Đúng như dự đoán, Kevin Warsh – cựu Thống đốc Cục Dự trữ Liên bang (Fed), người từng đứng sau nhiều quyết sách sinh tử trong khủng hoảng tài chính 2008 – chính thức được ông Trump đề cử làm người kế nhiệm Chủ tịch Fed Jerome Powell.
Trong thông báo trên mạng xã hội Truth Social, vị Tổng thống Mỹ không ngần ngại dành cho Warsh những lời có cánh, gọi ông là “một trong những Chủ tịch Fed vĩ đại nhất, thậm chí có thể là người giỏi nhất”.
Chẳng phải ngẫu nhiên mà ông Trump dành sự ưu ái cho Warsh đến vậy, hồ sơ kinh nghiệm và tầm nhìn chính sách của ông là điều mà giới tài chính nể phục.
Kevin Warsh - "Chủ tịch Fed vĩ đại nhất" trong mắt Trump chọn là ai?
Dấu ấn cá nhân của Kevin Warsh
Ở tuổi 55, Kevin Warsh là gương mặt quen thuộc với nội bộ Fed. Ông từng giữ vị trí Thống đốc Fed giai đoạn 2006–2011, quãng thời gian mà hệ thống tài chính Mỹ trải qua cú sốc lớn nhất kể từ Đại suy thoái.
Trong cuộc khủng hoảng 2008, Warsh là nhân vật thân cận của Chủ tịch Fed khi đó là Ben Bernanke, trực tiếp tham gia xử lý các quyết sách khẩn cấp nhằm ổn định thị trường.
Chính trải nghiệm “trong tâm bão” này tạo nên một Warsh thận trọng, đề cao kỷ luật chính sách tiền tệ. Ông ủng hộ gói nới lỏng định lượng đầu tiên (QE1) để cứu hệ thống tài chính, nhưng phản đối mạnh mẽ việc kéo dài các chương trình mua tài sản quy mô lớn sau đó như QE2, do lo ngại méo mó phân bổ vốn, rủi ro lạm phát dài hạn và xói mòn uy tín của Fed.
Với Warsh, Fed không nên gánh toàn bộ trách nhiệm thúc đẩy tăng trưởng và việc làm. Ông nhiều lần nhấn mạnh vai trò này thuộc về Quốc hội và Bộ Tài chính, còn ngân hàng trung ương cần giữ kỷ luật, tránh lạm dụng công cụ tiền tệ để bù đắp cho chính sách tài khóa lỏng lẻo.
Không chỉ vậy, từ năm 2002, ông từng là trợ lý đặc biệt cho Tổng thống George W. Bush về chính sách kinh tế, đồng thời giữ vai trò thư ký điều hành tại Hội đồng Kinh tế Quốc gia. Song song đó là kinh nghiệm khu vực tư nhân khi ông làm việc tại Morgan Stanley giai đoạn 1995–2002, kết thúc ở vị trí Phó Giám đốc cấp cao.
Quan điểm "diều hâu"
Trong suốt thời gian làm Thống đốc, Warsh được đánh giá là một trong những thành viên “hawkish” (diều hâu) nhất tại Ủy ban Thị trường Mở Liên bang Mỹ (FOMC), ưu tiên kiểm soát lạm phát hơn kích thích ngắn hạn.
Thậm chí, Josh Lipsky – Giám đốc cấp cao tại tổ chức nghiên cứu Atlantic Council – còn nhận định: "Kevin Warsh là một lựa chọn 'khá lạ' đối với một Tổng thống đang quyết liệt theo đuổi mục tiêu hạ lãi suất".
Tuy vậy, Kevin Warsh đang dần xoay trục quan điểm.
"The Federal Reserve’s Broken Leadership" (Tạm dịch: Sự lãnh đạo kém hiệu quả của Fed) – bài viết mới nhất được đăng tải trên tờ Wall Street Journal của Warsh – cho thấy vị ứng viên này đang "dovish" (bồ cầu) hơn.
Theo Warsh, năng suất gia tăng nhờ trí tuệ nhân tạo (AI), cùng các chính sách quản lý tinh giản của chính quyền Trump, có thể tạo lực giảm phát tự nhiên, cho phép nới lỏng lãi suất mà không đánh đổi bằng lạm phát.
Quan điểm “giảm lãi suất ngắn hạn nhằm hỗ trợ tăng trưởng, đồng thời rút thanh khoản dài hạn để duy trì ổn định giá cả” được xem là điểm giao thoa giữa quan điểm chống lạm phát của Warsh và ưu tiên chính sách của Nhà Trắng.
