Xây đường sắt TP HCM - Long Thành theo lệnh khẩn cấp

Thủ tướng Phạm Minh Chính đồng ý nguyên tắc triển khai tuyến đường sắt kết nối TPHCM với cảng hàng không quốc tế Long Thành theo lệnh khẩn cấp, nhằm sớm tháo gỡ điểm nghẽn hạ tầng.

Tại phiên họp Ban Chỉ đạo các công trình trọng điểm quốc gia lĩnh vực đường sắt sáng 3/3, người đứng đầu Chính phủ giao TP HCM và Đồng Nai khẩn trương tổ chức thực hiện. Việc áp dụng cơ chế đặc thù phải tuân thủ đầy đủ quy định pháp luật, bảo đảm tiến độ, chất lượng, phòng ngừa tham nhũng, lãng phí.

Theo báo cáo của Sở Xây dựng TP HCM, trong nửa đầu năm nay, thành phố dự kiến khởi công hai tuyến metro dài hơn 50 km kết nối trung tâm với sân bay Long Thành, gồm Bến Thành – Thủ Thiêm và Thủ Thiêm – Long Thành.

Hai dự án được Tập đoàn Trường Hải đề xuất đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP), hợp đồng xây dựng - chuyển giao (BT).

Tuyến Bến Thành – Thủ Thiêm đã được giao lập báo cáo nghiên cứu khả thi, dự kiến khởi công tháng 4 và hoàn thành sau 5 năm. Tuyến Thủ Thiêm – Long Thành được điều chỉnh từ đường sắt nhẹ sang đường sắt đô thị; TP HCM đang xem xét giao nhà đầu tư nghiên cứu, phấn đấu khởi công trước 30/6 và hoàn thành năm 2030.

Trước đó, ngày 26/2, Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành và Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam xây dựng kế hoạch chi tiết, tổ chức thi công khoa học để hoàn thành giai đoạn 1 sân bay Long Thành trong nửa đầu năm 2026; đồng thời chịu trách nhiệm toàn diện về tiến độ, chất lượng và an toàn.

Hiện kết nối giữa TP HCM và sân bay Long Thành chủ yếu dựa vào đường bộ, trong đó cao tốc TP HCM – Long Thành – Dầu Giây thường xuyên quá tải. Các dự án Vành đai 3, quốc lộ 51, tỉnh lộ 25B, 25C đang được triển khai nhưng chưa đồng bộ, tiềm ẩn nguy cơ ùn tắc khi sân bay đi vào khai thác.

Cơ chế lệnh khẩn cấp cho phép rút gọn một số thủ tục như thẩm định, đấu thầu, triển khai song song các bước chuẩn bị và thi công, song vẫn phải bảo đảm yêu cầu pháp lý và trách nhiệm quản lý.

Tại cuộc họp, Thủ tướng cũng giao Bộ Công Thương và Bộ Tài chính hoàn thiện đề án phát triển công nghiệp đường sắt và tái cơ cấu Tổng công ty Đường sắt Việt Nam trước 15/3.

Bộ Xây dựng được yêu cầu hoàn tất hồ sơ mời thầu tư vấn lập báo cáo nghiên cứu khả thi dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam trong tháng này, lựa chọn tư vấn trong quý 2/2026.

Với tuyến Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng, dự án thành phần 1 phải hoàn thành báo cáo nghiên cứu khả thi trong tháng 3. Các bộ liên quan thúc đẩy đàm phán với Trung Quốc về hiệp định xây dựng cầu đường sắt qua biên giới; hoàn tất lựa chọn nhà thầu khảo sát, lập thiết kế kỹ thuật và ký hợp đồng trong tháng 4. Bộ Tài chính cân đối nguồn tăng thu, tiết kiệm chi năm 2025 để bố trí vốn, đồng thời xem xét phương án vay nếu bảo đảm hiệu quả.

Đối với tuyến Bến Thành – Cần Giờ, Thủ tướng yêu cầu TP HCM rà soát cơ chế, đẩy nhanh triển khai và xử lý dứt điểm quyết toán dự án metro Bến Thành – Suối Tiên./.