SSI: Nhiều cổ phiếu về giá năm 2023, vì sao nhà đầu tư vẫn khó kiếm lời?
Nhiều cổ phiếu đã quay về mặt bằng giá năm 2023 dù lợi nhuận hiện cao hơn đáng kể. Đây là một trong những điểm đáng chú ý được SSI Research nêu trong báo cáo “Phác thảo Chiến lược Đầu tư 2027” mới công bố.
Theo SSI, nhịp giảm kéo dài đã đưa định giá về vùng hấp dẫn. Tuy nhiên, công ty chứng khoán này lưu ý vẫn còn sớm để khẳng định thị trường chung đã hoàn tất nhịp điều chỉnh.
Trong kịch bản cơ sở, SSI đặt mục tiêu VN-Index năm 2027 ở mức 1.940 điểm, dựa trên dự báo lợi nhuận toàn thị trường tăng 10,1%. Kịch bản này được xây dựng với giả định chi phí vốn tiếp tục duy trì ở mức cao.
Theo báo cáo, VN-Index giảm khoảng 9% so với đỉnh năm 2026. Trong khi đó, chỉ số loại trừ các cổ phiếu liên quan đến Vingroup đã giảm khoảng 16% kể từ đầu tháng 9/2025.
Tại cuối tháng 9/2026, P/E dự phóng năm 2027 của VN-Index ở mức 10,7 lần. Nếu loại trừ VIC, hệ số này còn 8,3 lần, tương đương mặt bằng định giá trong các giai đoạn thị trường chịu cú sốc như Covid-19 năm 2020, biến động trái phiếu năm 2022 và thuế quan năm 2025.
SSI nhận định việc giá cổ phiếu điều chỉnh trong khi lợi nhuận tiếp tục tăng củng cố cơ sở lựa chọn những doanh nghiệp có định giá giảm sâu so với nền tảng kinh doanh.
Diễn biến trái chiều giữa lợi nhuận và giá cổ phiếu đã xuất hiện ở một số nhóm ngành lớn.
Điển hình như ngân hàng, lợi nhuận trước thuế của các doanh nghiệp trong phạm vi theo dõi tăng 24% trong 6 tháng đầu năm 2026, nhưng vốn hóa toàn ngành giảm 4% so với đầu năm tại thời điểm thống kê trong báo cáo. Theo SSI, yếu tố xuyên suốt là áp lực nguồn vốn: khi chênh lệch giữa tín dụng và huy động ở mức cao, chi phí vốn trở thành yếu tố giới hạn hoạt động.
Lãi suất khó giảm mạnh
SSI dự báo GDP Việt Nam năm 2027 tăng 9 - 9,5%, với động lực từ đầu tư xây dựng, sản xuất chế biến, chế tạo và dịch vụ. Dù vậy, mức hưởng lợi giữa các doanh nghiệp sẽ không đồng đều.
Báo cáo xác định nguồn vốn là vấn đề cốt lõi. Chi phí huy động ngân hàng tăng đang dần tác động đến lãi suất cho vay, trong khi lạm phát hạn chế khả năng giảm lãi suất trên diện rộng.
Theo SSI, rủi ro tài chính tăng khi doanh nghiệp vay nợ nhanh hơn khả năng tạo dòng tiền. Việc cải thiện cơ chế xử lý nợ có thể thúc đẩy thu hồi, nhưng không xóa được tổn thất thực tế.
Bất động sản là một lĩnh vực cần theo dõi. Báo cáo dẫn số liệu cho thấy số lượng giao dịch trong 6 tháng đầu năm 2026 giảm 16% so với cùng kỳ, trong khi tồn kho cuối quý 2 tăng 55%.
SSI cho rằng khả năng hấp thụ nguồn cung mới có thể suy yếu, đặc biệt ở phân khúc cao cấp, khi giá nhà còn cao và tỷ suất cho thuê thấp hơn lãi suất vay mua nhà. Diễn biến này có thể gây thêm áp lực lên thanh khoản của doanh nghiệp bất động sản và chất lượng tài sản ngân hàng.
Vì vậy, báo cáo nhấn mạnh việc theo dõi khả năng chuyển dự án và đơn hàng thành lợi nhuận, dòng tiền và năng lực trả nợ. Với đầu tư công, tiến độ giải ngân cần được xem xét cùng khối lượng thi công thực tế và công trình đưa vào vận hành.
Khi nào thị trường phục hồi?
SSI dự báo thị trường còn biến động trong nửa đầu năm 2027. Nhịp phục hồi bền vững hơn có thể xuất hiện vào nửa cuối năm nếu áp lực lãi suất hạ nhiệt và dòng vốn ngoại quay lại rõ nét.
Một yếu tố hỗ trợ là khoảng 2,7 tỷ USD từ các quỹ thụ động theo dõi chỉ số FTSE có thể được giải ngân trong năm 2027. Theo ước tính của SSI, quy mô này tương đương khoảng 0,7% vốn hóa thị trường và hơn 70% giá trị bán ròng của khối ngoại trên HOSE trong 9 tháng đầu năm 2026.
Tuy nhiên, dòng vốn ngoại mua ròng mạnh không phải lúc nào cũng lập tức tạo ra nhịp tăng; tác động có thể xuất hiện với độ trễ.
SSI dự báo xu hướng phân hóa hình chữ K tiếp diễn, với lợi thế nghiêng về doanh nghiệp đầu ngành, quy mô lớn và tài chính vững mạnh.
Vật liệu xây dựng và bất động sản khu công nghiệp là hai nhóm được đánh giá khả quan trong năm 2027.
Với vật liệu xây dựng, các dự án lớn khởi công giai đoạn 2025 - 2026 bước vào cao điểm thi công được kỳ vọng hỗ trợ nhu cầu tăng 10 - 15%. HPG và HT1 là hai cổ phiếu được ưu tiên.
Ở nhóm khu công nghiệp, lượng biên bản ghi nhớ ký kết năm 2026 tại một số doanh nghiệp như VGC, IDC và KBC phục hồi 30 - 50% so với cùng kỳ. Diện tích cho thuê mới dự báo tăng bình quân khoảng 16%, dù chi phí phát triển và ưu đãi cho khách thuê lớn có thể gây sức ép lên biên lợi nhuận. SSI lựa chọn DPR, IDC, PHR và theo dõi VGC.
Với các ngành được đánh giá trung lập, SSI ưu tiên VCB, TCB, MBB trong nhóm ngân hàng; MWG, MSN ở tiêu dùng; FPT trong công nghệ và NT2, POW ở ngành điện./.