Lạm phát tăng gấp đôi mục tiêu, Fed tiến gần kịch bản tăng lãi suất
Chỉ số theo dõi lạm phát ưa thích của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đã vượt xa mục tiêu 2% và nằm ngoài mức này trong suốt 5 năm – điều thúc đẩy ngân hàng trung ương (NHTW) tiến sát hơn đến quyết định tăng lãi suất.
Chỉ số lạm phát tháng 5 củng cố khả năng Fed tăng lãi suất để ổn định giá cả theo tuyên bố cứng rắn của Chủ tịch Kevin Warsh
Báo cáo công bố hôm 25/6 của Bộ Thương mại Mỹ cho thấy nếu loại trừ giá thực phẩm và năng lượng, chỉ số giá chi tiêu tiêu dùng cá nhân (PCE) lõi đã tăng 0,3% trong tháng 5/2026 và tăng 3,4% so với cùng kỳ năm trước – mức cao nhất kể từ tháng 10/2023.
Xét chỉ số PCE tổng thể, lạm phát tăng lên mức 4,1% so với cùng kỳ năm trước (đã điều chỉnh theo yếu tố mùa vụ), cao nhất kể từ tháng 4/2023 – đúng với dự báo của các nhà kinh tế Dow Jones khảo sát. Tính theo tháng, chỉ số này tăng 0,4% – thấp hơn 0,1 điểm phần trăm so với dự báo.
Lạm phát theo chỉ số PCE của Mỹ tăng vọt lên 4,1% trong tháng 5 – mức cao nhất kể từ tháng 4/2023
Dù đánh giá nền kinh tế dựa trên cả hai chỉ số, Fed thường coi lạm phát lõi là thước đo phản ánh xu hướng dài hạn chính xác hơn, đặc biệt trong bối cảnh lạm phát năm nay tăng mạnh do giá năng lượng leo thang vì xung đột Trung Đông, sau đó dần lan sang các lĩnh vực khác của nền kinh tế.
Sau khi báo cáo được công bố, hợp đồng tương lai chứng khoán Mỹ vẫn duy trì sắc xanh, trong khi lợi suất trái phiếu Kho bạc giảm. Các nhà giao dịch vẫn kỳ vọng Fed sẽ tăng lãi suất vào tháng 9, dù xác suất cho kịch bản này đã giảm nhẹ.
“Lạm phát đang ở mức cao nhất trong 3 năm do cuộc chiến với Iran và điều này gây áp lực lớn lên các hộ gia đình có thu nhập trung bình và trung bình thấp tại Mỹ. Họ đang phải chi nhiều hơn cho xăng, y tế và các dịch vụ tiện ích”, bà Heather Long – nhà kinh tế trưởng của Navy Federal Credit Union, – nhận định.
Cũng theo bà, dù tân Chủ tịch Fed Kevin Warsh đã cam kết đưa lạm phát xuống thấp hơn, điều quan trọng hiện nay là phải đánh giá được áp lực giá cả sẽ giảm áp lực đến mức nào trước tháng 9 năm nay – thời điểm các nhà kinh tế kỳ vọng Fed hạ lãi suất.
Dù lạm phát vẫn ở mức cao, chi tiêu của người tiêu dùng trong tháng lại tăng mạnh hơn dự kiến. Trong đó, chi tiêu tiêu dùng cá nhân tăng 0,7% trong tháng, cao hơn dự báo 0,1 điểm phần trăm và vượt tốc độ tăng của lạm phát. Thu nhập cá nhân cũng tăng 0,7%, cao hơn đáng kể so với mức dự báo 0,4%. Trong khi đó, tỷ lệ tiết kiệm cá nhân tăng lên 3%.
Báo cáo được công bố chỉ hơn một tuần sau khi Fed và Chủ tịch Kevin Warsh phát đi thông điệp mà thị trường đánh giá là cứng rắn về lãi suất và lạm phát.
Đáng chú ý, ông Warsh nhấn mạnh tầm quan trọng của việc ổn định giá cả. Trong tuyên bố sau cuộc họp, Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) đã sử dụng ngôn từ khẳng định rõ ràng rằng Fed sẽ “đảm bảo ổn định giá cả”, sau khi không đạt được mục tiêu lạm phát 2% trong 5 năm liên tiếp.
Bên cạnh đó, các quan chức Fed cũng dần loại bỏ khả năng cắt giảm lãi suất trong năm nay, đồng thời phát tín hiệu nhiều khả năng sẽ tăng lãi suất.
Số đơn xin trợ cấp thất nghiệp giảm hơn 12.000 đơn và là một trong những chỉ số tích cực trong báo cáo của Bộ Thương mại Mỹ
Tuy nhiên, bức tranh lạm phát vẫn khá phức tạp. Thông thường, Fed có xu hướng bỏ qua các đợt tăng giá xuất phát từ cú sốc nguồn cung như đợt tăng giá năng lượng hiện nay. Tuy nhiên, ngày càng có nhiều lo ngại rằng áp lực giá đang lan rộng sang nhiều lĩnh vực khác, cộng thêm áp lực kép từ thuế quan.
Tại cuộc họp tháng 4, nhiều quan chức Fed đã bỏ phiếu phản đối định hướng chính sách nghiêng về khả năng tiếp tục cắt giảm lãi suất. Quan điểm này đã được loại bỏ khỏi tuyên bố đưa ra trong cuộc họp tuần trước.
Các số liệu kinh tế khác được công bố hôm 25/6 cho thấy nền kinh tế Mỹ vẫn duy trì trạng thái tương đối vững chắc.
Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) tăng với tốc độ thường niên 2,1% trong quý 1/2026, cao hơn mức ước tính trước đó là 1,6% và vượt dự báo 1,7%. Trong khi đó, số đơn xin trợ cấp thất nghiệp lần đầu trong tuần kết thúc ngày 20/6 giảm xuống còn 215.000 đơn, thấp hơn 12.000 đơn so với tuần trước và tốt hơn mức dự báo 223.000 đơn./.
Nguồn tham khảo: CNBC, Reuters