"Canh bạc" OpenAI của SoftBank

Tính đến vòng gọi vốn mới nhất, SoftBank đã cam kết rót vào OpenAI 64 tỷ USD. Tuy nhiên, việc dốc toàn lực vào một lĩnh vực có thể khiến tập đoàn nhà tỷ phú Masayoshi Son đối mặt rủi ro đáng kể.

Đầu tháng này, S&P Global đã hạ triển vọng tín nhiệm của SoftBank từ “ổn định” xuống “tiêu cực”, cảnh báo năng lực tài chính của tập đoàn có thể suy yếu do khoản đầu tư khổng lồ vào OpenAI. 

Để tài trợ cho thương vụ trên, SoftBank được cho là đang tìm kiếm khoản vay lên tới 40 tỷ USD.

Là một công ty đầu tư công nghệ, giá trị cổ phiếu SoftBank thường được đánh giá dựa trên giá trị tài sản ròng (NAV), tức chênh lệch giữa giá trị danh mục đầu tư và nợ.

Trong quá khứ, tập đoàn này từng đặt cược lớn vào nhiều startup nổi tiếng như Coupang, Didi Global hay WeWork. Tuy nhiên, không phải thương vụ nào cũng thuận lợi, khi WeWork đã phá sản vào năm 2023 và Didi bị hủy niêm yết khỏi sàn Mỹ.

Một khoản đầu tư thành công hiếm hoi là Arm Holdings, công ty thiết kế chip mà SoftBank mua lại năm 2016 với giá 31 tỷ USD. Sau khi niêm yết tại Mỹ năm 2023, giá trị thị trường của Arm đã tăng hơn gấp đôi, và SoftBank hiện vẫn nắm khoảng 90% cổ phần.

Lợi nhuận đầu tư và thu nhập ròng của SoftBank, tính theo quý, đơn vị tỷ yên (Đồ họa: Nikkei Asia)

Dù vậy, việc tập trung vốn vào một số ít công ty khiến danh mục đầu tư của SoftBank trở nên biến động mạnh. Theo nhà đầu tư mạo hiểm Takeshi Ebihara, chiến lược này mang lại tiềm năng lợi nhuận lớn nhưng cũng đi kèm rủi ro cao.

Trong bối cảnh ngày càng nhiều nhà đầu tư lo ngại về khả năng hình thành “bong bóng AI”, những nỗi lo này dường như đang được phản ánh rõ ràng nhất trên cổ phiếu SoftBank.

Sau khi đạt đỉnh lịch sử vào tháng 10/2025, cổ phiếu SoftBank đã lao dốc 50%. Tập đoàn này bỏ lỡ làn sóng tăng giá mạnh của nhóm cổ phiếu công nghệ toàn cầu, đặc biệt là các nhà sản xuất chip phục vụ trí tuệ nhân tạo.

Trong khi đó, nhiều công ty bán dẫn như SK Hynix, TSMC, Micron Technology hay các doanh nghiệp Nhật Bản như Advantest và Nitto Boseki lại ghi nhận mức tăng mạnh nhờ nhu cầu chip AI bùng nổ.

Cổ phiếu SoftBank lệch nhịp so với nhóm công ty bán dẫn (Đồ họa: Nikkei Asia)

Cạnh tranh chatbot AI khốc liệt

Ra mắt năm 2022, ChatGPT vẫn là chatbot AI phổ biến nhất thế giới với hơn 900 triệu người dùng hoạt động mỗi tuần tính đến tháng 2/2026. Theo công ty phân tích First Page Sage, ChatGPT hiện chiếm khoảng 60% thị phần chatbot AI tạo sinh tại Mỹ.

Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng người dùng của nền tảng này đang chững lại khi các đối thủ như Google (Gemini) và startup AI Anthropic (Claude) ngày càng thu hút người dùng.

Anthropic gần đây tung ra hàng loạt công cụ AI dành cho doanh nghiệp. Claude nổi bật nhờ khả năng lập trình mạnh mẽ. Hiện khoảng 80% doanh thu của công ty đến từ khách hàng doanh nghiệp.

Trong khi đó, Gemini của Google có lợi thế lớn nhờ được tích hợp sẵn vào hệ sinh thái Android cũng như các sản phẩm phổ biến như Google Docs, Google Maps và Google Photos. Báo cáo tài chính của công ty mẹ Alphabet cho thấy ứng dụng Gemini đã đạt hơn 750 triệu người dùng hoạt động hàng tháng.

Cuộc cạnh tranh AI còn bị đẩy lên cao trào bởi vai trò ngày càng lớn của công nghệ này trong lĩnh vực quân sự.

Chỉ vài giờ trước khi các cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào Iran bắt đầu, CEO OpenAI Sam Altman thông báo công ty đã đạt thỏa thuận triển khai mô hình AI trong mạng lưới mật của Bộ Quốc phòng Mỹ.

Thông báo này nhanh chóng gây tranh cãi. Dữ liệu từ Sensor Tower cho thấy số lượt gỡ cài đặt ChatGPT tại Mỹ tăng tới 295% chỉ trong ngày 28/2. Từ 28/2 đến 3/3, tỷ lệ gỡ cài đặt trung bình mỗi ngày cao hơn 200% so với 30 ngày trước đó.

Ngày 2/3, ứng dụng Claude của Anthropic lần đầu tiên vượt ChatGPT về số lượt tải tại Mỹ.

Sau làn sóng phản đối, OpenAI đã điều chỉnh thỏa thuận với Lầu Năm Góc, trong khi Altman thừa nhận công ty “đã quá vội vàng” khi công bố hợp tác này./. 

Nguồn tham khảo: Nikkei Asia