Vàng đã vượt trội rõ rệt so với Bitcoin trong năm 2025, khiến tỷ lệ Bitcoin/vàng (BTC-to-gold ratio) giảm tới 50%. Liệu xu hướng này có đảo chiều, nghiêng trở lại về phía Bitcoin trong năm 2026?
Tỷ lệ Bitcoin/vàng – thước đo cho biết cần bao nhiêu ounce vàng để mua 1 BTC – đã lùi về 20 ounce/BTC, giảm mạnh so với mức khoảng 40 ounce/BTC vào tháng 12/2024.
Một nửa giá trị bị “bốc hơi” – không phải vì Bitcoin sụp đổ về mặt cấu trúc, mà vì vàng đã thắng áp đảo trong cuộc cạnh tranh lưu trữ giá trị của năm 2025.
Năm 'đại thắng' của vàng
Vàng trở thành tài sản dẫn dắt xu hướng phòng thủ toàn cầu, với mức tăng lũy kế từ đầu năm (YTD) lên tới 63%, đồng thời vượt mốc 4.000 USD/ounce trong quý 4/2025. Đáng nói, đợt tăng diễn ra trong bối cảnh chính sách tiền tệ vẫn mang tính thắt chặt.
Trong phần lớn năm, lãi suất tại Mỹ duy trì ở mức cao, và Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) chỉ thực hiện đợt cắt giảm lãi suất đầu tiên vào tháng 9. Theo logic truyền thống, môi trường này sẽ gây bất lợi cho các tài sản không sinh lãi như vàng.
Điều này cho thấy vàng không còn giao dịch như một công cụ phòng hộ lạm phát đơn thuần, mà đã trở thành bảo hiểm danh mục mang tính hệ thống, phản ánh nỗi lo về địa chính trị, tài khóa và sự mong manh của trật tự tiền tệ toàn cầu.
Lượng vàng mà các ngân hàng trung ương tích lũy vào năm 2025 (Nguồn: Hội đồng Vàng Thế giới)
Cốt lõi của đà tăng này nằm ở dòng tiền của các NHTW. Tính đến tháng 10/2025, các ngân hàng trung ương đã mua ròng 254 tấn vàng, với Ngân hàng Trung ương Ba Lan dẫn đầu khi bổ sung 83 tấn vào kho dự trữ.
Song song đó, các quỹ ETF vàng toàn cầu ghi nhận dòng vốn vào mạnh mẽ, với lượng nắm giữ tăng 397 tấn trong nửa đầu năm 2025, đưa tổng lượng vàng trong ETF lên 3.932 tấn – mức cao kỷ lục – vào tháng 11.
Đây là sự đảo chiều rõ nét so với xu hướng rút vốn của năm 2023. Đáng chú ý, dòng tiền này vẫn chảy vào vàng dù lợi suất thực tại các nền kinh tế phát triển đạt trung bình 1,8% trong quý 2, giai đoạn mà vàng vẫn tăng tới 23%, cho thấy vàng đã tách khỏi mối quan hệ nghịch truyền thống với lợi suất.
Dòng vốn ETF vàng và giá vàng (Nguồn: Hội đồng Vàng Thế giới)
Mức độ bất ổn toàn cầu tăng cao cũng góp phần thúc đẩy nhu cầu nắm giữ vàng. Chỉ số biến động VIX trung bình năm 2025 đạt 18,2, tăng so với 14,3 của năm 2024, trong khi các chỉ số đo lường rủi ro địa chính trị tăng 34% so với cùng kỳ.
Hệ số beta của vàng so với thị trường chứng khoán giảm xuống -0,12, mức thấp nhất kể từ năm 2008, xác nhận rằng vàng được mua cả với mục đích phòng thủ rủi ro lẫn phân bổ dài hạn.
Vì sao Bitcoin hụt hơi so với vàng?
Bitcoin vẫn ghi nhận mức sinh lời tích cực trong năm 2025, từng vươn lên vùng giá sáu chữ số và được hỗ trợ mạnh mẽ bởi dòng tiền vào các ETF Bitcoin giao ngay. Tuy nhiên, xét trên phương diện tương đối so với vàng, Bitcoin lại kém sắc khi điều kiện cầu suy yếu rõ rệt trong nửa cuối năm. Nguyên nhân là bởi
1. ETF Bitcoin giao ngay mất đà
Tài sản quản lý (AUM) của ETF Bitcoin giao ngay tăng từ 120 tỷ USD đầu năm lên đỉnh 152 tỷ USD vào tháng 7/2025, trước khi giảm dần về 112 tỷ USD trong 5 tháng tiếp theo. Các đợt điều chỉnh giá đã kéo theo dòng vốn rút ròng, trong khi dòng tiền mới không đủ mạnh để bù đắp.
Xu hướng này đối lập hoàn toàn với dòng vốn ổn định chảy vào ETF vàng trong cùng giai đoạn.
Tổng tài sản ròng trong các quỹ ETF BTC giao ngay vào năm 2025 (Nguồn: SoSoValue)
2. Nhà đầu tư dài hạn chốt lời mạnh
Dữ liệu on-chain từ Glassnode cho thấy nhà đầu tư nắm giữ dài hạn (LTH) đã chốt lời quyết liệt. Riêng tháng 7, lợi nhuận hiện thực hóa của nhóm này vượt 1 tỷ USD mỗi ngày (trung bình 7 ngày) – một trong những pha phân phối lớn nhất lịch sử.
Dù áp lực bán hạ nhiệt trong tháng 8, xu hướng này quay trở lại vào cuối năm. Riêng trong tháng 10, LTH đã bán ra khoảng 300.000 BTC, tương đương 33 tỷ USD, đánh dấu đợt phân phối mạnh nhất kể từ tháng 12/2024.
Hệ quả là, lượng BTC do LTH nắm giữ giảm từ 14,8 triệu BTC (ngày 18/7) xuống còn khoảng 14,3 triệu BTC.
Nhà đầu tư nắm giữ dài hạn BTC quyết liệt chốt lời trong năm 2025 (Nguồn: Glassnode)
Tóm lại, lợi suất thực duy trì ở mức cao đã làm tăng chi phí cơ hội khi nắm giữ Bitcoin, trong khi mức độ tương quan của BTC với thị trường cổ phiếu vẫn khá lớn. Điều này khiến Bitcoin kém hấp dẫn hơn trong vai trò tài sản trú ẩn.
Ngược lại, vàng hưởng lợi trực tiếp từ dòng tiền tìm kiếm an toàn và nhu cầu tích lũy dự trữ, đặc biệt từ các ngân hàng trung ương và các tổ chức dài hạn.
Sự lệch pha trong động lực mua giữa hai tài sản chính là nguyên nhân khiến tỷ lệ BTC/vàng bị thu hẹp mạnh, phản ánh một quá trình định giá lại theo chu kỳ, chứ không phải sự suy yếu mang tính cấu trúc của luận điểm đầu tư dài hạn vào Bitcoin./.
