Khối ngoại bán ròng 90.000 tỷ đồng sau 8 tháng, dòng vốn có thể đổi chiều sau nâng hạng?
Sau 8 tháng liên tiếp bán ròng với tổng giá trị hơn 90.000 tỷ đồng trên HOSE, áp lực rút vốn của nhà đầu tư nước ngoài đang có dấu hiệu hạ nhiệt.
Riêng tháng 8/2026, khối ngoại chỉ bán ròng khoảng 1.700 tỷ đồng, thấp hơn nhiều so với mức trên 10.000 tỷ đồng mỗi tháng trong 5 tháng liền trước.
Tín hiệu tích cực rõ hơn trong tuần cuối tháng 8, khi nhà đầu tư nước ngoài quay lại mua ròng gần 1.000 tỷ đồng trên HoSE và hơn 1.100 tỷ đồng trên cả ba sàn.
Giao dịch mua/bán ròng của khối ngoại trong 30 phiên gần nhất
Diễn biến này xuất hiện ngay sau khi FTSE Russell công bố kết quả rà soát FTSE Global Equity Index Series (FTSE GEIS), với 27 cổ phiếu Việt Nam được đưa vào rổ FTSE Global All Cap.
Dòng vốn thụ động có thể đạt hơn 2,2 tỷ USD
Ngày 21/9 tới, quyết định nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam từ cận biên (Frontier Market) lên mới nổi thứ cấp (Secondary Emerging Market) của FTSE Russell sẽ chính thức có hiệu lực.
Theo VNDirect, tỷ trọng cổ phiếu Việt Nam trong FTSE Emerging All Cap Index đã được nâng từ khoảng 0,33% hồi tháng 3/2026 lên 0,48%. Với tỷ trọng này và quy mô tài sản của các quỹ theo dõi FTSE Emerging, tổng dòng vốn thụ động có thể phân bổ vào cổ phiếu Việt Nam trong toàn bộ quá trình nâng hạng ước đạt hơn 2,2 tỷ USD.
Quá trình chuyển Việt Nam sang nhóm thị trường mới nổi thứ cấp được FTSE Russell thực hiện qua 4 giai đoạn, bắt đầu từ tháng 9/2026 và hoàn tất vào tháng 9/2027.
Trong đợt đầu tiên, 10% tỷ trọng mục tiêu được áp dụng. Tỷ lệ này dự kiến tăng lên 30% vào tháng 3/2027, 65% vào tháng 6/2027 và đạt 100% vào tháng 9/2027.
Theo đó, dòng vốn thụ động dự kiến chảy vào thị trường trong đợt đầu chỉ khoảng 220 triệu USD, tương đương hơn 5.700 tỷ đồng.
So với hơn 90.000 tỷ đồng mà khối ngoại đã bán ròng từ đầu năm, quy mô này chưa lớn. VNDirect cho rằng dòng tiền trong giai đoạn đầu chủ yếu hỗ trợ tâm lý thị trường trong ngắn hạn, chưa đủ để ngay lập tức đảo chiều xu hướng rút vốn của nhà đầu tư nước ngoài.
Dòng vốn FTSE vào Việt Nam có thể vượt 4 tỷ USD
Một kịch bản lạc quan hơn được SSI Research đưa ra, rằng nếu tỷ trọng của Việt Nam trong các bộ chỉ số tiếp tục tăng lên khoảng 0,95% vào tháng 9/2027, dòng vốn thụ động tích lũy có thể đạt khoảng 4,28 tỷ USD.
SSI Research lưu ý đây không phải dự báo cơ sở, mà là kịch bản minh họa trong trường hợp đà gia tăng tỷ trọng ghi nhận giữa hai kỳ rà soát tháng 3 và tháng 8/2026 tiếp tục được duy trì.
Khả năng này phụ thuộc vào nhiều yếu tố như tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng (free-float) tăng lên, xuất hiện thêm doanh nghiệp vốn hóa lớn đáp ứng tiêu chuẩn chỉ số, cải thiện khả năng tiếp cận của nhà đầu tư quốc tế và mở rộng dư địa sở hữu nước ngoài.
Nói cách khác, yếu tố quyết định không đơn thuần nằm ở việc quy mô thị trường chứng khoán Việt Nam tăng lên, mà là ngày càng có nhiều tài sản thực sự có thể tiếp cận đối với dòng vốn quốc tế.
Theo SSI Research, trong nhiều năm, tỷ trọng của Việt Nam trong các bộ chỉ số toàn cầu bị giới hạn không chỉ bởi quy mô thị trường mà còn bởi mức độ "có thể đầu tư" (investability).
Khi khả năng tiếp cận của nhà đầu tư nước ngoài được cải thiện và ngày càng nhiều cổ phiếu đáp ứng tiêu chuẩn của các bộ chỉ số quốc tế, tỷ trọng của Việt Nam có thể tiếp tục được nâng lên, kéo theo dòng vốn thụ động lớn hơn./.