Con đường hẹp của tân Chủ tịch Fed Kevin Warsh
Tuần tới, ông Kevin Warsh sẽ chủ trì cuộc họp đầu tiên của Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) kể từ khi trở thành Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed).
Quyết định đưa ra tại cuộc họp này không chỉ là vấn đề lãi suất, mà còn là phép thử đầu tiên cho khả năng cân bằng giữa tính độc lập của Fed và áp lực chính trị từ Nhà Trắng.
Con đường hẹp của tân Chủ tịch Fed Kevin Warsh
Trước hết, có một phép tính tương đối đơn giản.
Nếu ông Warsh thực sự phải lựa chọn giữa việc đánh mất uy tín của Fed và khiến Tổng thống Donald Trump không hài lòng, ông nên chọn phương án thứ hai.
Nhiệm kỳ của Chủ tịch Fed kéo dài hơn nhiệm kỳ Tổng thống. Các quan chức Fed cũng được bảo vệ đáng kể trước sự can thiệp từ nhánh hành pháp, dù các cơ chế này cuối cùng vẫn được bảo đảm bởi Tòa án Tối cao Mỹ.
Về mặt nghề nghiệp, không có lợi ích gì khi trở thành một "cái bóng" của Trump.
Tuy nhiên, thực tế hiếm khi chỉ có hai lựa chọn trắng hoặc đen. Thông thường luôn tồn tại những vùng xám với các cơ hội thương lượng và thỏa hiệp. Vì vậy, nhiều khả năng Warsh sẽ phải đối mặt với một tập hợp ràng buộc phức tạp hơn nhiều.
Dữ liệu kinh tế đang nghiêng về phía "diều hâu"
Bối cảnh kinh tế hiện nay cho thấy chính sách tiền tệ phù hợp nên nghiêng về lập trường "diều hâu" hơn là "bồ câu".
Báo cáo việc làm cho thấy thị trường lao động Mỹ tiếp tục nóng lên, trong khi tỷ lệ thất nghiệp duy trì ổn định ở mức thấp 4,3%. Điều đó đồng nghĩa, Fed gần như đã hoàn thành mục tiêu tối đa hóa việc làm trong nhiệm vụ kép của mình.
Diễn biến thị trường lao động Mỹ (Đồ hoạ: FT)
Trong khi đó, mục tiêu còn lại – ổn định giá cả – vẫn là bài toán khó.
Chỉ số lạm phát ưa thích của Fed là PCE cho thấy áp lực giá đang gia tăng trở lại. Lạm phát toàn phần tháng 4 đạt 3,8%, gần gấp đôi mục tiêu 2% của Fed. PCE lõi (không bao gồm thực phẩm và năng lượng) tăng từ 3% trong tháng 2 lên 3,3% trong tháng 4.
Ngay cả thước đo lạm phát cốt lõi của Financial Times, được xây dựng từ nhiều chỉ số khác nhau nhằm phản ánh tốt nhất xu hướng lạm phát dài hạn, cũng đang duy trì đáng kể trên mức 2%. Tính theo tốc độ thường niên hóa trong 6 tháng gần nhất, chỉ số này ở mức 3,5%.
Diễn biến lạm phát Mỹ so với mục tiêu dựa trên chỉ số chi tiêu tiêu dùng cá nhân (PCE) (Đồ hoạ: FT)
Những gì đang diễn ra phía trước thậm chí còn đáng quan tâm hơn.
Thuế quan của Mỹ đã đẩy giá cả đi lên, dù tác động này có thể đang suy yếu. Tuy nhiên, cú sốc giá dầu trong năm nay đã làm tăng chi phí nhiên liệu và sẽ dần lan sang các nhóm hàng hóa, dịch vụ khác. Điển hình như giá chip bán dẫn đang tăng do nhu cầu bùng nổ từ làn sóng trí tuệ nhân tạo (AI).
Các nhà kinh tế của Evercore ISI đã cố gắng lượng hóa tác động của ba yếu tố trên và dự báo ảnh hưởng tới lạm phát sẽ đạt đỉnh vào cuối năm nay. Nếu nhận định này chính xác, Mỹ khó có thể chứng kiến quá trình giảm phát và quay trở lại ổn định giá cả trong năm 2026.
Ông Trump muốn gì?
Một năm trước, ông Trump từng tuyên bố Chủ tịch Fed do mình bổ nhiệm phải đưa lãi suất xuống còn 1%, đồng thời cho rằng điều này có thể giúp chính phủ tiết kiệm 1.000 tỷ USD.
Tuy nhiên, gần đây giọng điệu của ông đã mềm mỏng hơn.
Tổng thống Mỹ kêu gọi ông Warsh duy trì tính độc lập trong phát biểu hôm 7/6 vừa qua. Dù khẳng định lãi suất không nên tăng, ông Trump cũng không còn gây áp lực mạnh mẽ đòi Fed phải hạ lãi suất ngay lập tức.
Với ông Trump, không điều gì là chắc chắn. Nhưng ở thời điểm hiện tại, việc giữ nguyên lãi suất có lẽ vẫn đủ để làm ông hài lòng.
Trước khi được đề cử, ông Warsh là người ủng hộ lãi suất thấp hơn, thu hẹp bảng cân đối kế toán của Fed và tận dụng lợi ích năng suất từ AI để biện minh cho chi phí vay rẻ hơn.
