Thêm loạt quy định gỡ vướng cho nhà đầu tư ngoại: Giao dịch không cần tài khoản, nới lỏng danh mục "non-prefunding"

Bộ trưởng Bộ Tài chính vừa ban hành Thông tư số 08/2026/TT-BTC, sửa đổi, bổ sung nhiều quy định quan trọng liên quan đến công bố thông tin, giao dịch và thanh toán trên thị trường chứng khoán Việt Nam.

Đây là bước đi tiếp theo nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho nhà đầu tư nước ngoài (NĐTNN), phục vụ mục tiêu nâng hạng thị trường theo lộ trình gia nhập nhóm chỉ số thị trường mới nổi của FTSE Russell vào tháng 9/2026.

Giao dịch không cần mở tài khoản trong nước

Điểm thay đổi quan trọng tại Thông tư lần này là việc cho phép NĐTNN giao dịch qua tổ chức môi giới toàn cầu, không cần mở tài khoản tại công ty chứng khoán (CTCK) trong nước.

Thay vào đó, NĐTNN chỉ cần mở tài khoản lưu ký và đăng ký mã số giao dịch, đồng thời thực hiện đặt lệnh thông qua tổ chức kinh doanh chứng khoán nước ngoài đã được ký hợp đồng hợp tác với CTCK Việt Nam.

Quy định này giúp rút ngắn quy trình, giảm chi phí tuân thủ, đồng thời tiệm cận thông lệ quốc tế mà nhiều quỹ ngoại đang áp dụng ở các thị trường mới nổi và cận biên khác.

Thông tư cũng bổ sung định nghĩa, trách nhiệm và yêu cầu tối thiểu trong hợp đồng giữa CTCK Việt Nam và tổ chức môi giới nước ngoài; đồng thời đưa ra cơ chế quản lý dữ liệu, kiểm soát lệnh mua – bán đối ứng, đảm bảo khả năng nhận diện nhà đầu tư khi lệnh được chuyển qua hệ thống.

Gỡ rào cản cổ phiếu được giao dịch NPF

Một trong những thay đổi được giới quỹ ngoại đánh giá cao là bãi bỏ giới hạn mã cổ phiếu được giao dịch không yêu cầu ký quỹ trước (non-prefunding - NPF). Trước đây, nhiều cổ phiếu thuộc các CTCK, công ty mẹ hoặc liên quan đến CTCK bị loại khỏi danh mục, gây khó khăn cho các quỹ mô phỏng chỉ số.

Thông tư mới cho phép giao dịch NPF đối với các cổ phiếu trên, miễn là có hợp đồng chuyển nhượng hợp lệ giữa các CTCK, đồng thời giao trách nhiệm cho ngân hàng lưu ký trong việc hỗ trợ phong tỏa, giải tỏa và chuyển quyền sở hữu để CTCK thu hồi khoản đã thanh toán thay cho NĐTNN.

Công ty quản lý quỹ nước ngoài được mở 2 tài khoản chứng khoán

Phù hợp với quy định tại Nghị định 245/2025/NĐ-CP, Thông tư 08 cho phép công ty quản lý quỹ đầu tư chứng khoán nước ngoài được mở hai tài khoản giao dịch: một cho hoạt động đầu tư của chính công ty, và một cho hoạt động giao dịch quản lý thay khách hàng.

Với 16 điều khoản – trong đó 15 điều sửa đổi, bổ sung và 01 điều khoản thi hành – Thông tư số 08/2026/TT-BTC tạo nền tảng pháp lý mới để giảm thiểu rào cản kỹ thuật cho NĐTNN, đặc biệt là các quỹ ETF, quỹ mô phỏng chỉ số và các tổ chức tài chính xuyên biên giới.

Đây được xem là một trong những bước chuẩn bị then chốt nhằm hoàn thiện tiêu chí nâng hạng, góp phần nâng cao tỷ trọng cổ phiếu Việt Nam trong các rổ chỉ số toàn cầu, đồng thời tăng cường hiệu quả quản lý nhà nước và đảm bảo vận hành thị trường an toàn, thông suốt hơn./.