"Việt Nam bước vào năm 2026 với nền tảng cấu trúc thuận lợi nhất từ trước đến nay cho tiến trình nâng hạng MSCI. Lộ trình này không còn thuần túy là câu chuyện kỳ vọng dài hạn, mà đang dần trở thành mục tiêu thực tế, có thể định vị và theo dõi được về mặt thời gian" – theo SSI.
Trong báo cáo chiến lược mới công bố, CTCP Chứng khoán SSI (SSI) cho rằng cột mốc đáng chú ý tiếp theo là khả năng Việt Nam được MSCI đưa vào Danh sách theo dõi nâng hạng (Watchlist) trong kỳ đánh giá tháng 6/2026, khi nhiều điều kiện nền tảng đang hội tụ rõ hơn so với các năm trước.
Một trong những yếu tố được nhấn mạnh là bối cảnh so sánh khu vực. Việc MSCI rà soát lại phương pháp xác định tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng (free-float) tại Indonesia đã làm gia tăng rủi ro dòng vốn bị rút theo chỉ số, đồng thời mở ra khả năng thị trường này có thể bị xem xét hạ phân loại xuống nhóm cận biên. Diễn biến này cho thấy tiêu chí về cấu trúc sở hữu và minh bạch free-float đang được MSCI siết chặt hơn với các thị trường mới nổi.
Trong khi đó, Việt Nam đang có lợi thế tương đối về cấu trúc free-float, với mức độ rõ ràng và lành mạnh hơn, giúp giảm rủi ro bị đánh giá bất lợi về tính đại diện và khả năng đầu tư của cổ phiếu trong rổ chỉ số.
Room ngoại tại TTCK Việt Nam
Về mức độ tiếp cận thị trường, nhóm phân tích cho rằng Việt Nam đã đáp ứng phần lớn tiêu chí quan trọng của MSCI. Các yếu tố hỗ trợ gồm cơ chế giao dịch không yêu cầu ký quỹ trước (NPF) vận hành ổn định hơn, tiến trình triển khai mô hình đối tác bù trừ trung tâm (CCP), mở rộng công cụ phòng vệ và bán khống thông qua hợp đồng tương lai chỉ số.
Giới hạn sở hữu nước ngoài (FOL) cũng có chuyển biến trong giai đoạn 2025 - đầu 2026, đặc biệt khi xuất hiện thêm các cổ phiếu vốn hóa lớn áp dụng room ngoại 100%.
Theo SSI, điều này giúp mở rộng đáng kể tập cổ phiếu có thể đầu tư đối với các quỹ chỉ số, đồng thời cải thiện độ sâu và tính đại diện của thị trường trong các bộ chỉ số quốc tế. Những vướng mắc còn lại chủ yếu nằm ở mức độ tự do hóa thị trường ngoại hối, song được đánh giá chưa phải điểm nghẽn mang tính quyết định.
Nới điều kiện cho nhà đầu tư ngoại theo chuẩn FTSE
Bên cạnh các tiêu chí của MSCI, SSI cũng lưu ý loạt thay đổi chính sách gần đây nhằm phục vụ lộ trình nâng hạng theo FTSE Russell.
Ngày 3/2/2026, Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư 08/2026/TT-BTC, sửa đổi các quy định cốt lõi về công bố thông tin, giao dịch và hoạt động công ty chứng khoán, với mục tiêu tạo thuận lợi hơn cho nhà đầu tư nước ngoài và nâng chuẩn vận hành thị trường.
Một điểm mới đáng chú ý là cho phép nhà đầu tư nước ngoài đặt lệnh thông qua công ty chứng khoán toàn cầu mà không cần mở tài khoản giao dịch tại công ty chứng khoán trong nước, trong khi vẫn duy trì cơ chế đăng ký mã số giao dịch và lưu ký tại hệ thống trong nước. Cơ chế NPF cũng được hoàn thiện theo hướng siết kỷ luật thanh toán nhưng giảm rào cản vận hành, đồng thời không còn giới hạn danh mục cổ phiếu được giao dịch theo phương thức này.
Theo SSI, dù các thay đổi được thiết kế chủ yếu để đáp ứng tiêu chí của FTSE Russell, nhiều nội dung cũng trực tiếp giải quyết các quan ngại lâu nay của MSCI về khả năng tiếp cận thị trường, độ tin cậy của cơ chế thanh toán và tính minh bạch vận hành.
Nhóm phân tích nhấn mạnh câu chuyện MSCI vẫn mang tính trung hạn, song phạm vi cổ phiếu có thể đầu tư đã được mở rộng đáng kể, và Việt Nam đang ở trạng thái chủ động hơn trong các kỳ đánh giá sắp tới./.
