Ngân hàng nào hưởng lợi từ việc nới trần LDR lên 95%?
Trần dư nợ cho vay trên tổng tiền gửi (LDR) tăng từ 85% lên 95% có thể giúp ngân hàng giảm áp lực cân đối vốn. Tuy nhiên, mức hưởng lợi sẽ phụ thuộc vào cơ cấu nguồn vốn, danh mục trái phiếu doanh nghiệp và khả năng áp dụng sớm các chuẩn thanh khoản mới.
Theo báo cáo ngày 2/10 của MBS Research, thông tư 50/2026/TT-NHNN có tác động tích cực tới các ngân hàng niêm yết, mở thêm dư địa cho vay trong bối cảnh tín dụng tăng nhanh hơn huy động.
Cụ thể, tính đến ngày 28/9, dư nợ tín dụng toàn hệ thống đạt khoảng 20,6 triệu tỷ đồng, tăng 13,2% so với đầu năm. Trong khi đó, tại cuối quý 2/2026, LDR của nhóm 27 ngân hàng tăng 1,18 điểm phần trăm so với cuối quý trước và 2,55 điểm phần trăm so với đầu năm.
Dù vẫn nằm dưới trần 85%, mặt bằng LDR đã cao hơn đáng kể so với các giai đoạn trước, phản ánh áp lực cân đối nguồn vốn ngày càng lớn.
Thông tư 50, có hiệu lực từ ngày 1/12/2026, đưa ra trần LDR mới ở mức 95%. Tuy nhiên, thời điểm áp dụng gắn với việc từng ngân hàng chuyển sang thực hiện cả tỷ lệ khả năng chi trả (LCR) và tỷ lệ nguồn vốn ổn định ròng (NSFR). Trước khi chuyển đổi, ngân hàng tiếp tục tuân thủ các tỷ lệ theo Thông tư 22/2019 và các văn bản sửa đổi.
Điểm đáng chú ý của Thông tư 50 nằm ở cả việc nâng trần lẫn thay đổi cấu phần tính LDR. Vì vậy, mức tăng 10 điểm % của giới hạn này không đồng nghĩa mọi ngân hàng đều có thêm dư địa cho vay như nhau.
Theo phân tích của MBS Research, công thức mới bổ sung vào mẫu số các nguồn vay nước ngoài, vốn điều lệ, quỹ, thặng dư vốn và lợi nhuận chưa phân phối sau những khoản điều chỉnh theo quy định. Phần chênh lệch dương giữa vốn nhận từ các tổ chức tín dụng khác và vốn cấp, gửi tại các tổ chức này cũng được tính vào nguồn vốn.
Những thay đổi trên có thể tạo lợi thế cho ngân hàng có nền vốn chủ sở hữu lớn, lợi nhuận giữ lại cao và khả năng tiếp cận nguồn vay nước ngoài.
(Nguồn: MBS Research)
Ở chiều ngược lại, giá trị trái phiếu doanh nghiệp ngân hàng nắm giữ và các khoản cấp tín dụng khác ngoài cho vay được trừ khỏi mẫu số. Khi nguồn vốn dùng để tính tỷ lệ bị thu hẹp, LDR có thể tăng lên, làm giảm dư địa cho vay.
Theo đó, ngân hàng có danh mục trái phiếu doanh nghiệp lớn sẽ phải tính toán kỹ hơn khi phân bổ vốn giữa cho vay và đầu tư trái phiếu.
Một thay đổi khác là tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước được tính vào mẫu số LDR mới với tỷ lệ 20%, thấp hơn mức 50% đang áp dụng theo cơ chế hiện hành, được MBS dẫn trong báo cáo.
MBS nhận định tác động thực tế của việc nới trần sẽ phụ thuộc vào cấu trúc bảng cân đối từng ngân hàng. Các nguồn vốn được bổ sung có thể giúp giảm LDR, trong khi những khoản bị loại trừ hoặc khấu trừ lại tạo tác động ngược chiều.
Thông tư 50 còn tạo động lực để ngân hàng sớm áp dụng các chuẩn quản trị thanh khoản theo Basel III.
LCR đo lường khả năng sử dụng tài sản thanh khoản chất lượng cao để đáp ứng dòng tiền ra ròng trong 30 ngày căng thẳng. NSFR đánh giá mức độ đáp ứng của nguồn vốn ổn định đối với nhu cầu tài trợ tài sản và hoạt động của ngân hàng.
Đáng chú ý, khi áp dụng ngưỡng tối thiểu 100% đối với cả LCR và NSFR, ngân hàng không phải tuân thủ trần LDR nhưng vẫn phải báo cáo tỷ lệ này. NHNN có quyền yêu cầu ngân hàng tiếp tục tuân thủ LDR khi cần thiết để bảo đảm an toàn hoạt động.
Cơ chế này tạo thêm động lực cho các ngân hàng có nền tảng thanh khoản tốt chuyển đổi sớm. Theo MBS, việc sớm áp dụng LCR và NSFR có thể giúp ngân hàng tiếp cận trần LDR 95%, giảm áp lực thanh khoản và mở rộng dư địa cho vay.
Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi cũng đặt ra yêu cầu cao hơn đối với cơ cấu tài sản và nguồn vốn.
Để đáp ứng LCR, ngân hàng có thể phải tăng nắm giữ tiền mặt, trái phiếu Chính phủ và các tài sản thanh khoản cao khác. Điều này có thể làm giảm phần vốn phân bổ vào những tài sản có khả năng sinh lời cao hơn.
Trong khi đó, NSFR khuyến khích tăng nguồn vốn ổn định, hạn chế sử dụng vốn ngắn hạn để tài trợ tài sản dài hạn. Theo MBS, yêu cầu này có thể làm tăng chi phí vốn tại những ngân hàng phụ thuộc nhiều vào nguồn huy động ngắn hạn hoặc tiền gửi kém ổn định.
Giãn lộ trình, giảm áp lực chuyển đổi
So với dự thảo trước đó, MBS đánh giá Thông tư 50 linh hoạt hơn trong giai đoạn chuyển tiếp.
LCR bắt đầu áp dụng bắt buộc ở mức 50% từ ngày 1/10/2028, sau đó tăng 10 điểm phần trăm mỗi năm và đạt 100% từ ngày 1/10/2033. So với dự thảo ngày 13/7, ngưỡng khởi đầu giảm từ 60% xuống 50%, còn thời điểm đạt 100% lùi thêm một năm.
Lộ trình NSFR được giữ nguyên: tối thiểu 90% từ ngày 1/10/2028, tăng lên 95% từ ngày 1/10/2029 và 100% từ ngày 1/10/2030.
Với tỷ lệ đòn bẩy (LEV), Thông tư 50 không ấn định ngay ngưỡng tối thiểu 3% như dự thảo. Ngưỡng áp dụng và thời điểm thực hiện sẽ do Thống đốc NHNN quyết định trong từng thời kỳ, giúp giảm áp lực tuân thủ trước mắt.
Theo MBS, các điều chỉnh này vừa hỗ trợ ngân hàng cân đối nguồn vốn trong giai đoạn tín dụng tăng cao, vừa duy trì hướng chuyển đổi sang Basel III. Mức hưởng lợi sẽ phân hóa theo nền vốn, chất lượng nguồn huy động và khả năng đáp ứng các chuẩn thanh khoản của từng nhà băng./.