Các hãng ô tô Trung Quốc được dự báo sẽ lần đầu tiên chiếm vị trí số một về doanh số xe mới toàn cầu trong năm 2025, đẩy Nhật Bản – quốc gia giữ ngôi bương suốt hơn 20 năm – xuống vị trí thứ hai.
Cụ thể, doanh số toàn cầu của các hãng xe Trung Quốc dự kiến đạt khoảng 27 triệu chiếc trong năm 2025, tăng 17% so với năm trước, dựa trên dữ liệu S&P Global Mobility.
Trong khi đó, doanh số của các hãng xe Nhật Bản được dự báo sẽ đi ngang, ở mức 25 triệu chiếc, đánh dấu sự sụt giảm đáng kể so với thời kỳ đỉnh cao gần 30 triệu chiếc vào năm 2018.
Như vậy, khoảng cách từng lên tới 8 triệu xe giữa Nhật Bản và Trung Quốc vào năm 2022 đã bị xóa sạch chỉ trong vòng 3 năm.
Cầu nội địa giảm, Trung Quốc đẩy mạnh “xuất khẩu"
Tại Trung Quốc, dấu hiệu dư thừa công suất ngày càng rõ rệt, khiến cạnh tranh giá leo thang. BYD – nhà sản xuất EV lớn nhất nước – cùng nhiều hãng khác liên tục giảm giá để giành thị phần.
Theo Hiệp hội Các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc, phân khúc xe năng lượng mới bán chạy nhất từ tháng 1–11 nằm trong khoảng 100.000–150.000 nhân dân tệ (14.000–21.000 USD), chiếm 23% tổng doanh số.
Trước môi trường cạnh tranh ngày càng lớn trong nước, các hãng xe Trung Quốc đẩy mạnh xuất khẩu lượng xe EV dư thừa sang các thị trường nước ngoài.
Thành trì của Nhật Bản lung lay
Tại ASEAN, khu vực từng là “sân nhà” của các hãng Nhật, doanh số xe Trung Quốc được dự báo tăng vọt 49%, lên khoảng 500.000 xe trong năm nay.
Riêng tại Thái Lan, thị phần xe Nhật tính đến tháng 11 chỉ còn 69%, giảm mạnh so với mức khoảng 90% cách đây 5 năm, theo Toyota Motor Thái Lan.
Ở châu Âu, doanh số xe Trung Quốc được dự báo tăng 7%, đạt khoảng 2,3 triệu xe. Dù Liên minh châu Âu (EU) đã áp thuế bổ sung với EV sản xuất tại Trung Quốc, các hãng xe nước này đang xoay trục sang xuất khẩu mạnh xe hybrid cắm sạc, vốn chưa nằm trong diện chịu thuế.
Tại các thị trường mới nổi, đà tăng trưởng cũng rất rõ nét:
- Châu Phi: doanh số tăng 32%, lên 230.000 xe
- Mỹ Latin: tăng 33%, đạt 540.000 xe
Phản ứng của các đối thủ quốc tế
Sự vươn lên nhanh chóng của Trung Quốc đang làm gia tăng các xung đột thương mại toàn cầu. Mỹ và Canada hiện đã áp thuế hơn 100% đối với xe điện sản xuất từ Trung Quốc, trong khi EU cũng áp mức thuế cao nhất lên tới 45,3%.
Bên cạnh đó, các tiêu chuẩn kỹ thuật mới cũng đang được thiết lập nhằm bảo hộ các nhà sản xuất nội địa trước làn sóng xe giá rẻ.
Trước áp lực đánh mất thị phần, một số hãng xe Nhật Bản đã bắt đầu thay đổi chiến lược bằng cách tiếp thu phương thức sản xuất của chính đối thủ.
Nissan Motor hiện đã triển khai xuất khẩu các mẫu xe điện giá rẻ được phát triển dưới sự hướng dẫn kỹ thuật từ Trung Quốc.
Trong khi đó, Toyota cũng mở rộng việc mua linh kiện từ các nhà cung cấp Trung Quốc tại khu vực Đông Nam Á nhằm tăng cường khả năng cạnh tranh về giá, nỗ lực lấy lại vị thế trong kỷ nguyên điện hóa đang diễn ra chóng mặt.
Nguồn tham khảo: Nikkei Asia
