở thành doanh nghiệp công nghệ năng lượng.
Ông Trần Hiểu Ba (Chen Xiaobo) là người đứng đầu trung tâm nghiên cứu CATL (Ảnh: Reuters)
Năm 2025, CATL nắm khoảng 40% thị phần pin xe điện toàn cầu. Mảng này đóng góp khoảng 3/4 doanh thu 61,4 tỷ USD của công ty.
Theo ông Oscar Luo, Giám đốc đầu tư quốc tế của CATL, tham vọng của doanh nghiệp không chỉ dừng ở việc cung cấp pin cho các hãng xe mà là trở thành một công ty công nghệ trong lĩnh vực năng lượng tái tạo.
Để hiện thực hóa mục tiêu đó, CATL đã trực tiếp đầu tư vào 152 doanh nghiệp, đồng thời thông qua các công ty con và quỹ đầu tư gián tiếp vào hơn 9.900 doanh nghiệp, nhiều hơn đáng kể so với BYD với lần lượt 109 khoản đầu tư trực tiếp và 2.856 khoản đầu tư gián tiếp.
Mở rộng hạ tầng năng lượng
CATL hiện nắm khoảng 30% thị phần hệ thống lưu trữ năng lượng bằng pin (BESS) – lĩnh vực được hưởng lợi khi nhu cầu điện từ các trung tâm dữ liệu AI tăng mạnh.
Ngoài các hệ thống lưu trữ cho tòa nhà, nhà máy, cảng biển và mỏ khai khoáng, công ty còn phát triển pin cho máy bay, drone và đã triển khai trên gần 1.000 tàu, chủ yếu hoạt động ven biển và trên sông tại Trung Quốc.
Song song với đó, CATL cam kết đầu tư hàng tỷ USD xây dựng mạng lưới đổi pin cho ô tô, xe tải và tàu thủy nhằm thúc đẩy quá trình điện hóa ngành vận tải.
Để mở rộng hệ sinh thái, CATL gần đây chi gần 1 tỷ USD mua 38% cổ phần nhà vận hành trung tâm dữ liệu VNET, đồng thời nắm 49% Zhongheng Electric – doanh nghiệp chuyên về hệ thống điện một chiều cao áp (HVDC).
Một số xe điện được trang bị bộ pin có thể thay thế của CATL (Ảnh: Reuters)
Phần lớn ngân sách R&D gần đây của CATL được dành cho các công nghệ pin thế hệ mới, đặc biệt là pin sodium. Tháng 4 vừa qua, công ty tuyên bố đã vượt qua các rào cản thương mại hóa và sẽ bắt đầu sản xuất hàng loạt loại pin này vào cuối năm nay.
Ngoài nghiên cứu công nghệ, CATL cũng tăng tốc đầu tư vào hạ tầng năng lượng. Công ty vừa chi gần 1 tỷ USD để mua 38% cổ phần tại nhà vận hành trung tâm dữ liệu VNET, đồng thời sở hữu 49% tại Zhongheng Electric – doanh nghiệp cung cấp hệ thống điện một chiều cao áp (HVDC).
Kết quả kinh doanh cũng phản ánh đà tăng trưởng của các mảng mới.
6 tháng đầu năm 2026, doanh thu CATL tăng 55%, lên 277 tỷ nhân dân tệ (40,9 tỷ USD), trong khi lợi nhuận ròng tăng 42%, đạt 43,3 tỷ nhân dân tệ (6,4 tỷ USD) nhờ nhu cầu mạnh đối với các hệ thống lưu trữ năng lượng.
Giá cổ phiếu CATL niêm yết tại Thâm Quyến đã tăng gần 40% trong 12 tháng qua. Công ty đồng thời công bố kế hoạch mua lại tối đa 40 tỷ nhân dân tệ cổ phiếu.
Rủi ro địa chính trị
Sự lớn mạnh của CATL cũng khiến doanh nghiệp trở thành tâm điểm chú ý của cả Mỹ và Trung Quốc.
Đầu năm ngoái, Lầu Năm Góc đưa CATL vào danh sách các doanh nghiệp bị cho là có liên hệ với quân đội Trung Quốc. CATL nhiều lần bác bỏ cáo buộc này.
Ở chiều ngược lại, Bắc Kinh ngày càng siết chặt việc bảo vệ công nghệ pin tiên tiến nhằm hạn chế rò rỉ sở hữu trí tuệ ra nước ngoài, điều có thể ảnh hưởng đến tham vọng mở rộng toàn cầu của CATL.
Tuy vậy, nhiều tổ chức nghiên cứu vẫn đánh giá triển vọng dài hạn của ngành pin rất tích cực. Bernstein dự báo nhu cầu pin toàn cầu sẽ tăng từ 1,8 TWh năm 2025 lên 5,7 TWh vào năm 2030 và 16,6 TWh vào năm 2050, tương ứng tốc độ tăng trưởng kép khoảng 9% mỗi năm trong 25 năm tới.
Để đảm bảo nguồn nguyên liệu, CATL đã đầu tư mạnh vào chuỗi cung ứng lithium và nickel. Tháng 4 vừa qua, công ty thành lập một công ty khai khoáng mới với vốn đăng ký 30 tỷ nhân dân tệ (4,4 tỷ USD).
Theo ông Neil Beveridge, Giám đốc nghiên cứu năng lượng của Bernstein, vị thế của CATL trong ngành pin ngày càng giống với TSMC trong lĩnh vực bán dẫn. Cả hai đều nắm khoảng 40% thị phần ở lĩnh vực cốt lõi, duy trì lợi nhuận vượt trội nhờ lợi thế công nghệ và tạo ra phần lớn lợi nhuận của toàn ngành./.
Nguồn tham khảo: FT, Reuters
