Nhờ AI, Hàn Quốc và Đài Loan lần đầu vượt Nhật Bản về xuất khẩu
Nhu cầu chip AI tăng mạnh đã giúp kim ngạch xuất khẩu của Hàn Quốc và Đài Loan lần đầu vượt Nhật Bản trong nửa đầu năm 2026. Khoảng cách cho thấy lợi thế ngày càng rõ của hai nền kinh tế trong sản xuất chip tiên tiến – nhóm sản phẩm mà Nhật Bản vẫn còn lép vế.
Theo Nikkei Asia, dựa trên dữ liệu thương mại của ba nền kinh tế, kim ngạch xuất khẩu của Hàn Quốc trong 6 tháng đầu năm đạt 496,3 tỷ USD, còn Đài Loan đạt 416,6 tỷ USD. Cả hai đều cao hơn mức 384,4 tỷ USD của Nhật Bản.
So với cùng kỳ năm trước, xuất khẩu Nhật Bản tăng gần 10%, trong khi Hàn Quốc và Đài Loan cùng ghi nhận mức tăng xấp xỉ 50%.
Hàn Quốc và Đài Loan hiện sở hữu nhiều doanh nghiệp giữ vị trí quan trọng trong chuỗi cung ứng chip toàn cầu, như Samsung Electronics, SK Hynix, TSMC và Hon Hai Precision Industry.
Trong nửa đầu năm, xuất khẩu vi mạch tích hợp của Hàn Quốc đạt 149 tỷ USD, còn Đài Loan đạt 133 tỷ USD. Mặt hàng này chiếm khoảng 30% tổng kim ngạch xuất khẩu của mỗi nền kinh tế.
Đáng chú ý, chỉ trong 6 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu vi mạch của Hàn Quốc đã vượt kết quả của cả năm 2025.
Trong khi đó, Nhật Bản chỉ xuất khẩu 21,2 tỷ USD vi mạch tích hợp, tương đương khoảng 5% tổng kim ngạch xuất khẩu. Chênh lệch này phản ánh việc Nhật Bản chưa hưởng lợi trực tiếp bằng Hàn Quốc và Đài Loan từ làn sóng đầu tư vào chip AI.
Lợi thế của Nhật Bản chủ yếu nằm ở vật liệu và thiết bị sản xuất bán dẫn. Các doanh nghiệp như Tokyo Electron, Advantest và Lasertec đang giữ vị trí hàng đầu trên thị trường thế giới, đồng thời hưởng lợi khi các hãng chip đẩy mạnh mở rộng công suất.
Xuất khẩu thiết bị sản xuất bán dẫn của Nhật Bản đạt 15 tỷ USD trong nửa đầu năm, cao hơn đáng kể so với 5,2 tỷ USD của Hàn Quốc và 3,5 tỷ USD của Đài Loan.
Tuy nhiên, khoảng cách này chưa đủ bù đắp lợi thế của Hàn Quốc và Đài Loan trong sản xuất chip tiên tiến có giá trị cao – nhóm sản phẩm đang ghi nhận nhu cầu tăng nhanh nhất nhờ AI.
Ông Kenta Maruyama, chuyên gia tại Mitsubishi UFJ Research and Consulting, nhận định Nhật Bản có ưu thế ở các khâu thượng nguồn như thiết kế chip và thiết bị sản xuất. Tuy nhiên, ngay cả khi xuất khẩu chip toàn cầu tăng mạnh, nhu cầu đối với vật liệu và máy móc thường khó tăng với tốc độ tương đương thành phẩmờ
Đồng yen yếu kỷ lục cũng làm giảm giá trị xuất khẩu của Nhật Bản khi quy đổi sang USD. Dù vậy, biến động tỷ giá không phải nguyên nhân duy nhất, bởi đồng won Hàn Quốc và đô la Đài Loan cũng suy yếu so với đồng bạc xanhờ
Khoảng cách xuất khẩu cũng phản ánh vấn đề dài hạn của nền kinh tế Nhật Bản. Chỉ số khối lượng xuất khẩu của nước này – loại trừ ảnh hưởng của giá cả để đo lượng hàng thực tế – gần như đi ngang kể từ khi đạt đỉnh trước cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008./.
Nguồn tham khảo: Nikkei Asia