'Núi nợ' nằm ngoài bảng cân đối của Big Tech
Big Tech đang cam kết tới 300 tỷ USD để hỗ trợ những dự án data center và chip AI. Tuy nhiên, phần lớn nghĩa vụ này chưa được ghi nhận như khoản nợ trực tiếp trên báo cáo tài chính.
Meta, Nvidia và Broadcom đang sử dụng một cấu trúc tài chính được gọi là “bảo lãnh giá trị còn lại” (Guaranteed Residual Value - GRV) để thúc đẩy cuộc đua xây dựng hạ tầng AI.
Theo phân tích của Financial Times, các công ty công nghệ đã đưa ra tổng cộng tới 300 tỷ USD cam kết bảo lãnh trong 12 tháng qua.
Bảo lãnh giá trị còn lại là gì?
Thông thường, một công ty muốn xây data center sẽ phải tự vay tiền hoặc ghi nhận tài sản và khoản nợ trên báo cáo tài chính.
Với mô hình mới, khoản vay được phát hành bởi một pháp nhân đặc biệt, thường gọi là SPV. Pháp nhân này đứng tên sở hữu data center hoặc chip, sau đó cho các công ty AI thuê hoặc sử dụng.
Big Tech không trực tiếp vay toàn bộ số tiền. Thay vào đó, họ cam kết rằng những tài sản này sẽ giữ được một mức giá trị tối thiểu trong tương lai.
Nếu một data center hoặc lô chip được bảo đảm có giá trị tối thiểu 10 tỷ USD nhưng sau này chỉ bán hoặc cho thuê lại được 8 tỷ USD, công ty công nghệ sẽ phải bù phần thiếu hụt 2 tỷ USD.
Công ty bảo lãnh không nhất thiết phải trả toàn bộ khoản vay, mà chỉ chịu trách nhiệm cho phần chênh lệch nếu giá trị tài sản giảm xuống dưới mức đã cam kết.
Nghĩa vụ này thường chưa được ghi nhận ngay như một khoản nợ trực tiếp. Nó chỉ trở thành khoản phải trả nếu điều kiện bảo lãnh bị kích hoạt.
Vì sao Big Tech sử dụng cấu trúc này?
Cuộc đua AI đang đòi hỏi khoản đầu tư khổng lồ vào chip, data center, hệ thống điện và hạ tầng làm mát.
Trong khi đó, kế hoạch chi tiêu của nhiều tập đoàn công nghệ bắt đầu vượt xa lượng tiền mặt mà họ tự tạo ra. Nếu trực tiếp vay và ghi nhận toàn bộ nghĩa vụ, tỷ lệ nợ tăng và xếp hạng tín nhiệm có thể chịu sức ép.
Việc đưa khoản vay sang một SPV giúp Big Tech không phải ghi nhận toàn bộ gánh nặng lên sổ sách.
Nhờ được Big Tech bảo lãnh, các dự án thường chỉ phải trả lãi suất cao hơn khoảng 1-1,5 điểm phần trăm so với mức lãi suất mà chính công ty bảo lãnh phải trả khi vay vốn.
Broadcom và Nvidia liên tiếp cam kết hàng chục tỷ USD
Broadcom là nhà sản xuất chip đầu tiên áp dụng mô hình này trong năm nay. Hồi tháng 6, công ty cam kết khoảng 29 tỷ USD để cung cấp 1 gigawatt chip cho một SPV. Pháp nhân này sẽ cho Anthropic thuê số chip nói trên.
Broadcom có thể tiếp tục sử dụng bảo lãnh để hỗ trợ các đơn hàng trong năm tới, gồm 5 gigawatt chip cho Anthropic và 1,3 gigawatt chip tùy chỉnh cho OpenAI.
Nvidia cũng triển khai chương trình tương tự. Công ty có thể bảo lãnh tối đa 25% giá trị tài sản trong các thương vụ do Goldman Sachs và nhóm nhà đầu tư Phố Wall thu xếp, với mục tiêu huy động tổng cộng 500 tỷ USD cho hạ tầng AI sử dụng chip Nvidia.
Ngoài ra, Nvidia đã cam kết 105 tỷ USD cho SB Energy, công ty con của SoftBank đang xây dựng một khu data center lớn tại Ohio dành cho OpenAI.
Nvidia sẽ chưa ghi nhận nghĩa vụ nợ trên bảng cân đối cho đến khi OpenAI bắt đầu thuê khu data center vào năm 2028. Đổi lại, trung tâm này sẽ sử dụng độc quyền phần cứng Nvidia trong 20 năm.
Meta mở đường cho mô hình tài trợ mới
Meta là tập đoàn công nghệ đầu tiên sử dụng bảo lãnh giá trị còn lại cho một dự án AI quy mô lớn.
Công ty cam kết 28 tỷ USD để hỗ trợ liên doanh với Blue Owl phát triển data center Hyperion công suất 2 gigawatt tại Louisiana. Dự án dự kiến đi vào hoạt động từ năm 2030.
Nhờ cấu trúc này, dự án huy động được 27 tỷ USD nợ với chi phí chỉ cao hơn khoảng 1,5 điểm phần trăm so với trái phiếu của Meta. Phần lớn khoản vay không được ghi nhận trực tiếp trên bảng cân đối của tập đoàn.
Meta sau đó tiếp tục sử dụng mô hình tương tự để hỗ trợ một data center công suất 1 gigawatt tại El Paso.
Rủi ro nằm ở đâu?
Nếu nhu cầu sử dụng AI thấp hơn dự kiến, nguồn cung năng lực tính toán dư thừa hoặc các công ty AI không xây dựng được mô hình kinh doanh bền vững, giá trị của chip và data center có thể giảm mạnh.
Khi đó, Big Tech có thể phải bù phần chênh lệch giữa giá trị tối thiểu đã cam kết và giá bán thực tế.
Các hãng xếp hạng tín nhiệm vì vậy vẫn điều chỉnh chỉ số đòn bẩy của doanh nghiệp để phản ánh những nghĩa vụ này.
Khoảng cách lớn nhất mà S&P Global từng ghi nhận là khoảng 25%. Với một thương vụ trị giá 20 tỷ USD, con số này có thể khiến nghĩa vụ nợ được điều chỉnh tăng thêm khoảng 5 tỷ USD.
Nói cách khác, các tập đoàn công nghệ có thể chưa phải trả tiền ngay hôm nay. Nhưng nếu cơn sốt AI hạ nhiệt, họ có thể phải đối mặt với một khoản nghĩa vụ lớn hơn nhiều so với những gì thể hiện trên báo cáo tài chính.
Nguồn tham khảo: Financial Times
