Temu, JD.com thay đổi mô hình kinh doanh trước sức ép thuế quan
Các nền tảng thương mại điện tử giá rẻ Trung Quốc như Temu và Shein đang đối mặt với áp lực ngày càng lớn từ chính sách thuế quan tại nhiều thị trường, đặc biệt là châu Âu.
Dữ liệu của hãng nghiên cứu thị trường Sensor Tower cho thấy, lượng người dùng hoạt động hàng tháng của Temu trong tháng 10/2026 giảm 18% so với cùng kỳ năm trước, đánh dấu tháng thứ 5 liên tiếp đi xuống. Đối thủ Shein cũng ghi nhận lượng người dùng bắt đầu sụt giảm từ tháng 7.
Một trong những nguyên nhân chính là việc EU thay đổi chính sách miễn thuế đối với hàng hóa nhập khẩu giá trị thấp.
Từ ngày 1/7, EU áp thuế 3 euro (khoảng 3,36 USD) đối với các kiện hàng nhập khẩu trị giá dưới 150 euro, chấm dứt cơ chế ưu đãi trước đây. Đến tháng 11, khối này tiếp tục bổ sung phí xử lý 2 euro cho mỗi kiện hàng.
Chi phí gia tăng khiến lợi thế giá rẻ của các nền tảng Trung Quốc dần thu hẹp.
Tại buổi công bố kết quả kinh doanh hồi tháng 8, ông Chen Lei, đồng Chủ tịch kiêm đồng Tổng Giám đốc PDD Holdings - công ty mẹ của Temu - cũng thừa nhận chính sách thuế mới của EU sẽ làm tăng chi phí đối với các đơn hàng xuyên biên giới trong ngắn hạn.
Xuất khẩu thương mại điện tử Trung Quốc tăng chậm nhất 6 năm
Trong bối cảnh tiêu dùng nội địa phục hồi chậm, các doanh nghiệp thương mại điện tử Trung Quốc đã đẩy mạnh mở rộng ra nước ngoài từ khoảng năm 2022.
Cũng trong năm này, PDD Holdings ra mắt Temu, nhanh chóng thâm nhập các thị trường Mỹ, châu Âu, châu Á và Nam Mỹ.
Nhờ lợi thế giá rẻ, Temu và Shein thu hút lượng lớn người tiêu dùng Mỹ và châu Âu trong giai đoạn lạm phát kéo dài. Sự cạnh tranh ngày càng gay gắt khiến Amazon phải tăng cường thu hút các nhà bán hàng Trung Quốc lên nền tảng.
Theo số liệu được Nikkei Asia dẫn lại, kim ngạch xuất khẩu thương mại điện tử của Trung Quốc đạt 2.270 tỷ nhân dân tệ (khoảng 341 tỷ USD) trong năm 2025, tăng hơn gấp đôi sau 5 năm. Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng đã chậm lại đáng kể, chỉ đạt 5% trong năm 2025, mức thấp nhất kể từ năm 2019.
Nguyên nhân đến từ việc ngày càng nhiều quốc gia điều chỉnh chính sách miễn thuế đối với hàng nhập khẩu giá trị thấp, đồng thời tăng cường giám sát hàng hóa giá rẻ từ Trung Quốc.
Hồi tháng 5, Ủy ban châu Âu (EC) đã phạt Temu 200 triệu euro do không đánh giá và xử lý đầy đủ các rủi ro liên quan đến sản phẩm bất hợp pháp được bán trên nền tảng.
Temu chuyển sang bán hàng nội địa, JD.com xây kho vận tại châu Âu
Trước những thay đổi trên, các doanh nghiệp thương mại điện tử Trung Quốc đang điều chỉnh mô hình kinh doanh nhằm giảm phụ thuộc vào hoạt động xuất khẩu trực tiếp từ Trung Quốc.
Thay vì chỉ vận chuyển hàng giá rẻ xuyên biên giới, Temu bắt đầu thu hút các nhà bán hàng tại thị trường sở tại, với chương trình đã mở rộng tới khoảng 40 quốc gia, bao gồm Nhật Bản.
Việc lưu trữ hàng hóa gần người tiêu dùng giúp nền tảng rút ngắn thời gian giao hàng, giảm chi phí vận chuyển và mở rộng sang những mặt hàng khó xuất khẩu xuyên biên giới như thực phẩm.
Song song đó, PDD Holdings đẩy mạnh phát triển thương hiệu riêng, với kế hoạch đầu tư 100 tỷ nhân dân tệ trong 3 năm. Temu cũng đã mở các gian hàng riêng tại Nhật Bản và Canada, kinh doanh quần áo, chăn ga và đồ gia dụng sử dụng tài sản trí tuệ từ các thương hiệu Mỹ.
Trong khi đó, JD.com lựa chọn đầu tư trực tiếp vào hệ thống kho bãi và logistics tại châu Âu, thay vì phụ thuộc vào mô hình thương mại điện tử xuyên biên giới.
Tháng 3/2026, tập đoàn ra mắt nền tảng bán lẻ Joybuy, cung cấp dịch vụ giao hàng trong ngày tại một số thị trường nhờ mạng lưới kho vận địa phương.
Theo Tổng Giám đốc JD.com Xu Ran, doanh thu của doanh nghiệp tại châu Âu đã tăng gấp đôi trong hai quý, nhờ nhu cầu đối với các sản phẩm như điều hòa sản xuất tại Trung Quốc, cùng dịch vụ giao hàng và lắp đặt thiết bị gia dụng trọn gói.
Dù vậy, Joybuy vẫn gặp khó trong việc cạnh tranh với Amazon. Một số người tiêu dùng châu Âu đánh giá giá bán trên Joybuy thấp hơn, nhưng danh mục sản phẩm chưa đa dạng bằng đối thủ Mỹ./.
