Thuế nhập khẩu trung bình với hàng hóa Việt Nam vào Mỹ giảm từ 21,6% xuống 16%

Mỹ đã điều chỉnh chính sách thuế quan sau khi Tòa án Tối cao bác bỏ các mức thuế áp theo Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA). Động thái này khiến thuế nhập khẩu trung bình đối với hàng hóa Việt Nam vào Mỹ giảm từ 21,6% xuống còn 16%.

Từ 0h01 ngày 24/2/2026 (giờ Mỹ), Washington chính thức áp dụng mức thuế bổ sung 10% trên toàn cầu theo Mục 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974, đồng thời ngừng thu các loại thuế từng được áp theo IEEPA.

Trước đó, ngày 20/2, Tòa án Tối cao Mỹ đã bác bỏ cơ sở pháp lý của các mức thuế IEEPA do chính quyền tiền nhiệm ban hành. Sau phán quyết này, Nhà Trắng viện dẫn Mục 122 để áp thuế bổ sung 10% với hầu hết hàng nhập khẩu trong thời hạn 150 ngày, trừ khi có miễn trừ cụ thể.

Dù Tổng thống Donald Trump từng tuyên bố nâng mức thuế lên 15%, Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Mỹ (CBP) xác nhận mức áp dụng thực tế là 10%.

Theo Global Trade Alert (GTA), thuế nhập khẩu hiệu dụng của Mỹ – tức mức thuế trung bình thực tế sau khi tính đến các ưu đãi và miễn giảm – đã giảm từ 15,3% (trước khi IEEPA bị bác bỏ) xuống 11,6%. Nếu mức bổ sung được nâng lên 15%, thuế hiệu dụng ước khoảng 13,2%.

Mức thuế bổ sung 10% được cộng thêm vào các mức thuế hiện hành, bao gồm thuế 25% đối với thép, nhôm, đồng, gỗ xẻ, ô tô và phụ tùng theo Điều 232; thuế đối với hàng hóa Trung Quốc theo Điều 301; cùng các mức thuế cơ bản theo biểu thuế hài hòa (HTS) và quy chế tối huệ quốc (MFN).

Phân tích của GTA cho thấy, các ngành chịu thuế theo Điều 232 ít biến động do thuế bổ sung không áp dụng chồng lên các mức này. Ngược lại, các lĩnh vực từng chịu thuế IEEPA ghi nhận mức giảm đáng kể.

Việt Nam và nhiều đối tác hưởng lợi

Sau khi ngừng áp thuế theo IEEPA và chuyển sang mức bổ sung 10%, thuế trung bình áp dụng với 10 đối tác thương mại lớn nhất của Mỹ đều giảm.

Trong đó, mức thuế trung bình với hàng hóa Trung Quốc giảm từ 36,8% xuống 26,9%. Brazil ghi nhận mức giảm 15,5 điểm phần trăm. Việt Nam cũng thuộc nhóm được hưởng lợi khi thuế trung bình giảm từ 21,6% xuống 16%.

Gần 130 quốc gia và vùng lãnh thổ không ghi nhận biến động đáng kể về thuế suất sau điều chỉnh này.

Trong kịch bản Mỹ nâng mức bổ sung lên 15%, các quốc gia được hưởng lợi nhiều nhất gồm Brazil (giảm 13,6 điểm phần trăm), Trung Quốc (giảm 7,1 điểm phần trăm) và Ấn Độ (giảm 5,6 điểm phần trăm).

Ở chiều ngược lại, một số quốc gia vốn có mức thuế thấp trước đây lại chịu thuế cao hơn khi áp mức bổ sung đồng loạt 10%. Vương quốc Anh tăng 2,1 điểm phần trăm; Italy tăng 1,7 điểm phần trăm; Singapore tăng 1,1 điểm phần trăm.

Theo Reuters, các chuyên gia thuộc Mô hình Ngân sách Penn-Wharton ước tính phán quyết của Tòa án Tối cao có thể khiến Bộ Tài chính Mỹ đối mặt nguy cơ hoàn trả hơn 175 tỷ USD nguồn thu từ thuế IEEPA.

Các ước tính trước đó cho thấy các mức thuế theo IEEPA từng mang lại hơn 500 triệu USD doanh thu mỗi ngày cho ngân sách Mỹ./.

Nguồn tham khảo: GTA, Financial Times, Reuters