Trung Quốc siết xuất khẩu với loạt 'ông lớn' Nhật Bản

Bộ Thương mại Trung Quốc đã đưa 20 doanh nghiệp Nhật Bản vào danh sách kiểm soát xuất khẩu, trong đó có các đơn vị trực thuộc Mitsubishi Electric và Mitsubishi Heavy Industries (MHI) - 'ông lớn' ngành công nghiệp Nhật Bản. 

Theo quy định mới, các doanh nghiệp Trung Quốc sẽ bị cấm xuất khẩu các mặt hàng lưỡng dụng – những sản phẩm có thể phục vụ cả mục đích dân sự và quân sự – cho các đơn vị này.

Bên cạnh đó, thêm 20 doanh nghiệp Nhật Bản khác, bao gồm các công ty con của Hitachi, Komatsu cùng các nhà sản xuất drone ACSL và Terra Drone, bị đưa vào danh sách giám sát. Việc xuất khẩu hàng hóa lưỡng dụng tới các doanh nghiệp này sẽ phải xin giấy phép riêng cho từng giao dịch.

Các nhà xuất khẩu sẽ phải nộp báo cáo đánh giá rủi ro, đồng thời ký cam kết bằng văn bản rằng sản phẩm không được sử dụng để tăng cường năng lực quân sự của Nhật Bản.

Động thái của Bắc Kinh diễn ra sau khi Nhật Bản nới lỏng quy định về xuất khẩu thiết bị và công nghệ quốc phòng hồi tháng 4. 

Trung Quốc siết xuất khẩu với loạt 'ông lớn' Nhật Bản

Trước đó, Mitsubishi Heavy Industries đã ký hợp đồng đóng tàu hộ vệ đa năng cho Australia, trong khi NEC, Mitsubishi Electric và Hitachi sẽ cung cấp nhiều thiết bị cho dự án này.

Bắc Kinh cho biết danh sách giám sát được thiết lập từ tháng 2 nhằm "kiềm chế quá trình tái vũ trang của Nhật Bản". Trong phần hỏi đáp đăng tải trên website Bộ Thương mại, một người phát ngôn giấu tên cáo buộc Tokyo "không hề có dấu hiệu hối cải" mà còn tiếp tục theo đuổi "chủ nghĩa quân phiệt kiểu mới", đẩy nhanh quá trình tái vũ trang, triển khai vũ khí tấn công và tên lửa tấn công ra ngoài lãnh thổ.

Các biện pháp kiểm soát mới được dự báo sẽ làm gia tăng rủi ro tuân thủ đối với các doanh nghiệp Nhật Bản cũng như chuỗi cung ứng của họ tại Trung Quốc.

Trước đó, hồi tháng 5, hai công dân Nhật Bản làm việc cho Fuji Electric đã bị bắt giữ tại thành phố Đại Liên với cáo buộc vi phạm các quy định kiểm soát xuất khẩu đất hiếm của Trung Quốc.

Quan hệ giữa Tokyo và Bắc Kinh liên tục căng thẳng trong những tháng gần đây. Một trong những nguyên nhân là phát biểu của Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi hồi tháng 11 năm ngoái, khi bà cho rằng nếu Trung Quốc tấn công Đài Loan, tình huống đó có thể trở thành mối đe dọa sống còn đối với Nhật Bản và tạo cơ sở để nước này thực thi quyền phòng vệ tập thể./. 

Nguồn tham khảo: SMPC, Nikkei Asia