Cảnh báo về khủng hoảng "private credit" xuất hiện ngày một dày đặc. Ngân hàng Trung ương Anh (BoE) dự kiến sẽ tiến hành một cuộc kiểm tra sức chịu đựng (stress test) trong năm nay để đánh giá kịch bản này.
Theo Thống đốc Andrew Bailey hiện tượng “cắt lát, đóng gói” các khoản vay - đang gợi lại ký ức "không mấy dễ chịu" - về cách các khoản vay dưới chuẩn tại Mỹ bị chứng khoán hóa và bán khắp thế giới, trước thềm Khủng hoảng tài chính toàn cầu 2007-2008.
Tín dụng tư nhân: Mầm mống khủng hoảng tài chính mới? (Phần 2)
Ở chiều ngược lại, CEO Blackstone Jon Gray, bác bỏ việc so sánh ngành này với khủng hoảng 2008, gọi đó là “một trong những nhận định xa rời thực tế nhất”.
Jon Gray nhấn mạnh rằng các quỹ tín dụng tư nhân vẫn đứng vững trước cú sốc lãi suất và đại dịch - trái ngược với sự sụp đổ của các ngân hàng như Silicon Valley Bank (SVB) hay First Republic Bank.
Theo Financial Times, dù chưa có cú sập mang tính hệ thống, ngành private capital đang đối mặt với vấn đề: khó thoái vốn và lợi suất tụt dốc kể từ khi lãi suất bắt đầu tăng năm 2021.
Trong khi thị trường chứng khoán bùng nổ nhờ cổ phiếu công nghệ, private equity lại hụt hơi. Hoạt động huy động vốn đã giảm khoảng một nửa so với đỉnh năm 2021, và nhiều quỹ tầm trung không thể gọi vốn mới - làm dấy lên nguy cơ xuất hiện làn sóng “zombie funds” sống lay lắt trong thập kỷ tới.
Theo quỹ phòng hộ Davidson Kempner Capital Management, khoảng 1/4 số quỹ private equity huy động từ năm 2015 không đạt mức lợi suất tối thiểu để được hưởng phí hiệu suất.
Sức khỏe tài chính của các doanh nghiệp trong danh mục cũng bị bào mòn bởi lãi suất cao và bất ổn địa chính trị. Hơn 10% doanh nghiệp đã phải vay thêm nợ để trả lãi, thay vì thanh toán bằng tiền mặt - dấu hiệu điển hình của áp lực dòng tiền.
Đáng chú ý, làn sóng đầu tư dày đặc vào các công ty phần mềm - từng là “mỏ vàng” của private equity - giờ đây đối mặt rủi ro mới từ trí tuệ nhân tạo.
Ông John Beil, Giám đốc tại Partners Capital, dự báo sẽ có một đợt ghi giảm giá trị tài sản (asset writedowns) đối với các thương vụ phần mềm khi số liệu quý 1 được hoàn tất vào tháng tới.
Áp lực rút vốn ở các quỹ tín dụng tư nhân (Đồ họa: Financial Times)
Mặt trận tín dụng rạn nứt
Áp lực đang dồn lên mảng tín dụng khi các khoản đầu tư cũ bắt đầu lộ rõ vấn đề. Nhiều quỹ do KKR và BlackRock quản lý đã phải mạnh tay hạ giá trị tài sản nắm giữ, phản ánh chất lượng danh mục đang suy yếu.
Những khoản vay còn tồn đọng thường là phần kém chất lượng, khi các doanh nghiệp tốt đã nhanh chóng tái cấp vốn trong giai đoạn lãi suất thuận lợi trước đó. Nói cách khác, “hàng ngon” đã được rút đi, để lại phần rủi ro cao hơn trong quỹ.
Hệ quả là lợi suất suy giảm, kéo theo làn sóng rút vốn từ nhóm nhà đầu tư giàu có.
Áp lực đè lên các quỹ “bán thanh khoản” (semi-liquid) - vốn chỉ cho phép nhà đầu tư rút một phần nhỏ vốn của họ, thường khoảng 5% tài sản mỗi quý. Hiện nay, nhiều quỹ đang phải hạn chế việc rút vốn khi các giới hạn này - vốn được thiết kế để ngăn chặn bán tháo tài sản - đã chạm trần.
Rủi ro lớn hơn còn nằm ở sự “lệch pha thanh khoản”. Theo ông Lloyd Blankfein, cựu CEO Goldman Sachs, khoảng cách giữa nhu cầu rút tiền nhanh của nhà đầu tư và khả năng bán tài sản chậm của quỹ đang ngày càng nới rộng.
Theo các chuyên gia, một số công ty đã phải bán lại phần góp vốn trong các quỹ private equity với mức chiết khấu sâu trên thị trường thứ cấp, đồng thời bắt đầu xả bớt danh mục tín dụng để thu hồi tiền mặt.
Khủng hoảng hay cơ hội?
Dù vậy, thay vì chuẩn bị cho một kịch bản tương tự Khủng hoảng tài chính toàn cầu 2007-2008, nhiều lãnh đạo trong ngành lại nhìn nhận giai đoạn sắp tới mang tính điều chỉnh - giống hậu quả bong bóng thập niên 1980 hơn.
Khi đó, hệ thống tài chính không sụp đổ, mà ngược lại còn mở ra cơ hội cho những nhà đầu tư có sẵn nguồn lực.
Thực tế, một số tên tuổi lớn hiện nay đã chuẩn bị sẵn nguồn tiền để tận dụng cơ hội này. Những cái tên tiên phong trong thị trường nợ rủi ro như Apollo Global Management đang chờ đợi "săn tài sản giá rẻ" khi đối thủ gặp khó.
“Hiện tại, không có tín hiệu nào ngoài màu xanh”, ông Michael Arrougheti, CEO của Ares Management, khẳng định. Ông nhấn mạnh khả năng sinh lời của hàng trăm doanh nghiệp mà tập đoàn này đang cho vay, cùng khối tài sản đảm bảo trị giá hàng nghìn tỷ USD.
“Trong hơn 30 năm làm ngành, tôi chưa thấy dữ liệu nào cho thấy một cuộc khủng hoảng tín dụng đang đến gần”, ông Michael Arrougheti nói./.
Nguồn tham khảo: Financial Times
