Xuất khẩu Trung Quốc tăng vọt 36%, thặng dư thương mại vượt 133 tỷ USD

Theo số liệu hải quan Trung Quốc công bố ngày 14/10, kim ngạch xuất khẩu tháng 9 tăng 36,3% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn đáng kể mức tăng 25% của tháng 8.

Nhập khẩu cũng tăng 31%, so với mức 28,2% của tháng trước, bất chấp lượng dầu thô nhập khẩu sụt giảm.

Nhờ đó, thặng dư thương mại Trung Quốc đạt 133,5 tỷ USD trong tháng 9, tăng so với mức 119 tỷ USD của tháng 8.

Trong bối cảnh tiêu dùng và thị trường bất động sản trong nước còn yếu, xuất khẩu tiếp tục là động lực quan trọng của nền kinh tế Trung Quốc.

Theo ước tính của Jefferies, xuất khẩu ròng đóng góp 0,9 điểm phần trăm vào mức tăng trưởng GDP thực 4,3% của Trung Quốc trong quý 2/2026.

Chip bán dẫn và ô tô dẫn dắt tăng trưởng

Sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI) trên toàn cầu đang thúc đẩy nhu cầu đối với chip và thiết bị phục vụ trung tâm dữ liệu, qua đó hỗ trợ xuất khẩu ngành điện tử Trung Quốc. Trong 9 tháng đầu năm, giá trị xuất khẩu mạch tích hợp của nước này tăng hơn gấp đôi so với cùng kỳ.

Bên cạnh chip bán dẫn, ô tô cũng trở thành động lực tăng trưởng nổi bật.

Kim ngạch xuất khẩu ô tô Trung Quốc trong tháng 9 đạt 20,8 tỷ USD, tăng 62% so với cùng kỳ, phần nào bù đắp doanh số ảm đạm tại thị trường nội địa. Các hãng xe như BYD và Geely đang nhanh chóng mở rộng thị phần tại những thị trường phát triển nhờ lợi thế giá bán.

Theo Deutsche Bank, BYD thường áp dụng mức chiết khấu 16-32% so với giá niêm yết tại Đức, trong khi mức giảm giá của Volkswagen chưa đến 12%.

Ước tính của Citi cho thấy, thị phần cộng gộp của các thương hiệu ô tô Trung Quốc tại Tây Âu đã tăng lên 13,1% trong tháng 8, cao hơn 5,5 điểm phần trăm so với cùng kỳ năm trước.

Đà mở rộng này đang tạo sức ép ngày càng lớn đối với các hãng xe truyền thống châu Âu.

Hạ nhiệt căng thẳng thương mại

Xuất khẩu tăng mạnh cũng khiến Trung Quốc phải điều chỉnh chính sách nhằm hạn chế nguy cơ xung đột thương mại với các đối tác lớn.

Trong cuộc đàm phán cấp cao với Liên minh châu Âu (EU) cuối tuần trước, Trung Quốc đồng ý giới hạn lượng ô tô hybrid xuất khẩu sang khu vực này.

Thỏa thuận được đưa ra khoảng hai năm sau khi Ủy ban châu Âu áp thuế bổ sung đối với xe điện sản xuất tại Trung Quốc, đưa tổng mức thuế đối với một số dòng xe lên tới gần 48%.

Đầu tuần này, Trung Quốc cũng thông báo sẽ giảm tỷ lệ hoàn thuế giá trị gia tăng đối với ô tô điện và hybrid xuất khẩu từ 13% xuống 9% trong năm 2027, nhằm hạn chế sự phụ thuộc của doanh nghiệp vào chính sách hỗ trợ.

Ở chiều ngược lại, quan hệ thương mại Mỹ - Trung ghi nhận tín hiệu tích cực hơn.

Tháng trước, hai nền kinh tế đạt thỏa thuận dành chế độ thuế quan ưu đãi hơn cho lượng hàng hóa trị giá 60 tỷ USD, chủ yếu thuộc các nhóm ít nhạy cảm như thủy sản và đồ chơi, sau cuộc gặp giữa lãnh đạo hai nước tại Washington.

Dù hoạt động xuất khẩu khởi sắc, sức cầu nội địa Trung Quốc vẫn chưa phục hồi tương xứng.

Số liệu của Cục Thống kê Quốc gia Trung Quốc công bố cùng ngày cho thấy, chỉ số giá sản xuất (PPI) tháng 9 tăng 5% so với cùng kỳ, mạnh nhất trong hơn 4 năm. Trong khi đó, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) chỉ tăng 0,9%.

Sự chênh lệch này phản ánh áp lực chi phí sản xuất gia tăng do xung đột quốc tế, trong khi nhu cầu tiêu dùng trong nước vẫn tương đối yếu.

Nguồn tham khảo: Nikkei Asia