Ngân hàng Trung ương Trung Quốc (PBOC) đã hút ròng 890 tỷ nhân dân tệ (129 tỷ USD) thanh khoản thông qua các nghiệp vụ thị trường mở ngắn hạn trong tháng 3, và 250 tỷ nhân dân tệ (36 tỷ USD) qua các công cụ dài hạn khác.
Theo tính toán của Bloomberg, các ngân hàng thương mại Trung Quốc lần đầu tiên phải hoàn trả các khoản vay từ PBOC kể từ tháng 5/2025 - động thái đảo chiều sau nhiều tháng mạnh tay bơm tiền để cứu tăng trưởng.
Tuy nhiên, khi tăng trưởng có dấu hiệu phục hồi ngay từ đầu năm 2026, PBOC bắt đầu chuyển sang trạng thái cảnh giác hơn. Đặc biệt, xung đột tại Iran đẩy giá dầu tăng vọt, khiến Trung Quốc tiến gần hơn tới việc thoát khỏi tình trạng giảm phát kéo dài.
Ông Lynn Song, kinh tế trưởng khu vực Trung Quốc tại ING Bank, nhận định: “PBOC không muốn tiếp tục bơm thêm tiền vào thị trường liên ngân hàng, khi thanh khoản hiện đã khá dồi dào”.
Áp lực lạm phát
Các nhà phân tích dự báo thời điểm Trung Quốc cắt giảm lãi suất và tỷ lệ dự trữ bắt buộc (RRR) sẽ bị lùi xuống do áp lực lạm phát.
Dù PBOC đang thận trọng hơn với các biện pháp kích thích mới, trong bối cảnh bất định bên ngoài vẫn ở mức cao.
Trong khi đó, nhiều ngân hàng trung ương lớn trên thế giới đã hoặc đang chuẩn bị tăng lãi suất. OECD cuối tháng 3 đã nâng dự báo lạm phát của các nền kinh tế lớn, dự kiến mức trung bình của nhóm G20 năm nay lên 4%, cao hơn đáng kể so với mức 2,8% dự báo hồi tháng 12.
PBOC những năm gần đây nhấn mạnh rằng thị trường nên theo dõi tín hiệu chính sách qua mặt bằng lãi suất, thay vì chỉ nhìn vào lượng thanh khoản bơm ra. Thực tế, chi phí vay qua đêm trên thị trường liên ngân hàng Trung Quốc vẫn duy trì ổn định quanh mức 1,3%, bất chấp thanh khoản bị rút bớt.
Điều này cho thấy điều kiện tiền tệ nhìn chung chưa thay đổi đáng kể. PBOC hiện vẫn mô tả lập trường chính sách là “nới lỏng vừa phải”, đồng thời dựa nhiều hơn vào chính sách tài khóa để hỗ trợ tăng trưởng.
Dư địa hỗ trợ
Quy mô rút thanh khoản sẽ rõ nét hơn vào giữa tháng 4, khi PBOC công bố bảng cân đối kế toán. Chỉ tiêu “các khoản phải thu đối với tổ chức nhận tiền gửi khác” - thước đo cho vay của ngân hàng trung ương với hệ thống ngân hàng - đã tăng liên tiếp 9 tháng tính đến hết tháng 2/2026.
Bên cạnh các công cụ ngắn và dài hạn, chỉ số này còn bao gồm các công cụ chính sách tiền tệ mang tính cấu trúc, nhằm định hướng tín dụng vào các lĩnh vực ưu tiên – vốn ít biến động theo tháng.
Đáng chú ý, PBOC đã nối lại hoạt động mua trái phiếu chính phủ từ tháng 10 năm ngoái, qua đó bơm tiền trở lại thị trường. Tuy nhiên, quy mô mua mỗi tháng không vượt quá 100 tỷ nhân dân tệ, phần nào bù đắp cho lượng tiền bị rút ra.
Ngoài cú sốc giá dầu, triển vọng chính sách của PBOC còn trở nên phức tạp hơn khi tăng trưởng năm 2026 khởi sắc hơn kỳ vọng, làm giảm áp lực phải tung thêm các gói kích thích. Hoạt động thương mại và sản xuất trong tháng 3 vẫn trụ vững ngay cả khi chiến sự Iran bùng phát, cho thấy nền kinh tế Trung Quốc chưa chịu tổn thương nghiêm trọng như nhiều quốc gia khác.
Dù vậy, một số chuyên gia vẫn cho rằng Trung Quốc có thể cắt giảm lãi suất và RRR trong năm nay, đặc biệt nếu lạm phát sản xuất không truyền dẫn sang giá tiêu dùng, khiến biên lợi nhuận doanh nghiệp bị thu hẹp.
Trong ngắn hạn, ngân hàng trung ương Trung Quốc nhiều khả năng vẫn duy trì chính sách hỗ trợ, ít nhất cho đến khi nhu cầu nội địa từ người tiêu dùng và doanh nghiệp cải thiện rõ rệt. Đồng thời, việc giữ chi phí vốn ở mức thấp cũng là điều kiện cần để chính phủ đẩy mạnh phát hành trái phiếu, qua đó tài trợ cho chi tiêu công và ổn định tăng trưởng./.
Nguồn tham khảo: Bloomberg
