Từ hôm nay, Chủ tịch UBND xã được phạt vi phạm đất đai tới 250 triệu đồng

Từ ngày 31/8, Nghị định 281/2026/NĐ-CP sửa đổi quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai chính thức có hiệu lực, với nhiều thay đổi đáng chú ý về thẩm quyền xử phạt, đăng ký biến động đất đai và biện pháp khắc phục hậu quả.

Từ 31/8, Chủ tịch UBND xã được phạt vi phạm đất đai tới 250 triệu đồng

Nghị định 281/2026/NĐ-CP được Chính phủ ban hành ngày 13/7/2026, sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 123/2024/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai và có hiệu lực từ ngày 31/8/2026.

Các quy định sau khi sửa đổi, bổ sung đã được Bộ Nông nghiệp và Môi trường hợp nhất tại Văn bản số 73/2026/VBHN-NĐ-BNNMT ngày 27/7/2026.

Chủ tịch UBND xã được phạt tới 250 triệu đồng

Một trong những thay đổi đáng chú ý là việc nâng mạnh thẩm quyền xử phạt của Chủ tịch UBND cấp xã.

Theo quy định mới, Chủ tịch UBND cấp xã có quyền phạt cảnh cáo; phạt tiền đến 250 triệu đồng đối với cá nhân, tương ứng tối đa 500 triệu đồng đối với tổ chức; đình chỉ hoạt động dịch vụ tư vấn trong thời hạn 3 tháng và áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả theo quy định.

Trong khi đó, theo quy định trước đây tại Nghị định 123/2024/NĐ-CP, Chủ tịch UBND cấp xã chỉ có thẩm quyền phạt tiền đến 5 triệu đồng. Như vậy, hạn mức phạt tiền đối với cá nhân của chức danh này được nâng gấp 50 lần.

Cùng với việc nâng thẩm quyền cho cấp xã, Nghị định 281 cũng bãi bỏ các quy định về thẩm quyền xử phạt của Chủ tịch UBND cấp huyện, phù hợp với mô hình tổ chức chính quyền địa phương mới.

Thẩm quyền của một số cơ quan, chức danh kiểm tra trong lĩnh vực đất đai cũng được điều chỉnh. Trưởng đoàn kiểm tra chuyên ngành về đất đai do Cục trưởng Cục Quản lý đất đai thành lập; Trưởng đoàn kiểm tra do thủ trưởng tổ chức thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường được giao nhiệm vụ kiểm tra thành lập; Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường được phạt tiền đến 400 triệu đồng.

Nghị định đồng thời quy định thẩm quyền của các chức danh thuộc lực lượng Công an nhân dân đối với một số hành vi vi phạm trong lĩnh vực đất đai theo các điều, khoản cụ thể của Nghị định 123/2024/NĐ-CP.

Thêm trường hợp không bị phạt vì không đăng ký biến động đất đai

Một thay đổi khác liên quan trực tiếp đến hoạt động đầu tư dự án là quy định về xử phạt hành vi không đăng ký biến động đất đai.

Theo khoản 2 Điều 16 Nghị định 123/2024/NĐ-CP sau khi được sửa đổi, hành vi không thực hiện đăng ký biến động đất đai thuộc các trường hợp quy định tại điểm a, b, i, k, l, m và q khoản 1 Điều 133 Luật Đất đai bị phạt từ 2-3 triệu đồng.

Tuy nhiên, Nghị định 281 bổ sung ngoại lệ đối với trường hợp nhận quyền sử dụng đất để thực hiện dự án đầu tư thông qua thỏa thuận về nhận quyền sử dụng đất theo Điều 127 Luật Đất đai.

Như vậy, từ ngày 31/8, trường hợp thuộc ngoại lệ trên sẽ không bị áp dụng mức phạt 2-3 triệu đồng do không thực hiện đăng ký biến động đất đai.

Nghị định cũng đưa ra quy định chuyển tiếp. Trường hợp nhận chuyển nhượng để thực hiện dự án đầu tư thông qua thỏa thuận về nhận chuyển quyền sử dụng đất theo Điều 127 Luật Đất đai, đã bị lập biên bản về hành vi không đăng ký biến động trước ngày 31/8 nhưng chưa có quyết định xử phạt thì không xử phạt.

Trường hợp đã có quyết định xử phạt từ ngày 31/1/2026 đến trước thời điểm Nghị định 281 có hiệu lực nhưng người vi phạm chưa thực hiện quyết định thì không thực hiện quyết định đó.

Vợ chồng chung quyền sử dụng đất được xử phạt như một cá nhân

Nghị định 281 bổ sung Điều 3a vào Nghị định 123, quy định nguyên tắc xác định hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai.

Theo đó, trường hợp vợ và chồng cùng có quyền sử dụng đất thì việc xử phạt vi phạm hành chính được áp dụng như đối với một cá nhân.

Quy định mới cũng bổ sung cách xác định mức phạt đối với đơn vị hành chính đặc khu.

Cụ thể, đặc khu được công nhận loại đô thị và thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn tương ứng với chính quyền địa phương ở phường thì áp dụng mức xử phạt như phường. Đặc khu thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn tương ứng với chính quyền địa phương ở xã thì áp dụng mức xử phạt như xã.

Bổ sung 4 biện pháp khắc phục hậu quả

Nghị định 281 còn bổ sung 4 biện pháp khắc phục hậu quả trong xử phạt vi phạm hành chính về đất đai.

Các biện pháp gồm buộc khôi phục tình trạng ban đầu của đất trước khi vi phạm; buộc khôi phục tình trạng ban đầu của mốc địa giới đơn vị hành chính; buộc thực hiện lại thủ tục hành chính về đất đai; và buộc nộp lại giấy tờ đã bị tẩy xóa, sửa chữa, làm sai lệch nội dung hoặc giấy tờ giả đã sử dụng.

Quy định về xác định số lợi bất hợp pháp cũng được sửa đổi. Trường hợp tổ chức, cá nhân đã nộp vào ngân sách Nhà nước các khoản tiền phát sinh từ việc sử dụng đất sau vi phạm thì số tiền này được khấu trừ vào số lợi bất hợp pháp phải nộp.

Nếu một hành vi vi phạm được nhiều tổ chức, cá nhân cùng thực hiện trên một thửa đất, số lợi bất hợp pháp phải nộp sẽ được chia đều cho các tổ chức, cá nhân cùng vi phạm./.