Doanh nhân
Mình không phải là doanh nhân nhưng trong cuộc đời mình, mình đã tiếp xúc với khá nhiều các ông chủ, lớn bé đều có cả.
Năm nay lại là một năm đặc biệt khó khăn với các doanh nhân, vì thế mình muốn viết đôi dòng về câu chuyện của họ.
Nhìn lại lịch sử châu Á hàng nghìn năm, có một sự thật ít thay đổi: doanh nhân không phải là một tầng lớp luôn được coi trọng. Từ hệ thống "sỹ nông công thương" của Trung Quốc, cho đến sau này là thời kỳ thuộc địa rồi giành độc lập, doanh nhân ở châu Á hiếm khi được nhìn nhận tích cực.
Nhưng công bằng mà nói doanh nhân và đặc biệt là những doanh nhân giàu có đều là những người rất giỏi. Vì kiếm tiền là rất khó, kiếm nhiều tiền còn khó hơn nữa.
Trong suốt chiều dài lịch sử, doanh nhân luôn là những người phải đặt cược vào tương lai trong khi thế giới là bất định, không có bất kỳ sự bảo đảm nào cho ngày mai.
Trên con đường tơ lụa hàng ngàn năm trước, những thương nhân Trung Hoa đánh đổi cả sinh mạng để đưa hàng hóa qua sa mạc và núi cao. Trên Ấn Độ Dương, những chuyến tàu chở gia vị và hương liệu của thương nhân Ấn Độ có thể mang về cả gia tài nhưng cũng có thể biến mất trong chớp mắt bởi một cơn bão. Không có bảo hiểm, không có ngân hàng trung ương để cứu giúp khi khủng hoảng, càng không có một chương trình an sinh nào để nâng đỡ người thất bại.
Suốt thời phong kiến, thương nhân châu Á phải sống giữa những vòng xoáy của quyền lực. Họ có thể giàu có nhưng sự giàu có không đồng nghĩa với an toàn. Những sắc lệnh bất ngờ hay sự thay đổi của triều đại có thể đảo ngược số phận một gia tộc chỉ sau một đêm. Họ phải học cách kinh doanh không chỉ với thị trường mà còn phải học cách đi dây giữa những thế lực và đôi lúc phải đánh cược bằng cả sinh mạng mình.
Bước sang thời hiện đại, khi các đế quốc châu Âu mở rộng ảnh hưởng tại châu Á, cuộc chơi càng trở nên khắc nghiệt hơn. Những thương nhân bản địa phải cạnh tranh với các công ty khổng lồ cùng với sự hậu thuẫn của các nước đô hộ.
Cơ hội thương mại mở rộng khi giao thương tăng lên nhưng cuộc chơi cũng tập trung hơn. Không phải ai giỏi hơn là sẽ chiến thắng mà trong nhiều trường hợp, người chiến thắng là người biết chọn đúng phe, đứng đúng phía của một trật tự mới đang hình thành.
Rồi sau đó thế chiến nổ ra, lại đặt doanh nhân châu Á trước những thử thách còn khắc nghiệt hơn nữa: chiến tranh, sự sụp đổ của các nước thực dân và những cuộc đại cải cách kinh tế kinh hoàng chưa từng thấy trong lịch sử.
Có những cơ nghiệp hàng trăm năm bị biến mất hoàn toàn vì bom đạn. Có những gia tộc đất đai bạt ngàn trắng tay chỉ sau một đêm.
Điều đáng suy ngẫm là, qua hàng nghìn năm, bản chất của những khó khăn ấy vẫn còn nguyên vẹn đến ngày nay.
Người doanh nhân luôn phải ra quyết định khi thông tin không đầy đủ. Và bi kịch là họ phải chịu trách nhiệm cho những kết quả mà họ chưa bao giờ có toàn quyền kiểm soát...
Nhân ngày doanh nhân Việt Nam, xin dành sự trân trọng cho những người đang gánh vác trách nhiệm ấy.
Đằng sau những con số là những đêm mất ngủ, đằng sau mỗi quyết định là sinh kế của người lao động, niềm tin của đối tác và đôi khi là tương lai của cả một gia đình.
Xin chúc mừng ngày doanh nhân Việt Nam!