Vì sao EU muốn tránh đối đầu thương mại với Trung Quốc?
Dù ngày càng cứng rắn trong các tuyên bố về thương mại với Trung Quốc, Liên minh châu Âu (EU) vẫn chưa sẵn sàng bước vào một cuộc đối đầu kinh tế toàn diện...
Sức ép từ Trung Quốc
Bloomberg dẫn nguồn tin cho biết, các quốc gia thành viên EU đều đồng tình rằng mô hình kinh tế hiện nay của Bắc Kinh đang tạo ra thách thức nghiêm trọng đối với ngành công nghiệp châu Âu.
Một trong những vấn đề nổi cộm là mức thâm hụt thương mại hơn 360 tỷ EUR (khoảng 410 tỷ USD) giữa EU và Trung Quốc. Bên cạnh đó, các doanh nghiệp châu Âu ngày càng khó cạnh tranh với các công ty Trung Quốc vốn nhận được nguồn trợ cấp lớn từ chính phủ.
Cán cân thương mại EU-Trung Quốc theo nhóm sản phẩm (Đồ hoạ: Bloomberg)
Brussels cũng cho rằng tình trạng dư thừa công suất sản xuất của Trung Quốc, kết hợp với nhu cầu tiêu dùng nội địa yếu, đang khiến lượng hàng hóa giá rẻ liên tục tràn vào thị trường châu Âu.
Rủi ro là thế, nhưng các nước thành viên vẫn chưa thể thống nhất cách ứng phó.
Một số chính phủ muốn nhanh chóng triển khai các biện pháp mạnh tay để bảo vệ doanh nghiệp trng khối, nhưng số khác vẫn ưu tiên đối thoại và đàm phán, thay vì kích hoạt một cuộc chiến thương mại.
Thậm chí, có ý kiến thừa nhận EU đã phụ thuộc quá sâu vào nền kinh tế Trung Quốc trong nhiều lĩnh vực chiến lược nên điều thực tế hơn lúc này là tìm cách giảm thiểu tác động, thay vì theo đuổi một cuộc đối đầu khó giành phần thắng.
Nỗi lo lớn nhất của EU
Lý do khiến EU dè dặt không chỉ nằm ở bất đồng nội bộ, mà còn đến từ sức ảnh hưởng của Trung Quốc đối với chuỗi cung ứng toàn cầu.
Bắc Kinh hiện nắm vai trò thống trị trong nguồn cung đất hiếm, khoáng sản chiến lược và nhiều loại chip bán dẫn phục vụ các ngành công nghiệp trọng yếu của châu Âu như ô tô, quốc phòng và công nghệ cao.
Năm 2025, khi Trung Quốc hạn chế xuất khẩu đất hiếm, thị trường toàn cầu đã rơi vào tình trạng hỗn loạn do lo ngại thiếu nguyên liệu sản xuất.
Đầu năm nay, các hãng xe châu Âu thậm chí còn phải vận động Ủy ban châu Âu tạm hoãn lệnh trừng phạt đối với một nhà cung cấp chip lớn của Trung Quốc, cảnh báo rằng nếu không được miễn trừ, nhiều nhà máy sẽ cạn linh kiện chỉ sau vài tuần.
Những diễn biến này cho thấy bất kỳ động thái cứng rắn nào từ Brussels cũng có nguy cơ kéo theo các biện pháp trả đũa từ Bắc Kinh, gây tổn thất trực tiếp cho chính doanh nghiệp châu Âu.
Trợ cấp công nghiệp toàn cầu: Trung Quốc dẫn đầu, châu Âu thấp nhất (Đồ hoạ: Bloomberg)
Ưu tiên đối thoại
Theo các quan chức EU, vấn đề hiện nay không phải thiếu biện pháp đối phó.
Khối này đã xây dựng Công cụ chống cưỡng ép kinh tế (Anti-Coercion Instrument), cho phép áp dụng hàng loạt biện pháp thuế quan và phi thuế quan nhằm đáp trả các hành vi gây sức ép kinh tế từ bên ngoài. Tuy nhiên, công cụ này chưa từng được kích hoạt.
Bài học từ các cuộc đàm phán thương mại với Mỹ cũng khiến nhiều lãnh đạo châu Âu trở nên thận trọng hơn. Theo các quan chức EU, Brussels từng từ bỏ lập trường cứng rắn và chấp nhận một thỏa thuận thương mại được đánh giá là bất lợi để tránh leo thang căng thẳng với Washington.
Thay vì lựa chọn đối đầu, EU vẫn đặt cược vào con đường đàm phán.
Sau cuộc gặp Bộ trưởng Thương mại Trung Quốc Vương Văn Đào, Cao ủy Thương mại EU Maroš Šefčovič cho biết hai bên đã nhất trí thành lập các nhóm công tác nhằm giải quyết bất đồng về thương mại, đầu tư và kiểm soát xuất khẩu, đồng thời đặt mục tiêu đạt tiến triển trước tháng 10./.
Nguồn tham khảo: Bloomberg