Fed sẽ 'tái thiết 'dưới thời của Warsh
Fed sẽ 'tái thiết 'dưới thời của Warsh
Tuy nhiên, việc Tổng thống Donald Trump đề cử Kevin Warsh cho vị trí Chủ tịch Fed vẫn cần sự phê chuẩn của Thượng viện Mỹ. Nếu thuận lợi, Fed dưới thời Warsh sẽ theo đuổi một cách tiếp cận khác biệt rõ rệt so với hiện nay, cả trong điều hành chính sách lẫn vai trò can dự vào nền kinh tế.
Dưới đây là 4 điểm chính mà Kevin Warsh từng đề cập trong bài viết của mình:
Thứ nhất, Fed cần từ bỏ kịch bản đình lạm kéo dài.
AI được xem là lực lượng giảm phát mạnh, giúp nâng cao năng suất và năng lực cạnh tranh của Mỹ. "Chỉ cần năng suất tăng thêm 1 điểm phần trăm mỗi năm, mức sống của người dân có thể tăng gấp đôi trong một thế hệ", Warsh viết.
Thứ hai, nhìn nhận lạm phát là hệ quả của các lựa chọn chính sách sai lầm.
Theo quan điểm này, lạm phát không xuất phát từ tăng trưởng quá nóng hay tiền lương cao, mà từ chi tiêu công quá mức và nới lỏng tiền tệ kéo dài. Fed cần thu hẹp bảng cân đối kế toán, chuyển dư địa chính sách sang hỗ trợ hộ gia đình và doanh nghiệp nhỏ thay vì ưu ái Phố Wall.
"Lạm phát xảy ra khi chính phủ chi tiêu quá mức và in tiền quá nhiều. Tiền đổ vào Phố Wall thì quá dễ, trong khi tín dụng cho hộ gia đình và doanh nghiệp lại siết quá chặt"
Thứ ba, Fed phải chịu trách nhiệm với những thất bại trong giám sát ngân hàng, đặc biệt là làn sóng rút tiền cuối 2022 – đầu 2023.
Các quy định hiện hành bị cho là gây bất lợi cho ngân hàng nhỏ và vừa, làm nghẽn tín dụng. Ban lãnh đạo Fed cần ủng hộ khung quản lý mới do Phó Chủ tịch giám sát Michelle Bowman thúc đẩy.
Thứ tư, Fed nên từ bỏ việc ràng buộc hệ thống ngân hàng Mỹ vào các tiêu chuẩn Basel toàn cầu phức tạp.
“Basel endgame” không đồng nghĩa với lợi ích của Mỹ. Một khung quản lý mang tính “Made in America” cần được xây dựng để biến Mỹ thành môi trường tốt nhất cho hoạt động ngân hàng và mở rộng tín dụng nội địa.
Tổng thể, Fed được cho là đã mở rộng vai trò vượt quá năng lực kiểm soát. Một cuộc cải cách căn bản về chính sách tiền tệ và quản lý có thể giúp khai phóng toàn bộ lợi ích của AI, củng cố tăng trưởng, nâng cao mức sống và đưa lạm phát tiếp tục hạ nhiệt.
Kevin Warsh và Jerome Powell: Hai phong cách đối lập
Kevin Warsh và Jerome Powell: Hai phong cách đối lập
Trái với nhiều ứng viên khác, Warsh không ưa 'spotlight'. Tờ Fortune viết. ông thích những bữa ăn giản dị, và thường xuất hiện bên lề các hội nghị kinh tế hơn là trên sân khấu. Các ứng viên chủ tịch Fed có rất nhiều cuộc phỏng vấn với giới truyền thông, nhưng ông Warsh thì trái ngược.
Quan điểm của ông khá tương đồng với Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent – người từng sát cánh trên thương trường với Warsh. Theo đó, Fed nên lùi về vai trò ít can thiệp hơn, giảm bớt sự hiện diện dày đặc trên truyền thông.
Đây có thể là cú sốc ban đầu với giới đầu tư – vốn đã quen với việc “soi từng câu chữ” trong họp báo, phát biểu công khai, báo cáo 'Beige Book' hay biểu đồ 'dot plot' của Fed.
Trưởng thành dưới thời Chủ tịch Fed Bernanke, Warsh nhiều khả năng sẽ áp dụng phong cách lãnh đạo tương tự người thầy cũ.
Trong khi Jerome Powell được ca ngợi vì khả năng dung hòa quan điểm trong nội bộ FOMC, Warsh – tốt nghiệp Harvard và Stanford – có xu hướng xây dựng chiến lược với một nhóm thân cận trước, rồi mới mở rộng thảo luận ra toàn bộ ủy ban.
Chính sự đối lập này cho thấy việc Trump gọi Warsh là “Chủ tịch Fed vĩ đại nhất”, đang phản ánh kỳ vọng của vị Tổng thống về một sự thay đổi căn bản trong cách Fed vận hành – ít lời, ít can thiệp, nhưng giữ chặt kỷ luật tiền tệ trong một kỷ nguyên đầy biến động./.
Nguồn tham khảo: WSJ, Fortune, CNBC
