Big Tech toàn cầu đã rót hàng chục tỷ USD vào hạ tầng trí tuệ nhân tạo (AI) tại Trung Đông, nhằm tận dụng lợi thế nguồn năng lượng rẻ, quỹ đất rộng và sự hỗ trợ từ chính phủ các nước vùng Vịnh.
Tuy nhiên, chiến sự Iran đang làm dấy lên lo ngại về tương lai của làn sóng xây dựng trung tâm dữ liệu và hạ tầng số tại Trung Đông. Nếu xung đột kéo dài hoặc lan rộn, dòng vốn đầu tư mới cho các dự án AI sẽ bị ảnh hưởng đáng kể.
Theo ông Patrick J. Murphy, Giám đốc bộ phận địa chính trị tại Hilco Global, nhóm Big Tech khó rút chân khỏi những dự án đã triển khai, nhưng họ có thể chuyển hướng đầu tư mới sang các khu vực ổn định hơn như Bắc Âu, Ấn Độ hoặc Đông Nam Á.
Giá trị các thương vụ trung tâm dữ liệu tại Trung Đông đạt khoảng 2,46 tỷ USD trong năm 2025 (Đồ họa: CNBC)
Trung tâm dữ liệu mục tiêu trong chiến tranh hiện đại
Lo ngại an ninh tăng cao sau khi Iran tiến hành các đợt tấn công trả đũa nhắm vào hạ tầng số trong khu vực. Cơ sở của Amazon Web Services (AWS) tại UAE và Bahrain bị ảnh hưởng, khiến nhiều dịch vụ ngân hàng, thanh toán và hoạt động của doanh nghiệp bị gián đoạn.
Theo ông Aalok Mehta, Giám đốc tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS), diễn biến này cho thấy trung tâm dữ liệu có thể trở thành mục tiêu trong các cuộc xung đột hiện đại. Điều đó buộc các Big Tech phải xem xét lại chiến lược bảo vệ hạ tầng số, từ tăng cường an ninh vật lý đến xây dựng các kịch bản dự phòng.
Thậm chí, họ cần cân nhắc gia cố trung tâm dữ liệu bằng hệ thống phòng thủ chống drone hoặc tên lửa, và phân bổ hạ tầng sang nhiều địa điểm để giảm rủi ro.
Mô hình trung tâm dữ liệu lớn nhất UAE đang được xây dựng tại Abu Dhabi, thuộc dự án Stargate, một liên doanh giữa G42, Microsoft và OpenAI (Ảnh: Getty Image)
Trung Đông vẫn là “mỏ vàng” của hạ tầng AI
Dù rủi ro gia tăng, Trung Đông vẫn được đánh giá là khu vực hấp dẫn đối với hạ tầng AI. Nơi đây đóng vai trò cửa ngõ kết nối với các thị trường mới nổi ở châu Phi, Nam Á và Đông Nam Á.
Những năm gần đây, nhiều dự án AI khổng lồ đã được triển khai. Oracle, Nvidia và Cisco đang tham gia dự án Stargate – khu tổ hợp AI quy mô lớn do OpenAI phát triển tại UAE, hợp tác cùng công ty công nghệ G42.
Dự án này được triển khai cùng công ty công nghệ của UAE là G42, dự kiến có diện tích khoảng 10 dặm vuông và công suất trung tâm dữ liệu 5 gigawatt.
Song song đó, Microsoft công bố kế hoạch đầu tư 15 tỷ USD vào UAE trước năm 2029, trong khi công ty AI Humain của Saudi Arabia cũng rót hàng tỷ USD vào hạ tầng AI.
Do chi phí đầu tư vào các trung tâm dữ liệu rất lớn – từ hợp đồng điện năng, đất đai cho đến kết nối cáp quang – nên khả năng các “hyperscaler” chuyển dịch các cơ sở đã xây dựng sang nơi khác là rất thấp.
Theo Tancrede Fulop – chuyên gia phân tích tại Morningstar – các trung tâm dữ liệu thường phải đặt gần khách hàng để đảm bảo độ trễ thấp. Việc đóng cửa hoặc di dời có thể vi phạm thỏa thuận dịch vụ và gây rủi ro uy tín cho doanh nghiệp.
Thay vì rút lui hoàn toàn khỏi Trung Đông, nhiều công ty có thể đa dạng hóa rủi ro bằng cách phân bổ đầu tư sang nhiều khu vực khác nhau.
Gary Wojtaszek – Chủ tịch kiêm CEO tạm quyền của Pure Data Centre Group – cho biết công ty, hiện có trung tâm dữ liệu tại Riyadh và Abu Dhabi, có thể tạm thời làm chậm kế hoạch mở rộng. Tuy vậy, ông vẫn tin rằng về dài hạn, Trung Đông sẽ tiếp tục là điểm đến quan trọng cho các dự án AI quy mô lớn./.
Nguồn tham khảo: CNBC
