Vì sao doanh nghiệp quốc tế đổ xô vay bằng nhân dân tệ?
Hoạt động vay vốn bằng nhân dân tệ đang tăng mạnh khi chi phí huy động tại Trung Quốc thấp hơn đáng kể so với Mỹ và nhiều nền kinh tế lớn.
Theo tính toán của Financial Times, tổng lượng trái phiếu “dim sum” và “panda” phát hành từ đầu năm 2026 đã vượt 1.000 tỷ nhân dân tệ, tương đương 149 tỷ USD. Con số này đã cao hơn mức kỷ lục của cả năm 2025.
Trong đó, lượng trái phiếu dim sum phát hành đạt 786,3 tỷ nhân dân tệ. Thị trường trái phiếu panda cũng ghi nhận 231,6 tỷ nhân dân tệ.
Trái phiếu “dim sum” và “panda” là gì?
Đây đều là công cụ giúp doanh nghiệp, ngân hàng hoặc chính phủ huy động vốn bằng nhân dân tệ, nhưng khác nhau về nơi phát hành.
Trái phiếu dim sum được phát hành bên ngoài Trung Quốc đại lục, chủ yếu tại Hong Kong. Người đi vay có thể là doanh nghiệp Trung Quốc, ngân hàng quốc tế hoặc tổ chức nước ngoài.
Trong khi đó, trái phiếu panda được các tổ chức nước ngoài phát hành ngay tại thị trường Trung Quốc đại lục. Người mua chủ yếu là ngân hàng, công ty bảo hiểm và các nhà đầu tư trong nước.
Dù thường được nhắc đến như công cụ huy động vốn của nước ngoài, gần hai phần ba lượng trái phiếu dim sum phát hành năm nay đến từ các tổ chức Trung Quốc. Nguồn tiền này có thể được sử dụng để tài trợ hoạt động ở nước ngoài hoặc thanh toán cho đối tác bằng nhân dân tệ.
Vì sao vay bằng nhân dân tệ rẻ hơn?
Nguyên nhân chính là khoảng cách lãi suất ngày càng lớn giữa Trung Quốc và Mỹ.
Lợi suất trái phiếu chính phủ Trung Quốc kỳ hạn 10 năm hiện ở mức khoảng 1,68%, trong khi lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ cùng kỳ hạn lên tới 4,78%. Đây là một trong những mức chênh lệch lớn nhất từng được ghi nhận.
Lãi suất thấp cho phép doanh nghiệp và ngân hàng vay bằng nhân dân tệ với chi phí rẻ hơn. Chẳng hạn, UBS cuối tháng 8 đã huy động 2 tỷ nhân dân tệ qua trái phiếu panda kỳ hạn 5 năm, với lãi suất 1,78%.
Goldman Sachs cũng đã phát hành tổng cộng 61,5 tỷ nhân dân tệ trái phiếu dim sum từ đầu năm.
Các ngân hàng quốc tế thường đổi số nhân dân tệ huy động được sang USD hoặc những đồng tiền lớn khác để phục vụ hoạt động toàn cầu. Tuy nhiên, việc chuyển đổi này có thể phát sinh chi phí phòng ngừa rủi ro tỷ giá.
Sự phát triển của hai thị trường còn được hỗ trợ bởi lượng tiền tiết kiệm lớn tại Trung Quốc.
Khi lợi suất trái phiếu chính phủ giảm sâu và nhu cầu tín dụng trong nền kinh tế suy yếu, các ngân hàng và công ty bảo hiểm Trung Quốc gặp khó khăn trong việc tìm kiếm tài sản có mức sinh lời hấp dẫn.
Trong tháng 7, dư nợ cho vay mới của hệ thống ngân hàng giảm 340 tỷ nhân dân tệ, mức giảm theo tháng lớn nhất kể từ khi có dữ liệu.
Trái phiếu dim sum và panda vì thế trở thành lựa chọn thay thế. Lợi suất bình quân gia quyền của trái phiếu panda phát hành năm nay đạt 1,85%, cao hơn một chút so với mức khoảng 1,7% của trái phiếu chính phủ Trung Quốc kỳ hạn 10 năm.
Việc Bắc Kinh nâng hạn mức cho phép nhà đầu tư đại lục mua trái phiếu tại Hong Kong thông qua cơ chế "Bond Connect" cũng giúp dòng tiền chảy vào thị trường dim sum. Nguồn cầu mới đặc biệt hỗ trợ các đợt phát hành dài hạn, như trái phiếu kỳ hạn 10 năm và 30 năm của Tencent.
Nhân dân tệ có thể trở thành đồng tiền vay vốn toàn cầu?
Bắc Kinh đang khuyến khích sự phát triển của hai thị trường này nhằm mở rộng phạm vi sử dụng nhân dân tệ và giảm sự phụ thuộc vào hệ thống tài chính bằng USD.
Trong năm qua, Indonesia, Slovenia, Pakistan và Kazakhstan đều đã huy động vốn qua thị trường trái phiếu panda. Tháng trước, tập đoàn dầu khí quốc doanh KazMunayGas của Kazakhstan cũng phát hành 3,5 tỷ nhân dân tệ trái phiếu dim sum.
Tuy nhiên, động lực tăng trưởng hiện chủ yếu đến từ các ngân hàng. Các tập đoàn đa quốc gia lớn vẫn chưa tham gia nhiều.
Một rào cản là quy mô từng đợt phát hành còn nhỏ. Nhiều doanh nghiệp quốc tế muốn huy động khoảng 1 tỷ USD trong một giao dịch, nhưng thị trường nhân dân tệ chưa phải lúc nào cũng đáp ứng được nhu cầu này.
Nhà đầu tư tổ chức Trung Quốc cũng phải mất nhiều tháng để thẩm định một tổ chức phát hành nước ngoài. Quá trình này phức tạp hơn so với các quỹ phương Tây, vốn có thể dựa nhiều vào xếp hạng tín nhiệm.
Quy mô thị trường vẫn còn khiêm tốn. Trái phiếu panda hiện chỉ chiếm khoảng 0,25% tổng thị trường trái phiếu Trung Quốc. Vai trò của nhân dân tệ trong dự trữ ngoại hối toàn cầu cũng còn hạn chế.
Dù vậy, lãi suất thấp đang giúp nhân dân tệ dần trở thành một đồng tiền hấp dẫn để huy động vốn. Diễn biến này tương tự vai trò của đồng yen trong nhiều thập niên Nhật Bản duy trì lãi suất thấp: nhà đầu tư và doanh nghiệp vay bằng đồng tiền có chi phí rẻ để phục vụ hoạt động tại những thị trường khác.
Nếu quy mô phát hành tiếp tục tăng và khả năng tiếp cận nhà đầu tư được cải thiện, nhân dân tệ có thể tiến thêm một bước từ đồng tiền thanh toán thương mại trở thành nguồn vốn cho các doanh nghiệp và chính phủ trên toàn cầu./.
Nguồn tham khảo: Financial Times
