Mỹ cấm xuất khẩu phế liệu vonfram và pin nhằm giữ nguồn khoáng sản chiến lược
Mỹ sẽ cấm xuất khẩu phế liệu vonfram và vật liệu tái chế từ pin lithium-ion từ cuối tháng 8, nhằm bảo vệ nguồn cung khoáng sản quan trọng và giảm phụ thuộc vào Trung Quốc.
Theo quy định đăng trên Công báo Liên bang Mỹ, các nhà cung cấp phế liệu vonfram và “black mass” – hỗn hợp kim loại được nghiền từ pin lithium-ion đã qua sử dụng – phải ưu tiên bán sản phẩm tại thị trường nội địa. Doanh nghiệp chỉ được xuất khẩu nếu được cấp miễn trừ.
Lệnh hạn chế có hiệu lực trong một năm.
Quyết định trên được đưa ra chưa đầy một tuần sau khi Tổng thống Donald Trump trao thêm quyền cho các cơ quan liên bang trong việc kiểm soát xuất khẩu chất thải công nghiệp chứa khoáng sản và vật liệu quan trọng.
Bộ Thương mại Mỹ cho biết nguồn cung các vật liệu này hiện chưa đáp ứng đủ nhu cầu, qua đó làm gia tăng rủi ro đối với quốc phòng và an ninh quốc gia. Washington sẽ vận dụng Đạo luật Sản xuất Quốc phòng có từ thời Chiến tranh Lạnh để củng cố chuỗi cung ứng trong nước.
Vonfram là kim loại có độ cứng cao, được sử dụng trong áo giáp, đạn dược, dụng cụ chính xác và ngành sản xuất ô tô. Đây cũng là một trong những kim loại đang chịu biện pháp kiểm soát xuất khẩu của Trung Quốc.
Trong khi đó, “black mass” ngày càng trở thành nguồn nguyên liệu thay thế quan trọng, cho phép thu hồi lithium, cobalt, nickel và nhiều kim loại khác từ pin cũ.
Trung Quốc chi phối nguồn cung vonfram toàn cầu
Lệnh cấm của Mỹ được ban hành trong bối cảnh giá vonfram duy trì ở mức cao do nguồn cung khan hiếm và các biện pháp kiểm soát xuất khẩu của Trung Quốc.
Tháng 7/2026, giá ammonium paratungstate (APT) – sản phẩm trung gian được sử dụng phổ biến để định giá vonfram – tại Đông Bắc Á đạt khoảng 666 USD/MTU, tăng 9,6% so với tháng trước.
Theo báo cáo mới công bố hồi tháng 5 của Cơ quan Khảo sát Địa chất Mỹ (USGS), Trung Quốc khai thác khoảng 67.000 tấn vonfram trong năm 2025, chiếm gần 79% sản lượng toàn cầu. Việt Nam đứng thứ hai với khoảng 3.000 tấn, tương đương 3,5%, theo sau là Kazakhstan với 2.400 tấn.
Tuy nhiên, khoảng cách rất lớn cho thấy nguồn cung vonfram thế giới vẫn phụ thuộc chủ yếu vào Trung Quốc.
(Nguồn: usgs.gov)
Trung Quốc cũng là nhà xuất khẩu vonfram thành phẩm và các sản phẩm chế biến lớn nhất thế giới, dù nước này đồng thời nhập khẩu quặng từ bên ngoài để phục vụ hệ thống tinh luyện trong nước.
Năm 2025, kim ngạch xuất khẩu các sản phẩm vonfram của Trung Quốc đạt khoảng 350 triệu USD. Vì vậy, vị thế của Bắc Kinh không chỉ nằm ở trữ lượng và khai thác mà còn ở năng lực chế biến sâu – mắt xích khó thay thế nhất trong chuỗi cung ứng.
Sự phụ thuộc này đặc biệt rõ tại Mỹ. Nước này hiện không có mỏ vonfram thương mại nào đang hoạt động, trong khi nhiều dự án thay thế vẫn chưa xác định được thời điểm đi vào sản xuất.
Việc giữ lại phế liệu vonfram trong nước vì thế được xem là cách Washington nhanh chóng bổ sung nguồn cung thông qua tái chế, thay vì chờ các mỏ mới mất nhiều năm để phát triển./.
