Xuất khẩu đất hiếm sang Mỹ giảm 21%, Trung Quốc chuẩn bị gì cho thượng đỉnh Trump - Tập?
Lượng nam châm đất hiếm Trung Quốc xuất sang Mỹ giảm mạnh trong tháng 8, ngay trước cuộc gặp giữa Tổng thống Donald Trump và Chủ tịch Tập Cận Bình. Đất hiếm và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) có thể trở thành những “quân bài” quan trọng trên bàn đàm phán.

Theo dữ liệu hải quan Trung Quốc công bố ngày 20/9, lượng nam châm đất hiếm xuất sang Mỹ trong tháng 8 giảm 21% so với tháng trước, xuống còn 512 tấn.
Nam châm đất hiếm được sử dụng trong nhiều ngành công nghiệp, từ ô tô, hàng điện tử tiêu dùng đến vũ khí. Đây cũng là một trong những công cụ mặc cả tốt nhất của Bắc Kinh trong các cuộc đàm phán thương mại với Washington năm ngoái.
Trung Quốc áp dụng biện pháp kiểm soát xuất khẩu nam châm đất hiếm từ tháng 4/2025, trước khi nới lỏng một số hạn chế.
Dù lượng xuất khẩu sang Mỹ đã phục hồi sau khi giảm mạnh vào tháng 5 năm ngoái, con số bình quân trong 8 tháng đầu năm nay chỉ đạt khoảng 504 tấn/tháng. Mức này vẫn thấp hơn đáng kể so với 621 tấn/tháng trong năm 2024, trước khi các biện pháp kiểm soát được áp dụng.
Dữ liệu hải quan cũng cho thấy xuất khẩu trực tiếp một số loại đất hiếm như yttrium, dysprosium và terbium – các khoáng sản nằm trong diện kiểm soát – đã giảm so với những năm trước.
Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Tập Cận Bình dự kiến gặp nhau tại Washington vào ngày 24/9. Hai bên sẽ thảo luận nhiều vấn đề, từ thương mại, AI đến dòng chảy các khoáng sản quan trọng.
Thỏa thuận LNG 6 tỷ USD
Ngoài đất hiếm, khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) của Mỹ cũng có thể trở thành một lĩnh vực giúp hai bên đạt thỏa thuận.
Trung Quốc từng là khách hàng lớn của LNG Mỹ, nhưng hoạt động nhập khẩu gần như dừng lại từ tháng 2/2025, sau khi chính quyền ông Trump khởi động chiến dịch áp thuế mới.
Bắc Kinh sau đó áp thuế 15% lên năng lượng Mỹ, khiến các doanh nghiệp Trung Quốc chuyển hướng bán lại những lô LNG theo hợp đồng cho khách hàng tại châu Âu và châu Á.

Theo tính toán của Bloomberg, các hợp đồng LNG Mỹ hiện có của doanh nghiệp Trung Quốc tương đương khoảng 14 triệu tấn/năm, trị giá khoảng 6 tỷ USD theo mức giá dài hạn. Nếu tính thêm các giao dịch giao ngay, giá trị này có thể còn cao hơn.
Việc dỡ bỏ thuế LNG có thể mang lại lợi ích cho cả hai phía.
Với Trung Quốc, đây là một nhượng bộ tương đối nhỏ nhưng giúp đa dạng hóa nguồn cung trong bối cảnh giao thông qua Vịnh Ba Tư bị gián đoạn và Qatar – một trong những nhà cung cấp LNG lớn nhất của Trung Quốc – gần như không thể tiếp tục giao hàng.
Với Mỹ, các hợp đồng mới sẽ giúp củng cố ngành LNG trong nước, đồng thời hỗ trợ các dự án xuất khẩu cần cam kết mua dài hạn trước khi quyết định đầu tư hàng tỷ USD.
China Gas Holdings mới đây đã ký thỏa thuận mua LNG Mỹ trong 20 năm, bắt đầu từ năm 2030. Một số doanh nghiệp Trung Quốc khác cũng được cho là đã thảo luận với các nhà xuất khẩu Mỹ.
Tuy nhiên, bất kỳ thỏa thuận năng lượng nào cũng có thể bị ảnh hưởng bởi dự luật trừng phạt mới của Mỹ, trao cho Tổng thống Trump quyền áp thuế mạnh lên các quốc gia mua dầu và khí đốt của Nga – nhà cung cấp LNG lớn thứ hai của Trung Quốc./.
Nguồn tham khảo: Bloomberg
