"Mỹ sẽ đạt được thỏa thuận với Iran. Họ đã đồng ý bàn giao 'bụi hạt nhân' (nuclear dust) cho chúng tôi", Tổng thống Mỹ Donald Trump nói với phóng viên bên ngoài Nhà Trắng ngày 16/4, sử dụng cách gọi riêng của ông để chỉ kho uranium đã làm giàu của Tehran.
Nếu tuyên bố của ông Trump là chính xác, đây sẽ là bước tiến đáng kể trong nỗ lực của Washington nhằm hạn chế năng lực phát triển vũ khí hạt nhân của Tehran.
Việc từ bỏ lượng uranium được làm giàu ở mức cao – yếu tố cốt lõi trong chương trình hạt nhân – từ lâu đã được xem là điều kiện then chốt để đạt được bất kỳ thỏa thuận nào giữa hai bên.
Tuy nhiên, chi tiết cụ thể về quy mô, hình thức bàn giao hay cơ chế giám sát vẫn chưa được công bố. Phía Iran chưa phản hồi về thông tin trên.
Ông Trump: Iran đồng ý chuyển giao uranium làm giàu cho Mỹ
“Bụi hạt nhân” là cụm từ ông Trump sử dụng để mô tả uranium làm giàu ở mức cao, được cho là đang bị chôn sâu dưới lòng đất sau các cuộc tấn công của Mỹ vào hai cơ sở hạt nhân Fordow và Natanz. Sự tồn tại của số vật liệu này trong tay Iran từ lâu là điểm căng thẳng then chốt giữa Washington và Tehran. Lượng uranium làm giàu cao này bị xem là mối đe dọa an ninh đối với Mỹ, do có thể được sử dụng để chế tạo vũ khí hạt nhân.
Mỹ và Iran đã không đạt được thỏa thuận trong cuộc đàm phán hòa bình kéo dài 21 giờ tại Islamabad cuối tuần trước. Washington khẳng định Tehran không chịu từ bỏ quyền làm giàu hạt nhân.
Phó Tổng thống Mỹ JD Vance nhấn mạnh nếu "lằn ranh đỏ" của Mỹ về tham vọng hạt nhân của Iran được đáp ứng thì đây có thể là một thỏa thuận rất tốt cho cả hai nước.
Washington đã đề xuất đóng băng việc làm giàu uranium của Iran trong 20 năm nhưng Tehran cho biết họ chỉ có thể đồng ý làm điều đó trong 5 năm.
Iran luôn khẳng định nước này không tìm kiếm vũ khí hạt nhân và chương trình hạt nhân của họ nhằm mục đích hòa bình.
Trong một diễn biến khác, Tổng thống Donald Trump thông báo về “thỏa thuận ngừng bắn mang tính lịch sử” kéo dài 10 ngày giữa Israel và Lebanon. Ông khẳng định đây là cuộc xung đột thứ 10 mà mình đứng ra dàn xếp.
Theo lời ông, đã diễn ra những cuộc hội đàm “tuyệt vời” với Tổng thống Lebanon Joseph Aoun cùng Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu. Thỏa thuận sẽ có hiệu lực từ 17 giờ ngày 17-4 (giờ miền Đông Mỹ).
“Israel và Lebanon đã gặp nhau lần đầu tiên sau 34 năm tại Washington. Tôi đã chỉ đạo Phó Tổng thống JD. Vance, Ngoại trưởng Marco Rubio và Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Dan Caine bảo đảm hai nước đạt được nền hòa bình lâu dài” – ông Trump nhấn mạnh./.
Nguồn: Reuters, WSJ, The Washington Post
