5 điểm đáng chú ý sau cuộc gặp Trump - Tập tại Nhà Trắng
Mỹ và Trung Quốc gia hạn thỏa thuận đình chiến thương mại thêm hai tháng sau cuộc gặp giữa Tổng thống Donald Trump và Chủ tịch Tập Cận Bình. Tuy nhiên, những bất đồng về thuế quan, đất hiếm, Đài Loan và trí tuệ nhân tạo vẫn chưa được giải quyết.
Ngày 24/9, ông Trump đón ông Tập tại Nhà Trắng trong chuyến thăm cấp nhà nước được tổ chức với nhiều nghi thức. Hai nhà lãnh đạo thảo luận về thương mại, và quan hệ chiến lược giữa hai nước.
Dưới đây là 5 điểm đáng chú ý từ cuộc gặp:
Gia hạn đình chiến thương mại thêm 2 tháng
Theo Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent, hai bên nhất trí kéo dài thêm hai tháng thỏa thuận thương mại đạt được sau cuộc chiến thuế quan năm ngoái. Thỏa thuận này dự kiến hết hạn vào tháng 11. Ông Bessent cho biết việc gia hạn sẽ cho Washington và Bắc Kinh thêm thời gian đàm phán về kinh tế.
Dù vậy, các vấn đề cốt lõi vẫn để ngỏ: thuế quan, cam kết mua hàng của Trung Quốc, nguồn cung đất hiếm và các hạn chế về công nghệ.
Ông Bessent nói Bắc Kinh đang thực hiện cam kết mua 25 triệu tấn đậu tương, nhưng chậm tiến độ với cam kết mua thêm 17 tỷ USD nông sản khác. Giới chức Mỹ cũng cho rằng lượng đất hiếm được giao chưa đạt kỳ vọng.
Với doanh nghiệp, thuế quan trước mắt được giữ ở mức thấp hơn, song kế hoạch kinh doanh vẫn phải tính đến khả năng chính sách tiếp tục thay đổi.
Nghi thức đón tiếp gây chú ý
Chuyến thăm là dịp để ông Trump giới thiệu diện mạo Nhà Trắng sau các đợt cải tạo. Trong các hoạt động đón tiếp, binh sĩ mặc trang phục kiểu cổ diễu hành tại Vườn Hồng được thiết kế lại. Máy bay chiến đấu và máy bay ném bom bay qua khu vực tổ chức nghi lễ trong hai ngày 23 và 24/9.
Báo giới cũng được mời ghi hình chuyến tham quan trực thăng Marine One và bãi cỏ phía nam Nhà Trắng cùng hai nhà lãnh đạo. Khi được hỏi về nội dung trao đổi chính sách, ông Trump chỉ nhận xét ông Tập thích loại đá granite được sử dụng trong công trình cải tạo và nói cuộc gặp diễn ra tốt đẹp.
Rủi ro đối đầu
Trong cuộc gặp, ông Tập tiếp tục nhắc đến “bẫy Thucydides” – cách gọi nguy cơ xung đột khi một cường quốc đang lên cạnh tranh với cường quốc đã định hình trật tự hiện tại. Ông cho rằng hai nước có thể vượt qua nguy cơ này.
Theo ông Tập, Mỹ và Trung Quốc cùng có lợi nếu hợp tác và cùng chịu thiệt nếu đối đầu. Ông kêu gọi duy trì đối thoại quân sự thường xuyên và củng cố các cơ chế ngăn khủng hoảng.
Ông Trump nhấn mạnh khả năng hợp tác giữa hai nước, viện dẫn giai đoạn Mỹ và Trung Quốc cùng chống Nhật Bản trong Thế chiến II.
Hai cách tiếp cận khác nhau về AI
Ông Trump cho rằng AI nên được gọi là “siêu trí tuệ” (SI). Trong một bài đăng trên mạng xã hội, ông nói muốn giữ nguyên cách tiếp cận hiện tại và dựa vào Bộ Tư pháp Mỹ, thay vì đặt ra thêm các quy định kiểm soát. Ông khẳng định Trung Quốc có cùng quan điểm.
Trong khi đó, ông Tập nói Mỹ và Trung Quốc, với vai trò là những quốc gia dẫn đầu về AI, có trách nhiệm quản lý sự phát triển của công nghệ này. Theo ông, AI cần luôn nằm trong tầm kiểm soát của con người và phục vụ lợi ích của người dân.
Lãnh đạo một số tập đoàn công nghệ lớn được dự kiến tham dự quốc yến dành cho ông Tập tại Nhà Trắng tối 24/9, gồm CEO Sundar Pichai của Alphabet, Sam Altman của OpenAI và Jensen Huang của Nvidia.
Ông Tập đề nghị Mỹ thận trọng về Đài Loan
Theo Tân Hoa Xã, ông Tập nói Bắc Kinh hy vọng Mỹ sẽ “xử lý vấn đề Đài Loan một cách thận trọng”. Bản tin tiếng Anh của hãng thông tấn này cho biết ông cũng mong Mỹ phản đối Đài Loan độc lập.
Cách diễn đạt đó cứng rắn hơn lập trường lâu nay của Washington rằng Mỹ không ủng hộ Đài Loan độc lập. Nhà Trắng chưa lập tức công bố thông tin về nội dung trao đổi này, và hiện chưa có dấu hiệu chính quyền Trump sẽ thay đổi cách diễn đạt.
Nếu Washington chuyển từ “không ủng hộ” sang “phản đối”, động thái ấy có thể làm dấy lên câu hỏi về cam kết của Mỹ đối với Đài Loan và vấp phải phản ứng tại Quốc hội./.
Nguồn tham khảo: Reuters