Việc cổ phiếu, crypto, vàng, bạc… cùng bị bán tháo mạnh là hiện tượng hiếm khi xảy ra, vì thông thường các nhóm tài sản này không di chuyển cùng chiều.
Khi mọi thứ cùng giảm, nguyên nhân thường không phải do biến cố quân sự hay kinh tế mà thường là do thanh khoản. Cơ chế "thanh lý đồng loạt".
Một cú sốc nào đó khiến các vị thế bị ép thu hẹp, tương tự margin call ở quy mô hệ thống. Khi bị call, nhà đầu tư thường không có nhiều lựa chọn mà phải bán đồng loạt cả danh mục để bù lỗ hoặc đáp ứng yêu cầu ký quỹ.
Sau khi lớp thanh lý kết thúc, thị trường thường xuất hiện nhịp hồi ngắn hạn do áp lực bán cưỡng bức biến mất, kèm short covering và lực bắt đáy kỹ thuật.
Tuy nhiên, xu thế trung hạn sẽ phụ thuộc vào tâm lý của lớp nhà đầu tư vừa bị “quét”. Họ sẽ quay lại chấp nhận rủi ro hay chuyển sang phòng thủ, giảm đòn bẩy và giữ tiền mặt.
Một thủ phạm tiềm năng của cú rơi này đó là carry trade Yên Nhật. Các vị thế vay JPY để mua tài sản rủi ro buộc phải thanh lý unwind: bán cổ phiếu, crypto, hàng hóa… và mua lại yên để trả nợ.
"Vật chất tối" này ước tính trị giá hàng chục nghìn tỷ USD, nó đủ nặng để có thể kéo cả thị trường tài chính toàn cầu vào một cơn bão càn quét tài sản, lấy đi những giọt mồ hôi và mang đến những giọt nước mắt mặn đắng.
