Trung Quốc siết xuất khẩu drone sang Mỹ, tung loạt biện pháp đáp trả

Trung Quốc áp dụng cơ chế xét duyệt riêng đối với hoạt động xuất khẩu drone, linh kiện và công nghệ liên quan sang Mỹ, đồng thời đưa thêm 7 doanh nghiệp Mỹ vào danh sách hạn chế hợp tác.

Bộ Thương mại Trung Quốc ngày 5/8 công bố một loạt biện pháp đáp trả các lệnh trừng phạt và hạn chế nhập khẩu gần đây của Washington.

Đáng chú ý, mọi lô hàng drone, linh kiện chủ chốt và công nghệ liên quan xuất khẩu sang Mỹ sẽ bị xem xét nghiêm ngặt theo từng trường hợp. Quy định có hiệu lực ngay lập tức.

Bắc Kinh cho biết động thái này nhằm bảo vệ an ninh quốc gia và thực hiện các cam kết quốc tế về chống phổ biến vũ khí.

Bộ Thương mại Trung Quốc đồng thời mở cuộc điều tra an ninh quốc gia đối với máy in, máy photocopy nhập khẩu sử dụng phần mềm nước ngoài. Microsoft và HP nằm trong nhóm doanh nghiệp Mỹ có vị thế lớn trên thị trường phần mềm phục vụ thiết bị in ấn.

Đây là cuộc điều tra đầu tiên được triển khai theo các điều khoản an ninh quốc gia trong Luật Ngoại thương sửa đổi của Trung Quốc. Quá trình điều tra sẽ xem xét tác động từ chính sách của chính phủ nước ngoài đối với lợi ích an ninh của Bắc Kinh.

Trong một động thái khác, Ủy ban Truyền thông Liên bang Mỹ (FCC) cấm nhập khẩu và kinh doanh các mẫu robot cùng bộ biến tần điện mới do nước ngoài sản xuất. Được biết, Trung Quốc hiện giữ vị thế lớn trên toàn cầu trong cả hai lĩnh vực này.

Bộ Thương mại Trung Quốc đánh giá các biện pháp đáp trả vẫn ở mức “kiềm chế”, đồng thời kêu gọi Mỹ rút lại những hạn chế vừa ban hành. Tuy nhiên, Bắc Kinh cảnh báo có thể tiếp tục hành động nếu Washington áp đặt thêm các biện pháp mới.

Phía Mỹ bày tỏ thất vọng, cho rằng việc mở rộng vòng xoáy trả đũa sẽ không tạo ra giải pháp bền vững cho quan hệ giữa hai nền kinh tế.

Mặt trận công nghệ

Các nhà phân tích cho rằng Trung Quốc đang đáp trả có chừng mực, nhưng động thái này vẫn khiến căng thẳng thương mại và công nghệ với Mỹ gia tăng.

Theo bà Alicia Garcia-Herrero, chuyên gia kinh tế trưởng khu vực châu Á - Thái Bình Dương và Trung Đông tại Natixis, Bắc Kinh đang đưa chiến lược từng áp dụng với đất hiếm tiến xa hơn trong chuỗi giá trị. Phạm vi kiểm soát không chỉ dừng ở nguyên liệu đầu vào như gallium hay germanium mà mở rộng sang các linh kiện thành phẩm thuộc ngành công nghiệp Trung Quốc chiếm ưu thế.

Drone vốn đã là điểm nóng trong quan hệ hai nước. Các doanh nghiệp Trung Quốc giữ vị trí dẫn đầu và chi phối phần lớn chuỗi cung ứng toàn cầu. Trước đó, FCC đã cấm nhập khẩu toàn bộ mẫu drone và linh kiện mới được sản xuất ở nước ngoài với lý do an ninh quốc gia.

Thời điểm Washington công bố các lệnh trừng phạt cũng khiến Bắc Kinh phản ứng mạnh. Biện pháp của Mỹ được đưa ra ngày 31/7, chỉ một ngày sau cuộc điện đàm giữa Phó thủ tướng Trung Quốc Hà Lập Phong với Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent và Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer.

Dù vậy, một số chuyên gia cho rằng Trung Quốc vẫn để ngỏ khả năng hạ nhiệt căng thẳng trước chuyến thăm Washington của Chủ tịch Tập Cận Bình vào tháng 9.

Diễn biến mới cũng cho thấy cạnh tranh Mỹ - Trung đang chuyển dần từ thuế quan sang quyền kiểm soát công nghệ trọng yếu, chuỗi cung ứng và hàng hóa lưỡng dụng. Trong bối cảnh đó, kiểm soát xuất khẩu ngày càng trở thành công cụ thường xuyên để hai bên tạo lợi thế chiến lược./. 

Nguồn tham khảo: SCMP