SGI Capital cảnh báo chứng khoán có thể xuất hiện 'đổ vỡ cục bộ': Hơn 72% tài sản quỹ TBLF đang là tiền

Margin vẫn ở mức cao, ngày càng nhiều cổ phiếu rơi về đáy một năm, trong khi lãi suất và áp lực thanh khoản cùng gia tăng. SGI Capital cảnh báo thị trường có thể xuất hiện những “đổ vỡ cục bộ”, thậm chí hình thành vòng xoáy call margin nếu dòng tiền tiếp tục rút ra.

“Quản trị rủi ro tốt là ưu tiên sống còn” - đây là thông điệp đáng chú ý được SGI Capital đưa ra trong báo cáo tháng 9/2026 của Quỹ Đầu tư Cổ phiếu Tăng trưởng Ballad Việt Nam (TBLF), giữa lúc thị trường chứng khoán bước vào giai đoạn biến động mạnh.

Theo SGI Capital, kết quả kinh doanh quý III của doanh nghiệp niêm yết nhìn chung vẫn có thể tăng trưởng so với cùng kỳ. Tuy nhiên, tốc độ tăng đang chậm lại và sự phân hóa giữa các ngành ngày càng rõ.

Dầu khí, cao su và đường nằm trong nhóm hưởng lợi từ giá hàng hóa. Ở chiều ngược lại, bất động sản, chứng khoán và ngân hàng - những ngành nhạy cảm với lãi suất - được đánh giá đã đi qua giai đoạn tăng trưởng lợi nhuận mạnh nhất.

P/E thấp chưa chắc đã là “hàng rẻ”

SGI Capital đặc biệt lưu ý nhà đầu tư về một cái bẫy thường xuất hiện ở những ngành có tính chu kỳ: P/E càng thấp chưa chắc cổ phiếu càng rẻ.

Lý do là P/E có thể xuống rất thấp đúng thời điểm lợi nhuận doanh nghiệp đang ở vùng đỉnh. Nếu chu kỳ đảo chiều và lợi nhuận giảm sau đó, mức định giá tưởng như hấp dẫn có thể nhanh chóng trở nên đắt.

Trong môi trường lãi suất tăng, SGI Capital cho rằng với những cổ phiếu beta cao, P/B trở về vùng thấp trong lịch sử sẽ là tín hiệu đáng quan tâm hơn đối với nhà đầu tư dài hạn.

Riêng với ngân hàng, đơn vị quản lý quỹ sẽ theo dõi kỹ báo cáo tài chính quý III, đặc biệt ở các khoản phải thu, tỷ lệ trích lập dự phòng và tốc độ hình thành nợ nhóm 2.

SGI Capital cũng lưu ý nhu cầu vay mua nhà và ô tô đã có dấu hiệu chững lại. Khi lãi suất duy trì ở mức cao đủ lâu, tác động lên chất lượng tài sản và nợ xấu có thể bắt đầu bộc lộ rõ hơn.

Đáng chú ý, tổ chức này cho rằng trong chu kỳ tăng trưởng 5-10 năm tới, bất động sản và ngân hàng có thể không còn giữ vai trò động lực chính của nền kinh tế cũng như thị trường chứng khoán Việt Nam như trước.

Margin cao, nhiều cổ phiếu đã về đáy một năm

Theo SGI Capital, dư nợ margin trên thị trường vẫn duy trì ở mức rất cao, trong khi dòng tiền và mặt bằng lãi suất không còn thuận lợi.

Cùng lúc, nhiều khoản vay và khoản đầu tư có nhu cầu tất toán trước cuối năm. Thanh khoản trên thị trường bất động sản giảm cũng có thể tạo thêm sức ép lên chứng khoán - loại tài sản dễ chuyển thành tiền hơn khi nhà đầu tư cần thanh khoản.

SGI Capital cho rằng trong môi trường như vậy, những “đổ vỡ cục bộ” có thể xuất hiện ở các mắt xích yếu.

Một tín hiệu khác cũng đang xuất hiện trên bảng điện.

Số lượng cổ phiếu rơi xuống đáy một năm tăng nhanh, trong khi số mã lập đỉnh mới chỉ tập trung ở một vài nhóm hưởng lợi từ giá dầu.

Tâm lý nhà đầu tư, theo SGI Capital, đang chuyển dần từ “hy vọng sang thất vọng và lo lắng”.

Đặc biệt, một bộ phận nhà đầu tư mới tham gia thị trường trong những năm gần đây, khi lãi suất còn thấp, có thể đang phải đối diện với kết quả đầu tư không như kỳ vọng.

Nếu lãi suất huy động tiếp tục đi lên và dòng tiền rút khỏi chứng khoán mạnh hơn, SGI Capital cảnh báo nguy cơ hình thành “vòng xoáy call margin”.

Dù vậy, đây cũng có thể là lúc cơ hội bắt đầu xuất hiện.

Theo SGI Capital, những thời điểm phần đông nhà đầu tư rời bỏ thị trường hoặc buộc phải bán cổ phiếu ở vùng giá thấp thường mở ra cơ hội cho những người vẫn còn nguồn lực và kiểm soát tốt rủi ro.

Cảnh báo rủi ro, quỹ của SGI Capital đang để hơn 72% tài sản ở tiền

Cuối tháng 9, quỹ nắm 13 cổ phiếu, tăng thêm 3 mã so với tháng trước. Ba cái tên mới xuất hiện là PNJ, HPG và TV2.

Trong đó, TBLF nắm 25.000 cổ phiếu PNJ, trị giá khoảng 665 triệu đồng; 20.000 cổ phiếu TV2, trị giá 515 triệu đồng và 10.000 cổ phiếu HPG, trị giá hơn 201 triệu đồng.

Các khoản đầu tư lớn nhất vẫn là MWG, VIP, FMC và TLG. Tuy nhiên, điều đáng chú ý không nằm ở việc quỹ đang mua cổ phiếu nào, mà là quỹ đang để bao nhiêu tiền ngoài thị trường.

Tổng giá trị cổ phiếu niêm yết của TBLF cuối tháng 9 chỉ khoảng 18,77 tỷ đồng, tương ứng 27,49% tổng tài sản. Điều đó đồng nghĩa hơn 72% tài sản quỹ chưa được phân bổ vào cổ phiếu.

Trong tháng 9, TBLF vẫn tăng 0,73%, trong khi VN-Index giảm 3,47%. Lũy kế từ đầu năm, hiệu suất quỹ đạt 2,74%, còn VN-Index giảm 0,89%. Danh mục cổ phiếu của TBLF có P/E 10,36 lần, thấp hơn mức 11,71 lần của VN-Index. ROE đạt 25,08%, so với 15,62% của thị trường.

Đáng chú ý, PNJ - cổ phiếu mới xuất hiện trong danh mục TBLF cuối tháng 9 - sau đó bước vào nhịp giảm mạnh. Từ mức 26.600 đồng/cp ngày 30/9, PNJ giảm xuống 18.150 đồng/cp vào phiên 12/10, tương đương mất khoảng 31,8% thị giá.

Phiên 2/10 cũng ghi nhận nhà đầu tư nước ngoài bán ròng 54,5 triệu cổ phiếu PNJ qua khớp lệnh, trị giá khoảng 1.264 tỷ đồng. Hai nhóm quỹ ngoại T. Rowe Price và Sprucegrove đồng thời giảm sở hữu xuống dưới ngưỡng 5%./.