Trung Quốc và “tham vọng” biến nhân dân tệ thành đồng tiền dự trữ toàn cầu

Trong bài viết đăng ngày 31/1 trên tạp chí lý luận Qiushi của Đảng Cộng sản Trung Quốc, Chủ tịch Tập Cận Bình nhấn mạnh yêu cầu xây dựng một “đồng tiền mạnh”, có thể được sử dụng rộng rãi trong thương mại quốc tế, đầu tư và thị trường ngoại hối, đồng thời đạt vị thế đồng tiền dự trữ.

Ông Tập Cận Bình muốn đồng nhân dân tệ trở thành đồng tiền dự trữ toàn cầu

Đây không phải lần đầu tiên lãnh đạo Trung Quốc đề cập mục tiêu quốc tế hóa đồng nhân dân tệ. Tuy nhiên, phát biểu lần này được xem là lời khẳng định trực diện và rõ nét hơn về định hướng xây dựng một đồng tiền có vị thế toàn cầu.

Theo nội dung được công bố, Trung Quốc cần xây dựng một ngân hàng trung ương đủ mạnh để điều hành chính sách tiền tệ hiệu quả, cùng với hệ thống định chế tài chính có sức cạnh tranh quốc tế. Đồng thời, nước này phải phát triển các trung tâm tài chính có khả năng thu hút dòng vốn toàn cầu và tạo ảnh hưởng đến quá trình hình thành giá trên thị trường thế giới.

Theo Financial Times, các nội dung trên nằm trong bài phát biểu của ông Tập trước các quan chức cấp cao khu vực từ năm 2024, nhưng đến nay mới được công bố.

Trung Quốc đang cho phép đồng nhân dân tệ tăng giá dần so với USD

Bài viết được đăng tải trong bối cảnh thị trường tài chính toàn cầu xuất hiện nhiều biến động như đồng USD suy yếu, thay đổi nhân sự chủ chốt tại Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) và căng thẳng địa chính trị, thương mại gia tăng, khiến một số ngân hàng trung ương phải đánh giá lại tỷ trọng nắm giữ tài sản bằng USD.

Ông Kelvin Lam, chuyên gia kinh tế cấp cao phụ trách Trung Quốc tại Pantheon Macroeconomics, cho rằng Bắc Kinh đang cảm nhận rõ hơn các chuyển dịch trong trật tự toàn cầu. Việc nhấn mạnh vai trò của nhân dân tệ phản ánh những rạn nứt ngày càng rõ trong cấu trúc tài chính quốc tế hiện tại.

Nhân dân tệ vẫn chiếm tỷ trọng nhỏ trong dự trữ toàn cầu

Trước đó, Thống đốc Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBoC) Pan Gongsheng từng đề cập khả năng hình thành một trật tự tiền tệ quốc tế đa cực, trong đó nhân dân tệ cạnh tranh với các đồng tiền chủ chốt khác.

Ông Han Shen Lin, Giám đốc phụ trách Trung Quốc tại The Asia Group, nhận định mục tiêu của Bắc Kinh không phải để nhân dân tệ thay thế USD trong thời gian ngắn, mà đóng vai trò đối trọng chiến lược, qua đó giảm bớt đòn bẩy tài chính của Mỹ trong bối cảnh hệ thống tiền tệ toàn cầu có xu hướng phân mảnh.

Sau xung đột Nga – Ukraine năm 2022, nhân dân tệ đã trở thành đồng tiền thương mại lớn thứ hai thế giới. Tuy vậy, vai trò của đồng tiền này trong dự trữ ngoại hối chính thức vẫn còn hạn chế.

Đồng nhân dân tệ vẫn đang suy yếu so với đồng euro

Theo số liệu từ IMF, tính đến quý 3/2025, USD chiếm khoảng 57% dự trữ ngoại hối toàn cầu, giảm so với mức 71% năm 2000; euro chiếm khoảng 20%. Nhân dân tệ đứng thứ sáu, với tỷ trọng khoảng 1,93%.

Các nhà phân tích cho rằng, điều kiện then chốt để nâng vai trò dự trữ của nhân dân tệ là tự do hóa dòng vốn và khả năng chuyển đổi ngoại tệ thuận lợi hơn, qua đó tạo điều kiện cho nhà đầu tư và ngân hàng trung ương gia tăng nắm giữ.

Một số đối tác thương mại cũng kêu gọi Trung Quốc cho phép nhân dân tệ tăng giá mạnh hơn, với lập luận rằng đồng tiền này đang bị định giá thấp - yếu tố góp phần hỗ trợ xuất khẩu và tạo ra thặng dư thương mại kỷ lục 1.200 tỷ USD trong năm 2025.

Nguồn tham khảo: Financial Times