Tuy nhiên, khi AI ngày càng được nhìn nhận như một yếu tố có thể làm gia tăng lạm phát trong ngắn hạn, những quan điểm năm 2025 của ông dường như cần được điều chỉnh.
Thuế quan (đường xanh nhạt) giảm mạnh, trong khi dầu mỏ (đường xanh đậm) và đặc biệt là AI (đường màu đỏ) trở thành yếu tố chính thúc đẩy lạm phát giai đoạn 2026–2027 (Nguồn: Evercore ISI, Đồ hoạ: FT)
Trong tuần qua, nhiều quan chức cấp cao của chính quyền Trump đã công khai quan điểm.
Ông Peter Navarro, cố vấn cấp cao phụ trách thương mại và sản xuất của Nhà Trắng, thậm chí còn đăng một bài viết gây tranh cãi, cáo buộc các quan chức Fed có thể âm mưu chống lại Chủ tịch mới bằng cách "ép Warsh phải tăng lãi suất".
Trong khi đó, Giám đốc Hội đồng Kinh tế Quốc gia Mỹ Kevin Hassett khẳng định việc nâng lãi suất lúc này sẽ là một sai lầm nghiêm trọng, đồng thời khuyên Warsh "hãy nhìn vào các con số".
Điểm đáng chú ý là không ai trong số họ yêu cầu Fed phải cắt giảm lãi suất ngay lập tức.
FOMC muốn gì?
Các thành viên FOMC gần đây có xu hướng "diều hâu" hơn.
Nhiều người muốn loại bỏ những tín hiệu ngụ ý Fed đang nghiêng về nới lỏng chính sách, thậm chí một số quan chức cho rằng động thái tiếp theo của lãi suất có thể là tăng chứ không phải giảm.
Tuy nhiên, cũng không ai kêu gọi nâng lãi suất ngay tại thời điểm này.
Một tuyên bố chính sách không kèm định hướng tương lai (forward guidance) có thể là lựa chọn dung hòa được cả đa số thành viên FOMC.
Các nghiên cứu gần đây từ hệ thống Fed mang đến một thông điệp khá "diều hâu".
Nghiên cứu của Fed Boston cho thấy cú sốc giá dầu năm 2026 có thể khiến lạm phát PCE lõi tăng thêm khoảng 1 điểm phần trăm, nhưng không còn gây tác động tiêu cực đáng kể tới việc làm như trong thập niên 1970.
Nếu được các nhà hoạch định chính sách chấp nhận, kết quả này sẽ củng cố lập luận cho việc nâng lãi suất.
Trong khi đó, nghiên cứu của Fed Cleveland sử dụng nhiều quy tắc chính sách tiền tệ tiêu chuẩn để xác định mức lãi suất phù hợp.
Kết quả cho thấy kịch bản "ôn hòa" nhất là giữ nguyên lãi suất, còn kịch bản trung vị lại gợi ý Fed nên sớm nâng lãi suất để kiểm soát lạm phát trong trung hạn.
Đây rõ ràng không phải những tín hiệu dễ chịu đối với vị tân Chủ tịch Fed.
Ngân hàng Dự trữ Liên bang Cleveland (Fed Cleverland) gợi ý NHTW nên nên nâng lãi suất trong ngắn hạn để kiềm chế lạm phát, rồi nới lỏng dần khi kinh tế ổn định hơn (Đồ hoạ: FT)
Thị trường tài chính đang nghĩ gì?
Các nhà giao dịch trên thị trường hợp đồng tương lai lãi suất hiện dự báo Fed sẽ tăng một lần lãi suất trước cuối năm 2026.
Xác suất Fed giữ nguyên lãi suất trong tháng 6 được thị trường định giá ở mức khoảng 90%, trong khi khả năng lãi suất vẫn đứng yên đến cuộc họp tháng 9 cũng lên tới gần 67%.
Nói cách khác, thị trường hiện không đòi hỏi Fed phải hành động mạnh tay.
Kỳ vọng của thị trường về số lần điều chỉnh lãi suất của Fed trong năm 2026 và 2027 (Đồ hoạ: FT)
Tổng hoà các data liên quan, cho thấy: Ông Warsh có một con đường tương đối rõ nhưng rất hẹp để vượt qua cuộc họp FOMC tháng 6.
Đó là giữ nguyên lãi suất trong vùng 3,5% - 3,75%, đồng thời loại bỏ các tín hiệu định hướng tương lai khỏi tuyên bố chính sách.
Đây là phương án mà FOMC dường như có thể chấp nhận, chính quyền Trump cũng không phản đối, và ngay cả vị Tổng thống hiện tại có lẽ cũng hài lòng.
Sự phản đối đáng kể duy nhất đến từ các nghiên cứu nội bộ của Fed.
Tuy nhiên, cũng giống như mọi báo cáo nghiên cứu của ngân hàng trung ương, phần tuyên bố miễn trừ trách nhiệm luôn nhấn mạnh rằng kết quả nghiên cứu không đại diện cho quan điểm của các nhà hoạch định chính sách hay của chính tổ chức.
Vì thế, ít nhất ở thời điểm hiện tại, những cảnh báo đó nhiều khả năng sẽ tiếp tục bị bỏ qua./.
Nguồn: Financial Times