ECB 'mở màn' chu kỳ tăng lãi suất mới
Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) đã nâng lãi suất từ 2% lên 2,25%, trở thành ngân hàng trung ương lớn đầu tiên thắt chặt chính sách tiền tệ, sau khi lạm phát tăng trở lại do giá năng lượng leo thang từ xung đột Iran và việc đóng cửa eo biển Hormuz.
Diễn biến lãi suất các ngân hàng trung ương giai đoạn 2021–2026 (Đồ hoạ: WSJ)
Chủ tịch Christine Lagarde cho biết lạm phát không còn chỉ là câu chuyện của giá năng lượng mà đã bắt đầu thẩm thấu vào nhiều lĩnh vực khác. Theo bà, ECB cần hành động sớm để ngăn nguy cơ lạm phát ăn sâu vào kỳ vọng của doanh nghiệp và người lao động.
Trước khi chiến sự Iran bùng phát, giới đầu tư kỳ vọng nhiều ngân hàng trung ương lớn, đặc biệt là Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), sẽ tiếp tục hạ lãi suất trong năm 2026 nhằm hỗ trợ tăng trưởng.
Tuy nhiên, việc eo biển Hormuz – tuyến vận chuyển dầu mỏ quan trọng nhất thế giới – bị gián đoạn đã khiến giá năng lượng tăng mạnh, kéo theo làn sóng lạm phát mới. Điều này buộc các nhà hoạch định chính sách phải đối mặt với bài toán khó: chống lạm phát hay bảo vệ tăng trưởng kinh tế.
Trong khi ECB đã hành động, Fed được dự báo sẽ giữ nguyên lãi suất trong cuộc họp sắp tới dưới sự lãnh đạo của ông Kevin Warsh. Tương tự, Ngân hàng Trung ương Anh (BOE) cũng được cho là chưa vội thay đổi chính sách.
Kỳ vọng tăng lãi suất ngân hàng trung ương năm 2026 (Nguồn: LSEG)
Kinh tế châu Âu đang hứng chịu hậu quả từ cuộc khủng hoảng Trung Đông rõ rệt hơn Mỹ. Trong khi Mỹ được hỗ trợ bởi làn sóng đầu tư AI và xuất khẩu năng lượng tăng mạnh, khu vực đồng euro lại phụ thuộc nhiều hơn vào năng lượng nhập khẩu.
ECB đã hạ dự báo tăng trưởng kinh tế, hiện kỳ vọng GDP khu vực eurozone chỉ tăng 0,8% trong năm 2026 và 1,2% trong năm 2027.
Dù vậy, ECB có nhiều dư địa tăng lãi suất hơn so với Fed vì mặt bằng lãi suất hiện tại của eurozone vẫn thấp hơn Mỹ khoảng 1,5 điểm phần trăm. Trước khi xảy ra xung đột, lãi suất của ECB được xem là đang ở mức "trung tính", không quá kích thích cũng không quá kìm hãm nền kinh tế.
Bà Lagarde nhấn mạnh đợt tăng lãi suất lần này chủ yếu mang ý nghĩa phát tín hiệu rằng ECB vẫn kiên định với mục tiêu kiểm soát lạm phát, thay vì khởi động một chu kỳ thắt chặt quyết liệt.
Theo dự báo mới nhất, ECB kỳ vọng lạm phát khu vực eurozone sẽ duy trì quanh mức 3% trong năm nay trước khi giảm dần về mục tiêu 2% vào năm 2028. Tuy nhiên, ngân hàng trung ương cũng cảnh báo triển vọng này có thể xấu đi nếu nguồn cung năng lượng tiếp tục bị gián đoạn./.
Nguồn tham khảo: WSJ, LSEG