NHNN nâng trần LDR lên 95%, mở lộ trình áp dụng chuẩn thanh khoản Basel III
Ngân hàng Nhà nước (NHNN) nâng trần tỷ lệ dư nợ cho vay so với tổng tiền gửi (LDR) lên 95%, đồng thời điều chỉnh nhiều cấu phần tính toán và bổ sung hai tỷ lệ quản lý thanh khoản mới.
Thông tư 50/2026/TT-NHNN, ban hành ngày 30/9, có hiệu lực từ ngày 1/12/2026. So với Thông tư 22/2019/TT-NHNN, trần LDR mới tăng 10 điểm phần trăm, từ 85% lên 95%. Tuy nhiên, thời điểm áp dụng gắn với việc từng ngân hàng chuyển sang thực hiện tỷ lệ khả năng chi trả (LCR) và tỷ lệ nguồn vốn ổn định ròng (NSFR).
Trước thời điểm chuyển đổi, ngân hàng vẫn phải duy trì trần LDR 85%. Lộ trình chuyển đổi bắt buộc bắt đầu từ ngày 1/10/2028, song ngân hàng có thể đăng ký thực hiện sớm.
Thay đổi đáng chú ý của Thông tư 50 nằm ở các cấu phần tính LDR.
Ở mẫu số, ngoài tiền gửi khách hàng, quy định mới cho phép tính thêm nguồn vốn ủy thác cấp tín dụng mà ngân hàng chịu rủi ro; nguồn vay nước ngoài; một số cấu phần vốn chủ sở hữu và lợi nhuận chưa phân phối sau điều chỉnh.
Riêng nguồn vay nước ngoài, Thông tư 22 cho phép trừ khỏi tổng dư nợ cho vay ở tử số. Thông tư 50 chuyển khoản này sang mẫu số, làm thay đổi cách nguồn vốn quốc tế tác động đến LDR.
Nguồn vốn liên ngân hàng cũng được tính lại. Thay vì đưa tiền gửi của tổ chức tín dụng khác vào tổng tiền gửi, quy định mới ghi nhận phần chênh lệch dương giữa số dư được cấp tín dụng, nhận tiền gửi và số dư cấp tín dụng, gửi tiền tại các tổ chức này.
Đối với giấy tờ có giá, Thông tư 22 liệt kê tiền huy động từ kỳ phiếu, tín phiếu, chứng chỉ tiền gửi và trái phiếu. Quy định mới tại cấu phần này chỉ liệt kê trái phiếu phát hành trong nước đủ điều kiện tính vào vốn cấp 2.
Tuy vậy, mẫu số phải trừ dư nợ cấp tín dụng ngoài hoạt động cho vay, khoản ủy thác thực hiện các nghiệp vụ này và số dư đầu tư trái phiếu doanh nghiệp, với các ngoại lệ được quy định. Vì vậy, dư địa LDR còn phụ thuộc cơ cấu tài sản và nguồn vốn của từng ngân hàng.
Bổ sung hai tỷ lệ thanh khoản theo Basel III
Thông tư 50 đưa vào áp dụng hai tỷ lệ quản lý thanh khoản theo Basel III, gồm tỷ lệ khả năng chi trả (LCR) và tỷ lệ nguồn vốn ổn định ròng (NSFR).
LCR đo lường khả năng ngân hàng đáp ứng nhu cầu thanh khoản trong 30 ngày khi xảy ra tình huống căng thẳng. Chỉ số này được tính bằng giá trị tài sản thanh khoản chất lượng cao đủ điều kiện chia cho dòng tiền ra ròng trong 30 ngày tiếp theo. Ngưỡng 100% có nghĩa ngân hàng có lượng tài sản thanh khoản đủ để bù đắp dòng tiền ra ròng trong giai đoạn này.
Theo lộ trình bắt buộc, LCR quy đổi sang đồng Việt Nam trên cơ sở riêng lẻ phải đạt tối thiểu 50% từ ngày 1/10/2028. Ngưỡng này tăng thêm 10 điểm phần trăm mỗi năm, lên 100% từ ngày 1/10/2033.
Trong khi đó, NSFR đánh giá mức độ phù hợp giữa nguồn vốn ổn định và nhu cầu tài trợ tài sản, cam kết ngoại bảng. Chỉ số được tính bằng nguồn vốn ổn định sẵn có chia cho nguồn vốn ổn định yêu cầu. Các cấu phần được áp dụng hệ số khác nhau tùy đặc điểm, kỳ hạn và mức độ ổn định.
NSFR riêng lẻ phải đạt tối thiểu 90% từ ngày 1/10/2028, tăng lên 95% từ ngày 1/10/2029 và 100% từ ngày 1/10/2030. Ngân hàng có thể đăng ký thực hiện cả hai tỷ lệ trước lộ trình bắt buộc.
Khi chuyển sang LCR và NSFR, ngân hàng áp dụng cách tính LDR mới với trần 95%. Nếu áp dụng ngưỡng tối thiểu 100% cho cả hai tỷ lệ, ngân hàng được miễn tuân thủ trần LDR nhưng vẫn phải báo cáo, trừ trường hợp NHNN yêu cầu tiếp tục tuân thủ./.
