Nợ công phình to, Mỹ vay dài hạn với lãi suất cao nhất từ năm 2001
Chi phí phát hành trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 30 năm tăng lên mức cao nhất kể từ năm 2001, trong bối cảnh nhà đầu tư lo ngại về quy mô nợ công gần 40.000 tỷ USD và lạm phát dai dẳng.
Biến động lợi suất trái phiếu Mỹ kỳ hạn 30 năm (Đồ hoạ: FT)
Theo Bộ Tài chính Mỹ, phiên đấu giá 25 tỷ USD trái phiếu kho bạc kỳ hạn 30 năm hôm 13/8 ghi nhận lợi suất lên tới 5,22% - mức cao nhất kể từ tháng 8/2001. Trước đó một ngày, cơ quan này cũng phát hành 42 tỷ USD trái phiếu kỳ hạn 10 năm với mức lợi suất cao nhất kể từ năm 2007.
Đà tăng của lợi suất diễn ra khi nợ công Mỹ tiến sát 40.000 tỷ USD, đẩy tỷ lệ nợ trên GDP đến gần mức cao kỷ lục. Theo dữ liệu chính phủ do Ủy ban Ngân sách Liên bang Có trách nhiệm (CRFB) phân tích, nợ do công chúng nắm giữ đã vượt quy mô GDP trong quý 1/2026.
Văn phòng Ngân sách Quốc hội Mỹ dự báo tỷ lệ này có thể vượt mức đỉnh 106% từng ghi nhận sau Chiến tranh thế giới thứ hai vào cuối thập kỷ, trước khi tăng lên 120% vào năm 2036.
Nợ công và chi phí đi vay của Mỹ đã tăng khoảng gấp đôi trong một thập kỷ qua, một phần do các gói chi tiêu lớn trong đại dịch Covid-19. Hiện chi phí trả lãi nợ của chính phủ Mỹ đã vượt ngân sách dành cho quốc phòng.
Tình hình tài khóa tiếp tục chịu áp lực sau khi chính quyền Tổng thống Trump thông qua chương trình cắt giảm thuế quy mô lớn. Kể từ khi ông Trump trở lại Nhà Trắng, nợ danh nghĩa của Mỹ tăng với tốc độ nhanh nhất nếu không tính giai đoạn đại dịch.
Lạm phát cao cũng khiến nhà đầu tư yêu cầu mức lợi suất lớn hơn khi nắm giữ trái phiếu có lãi suất cố định trong ba thập kỷ. Xung đột giữa Mỹ và Iran đẩy giá năng lượng tăng mạnh, làm trầm trọng thêm áp lực giá cả vốn đã xuất hiện từ chính sách thuế quan và làn sóng đầu tư vào hạ tầng trí tuệ nhân tạo.
Lạm phát Mỹ tăng lên 4,2% trong tháng 5, mức cao nhất ba năm, trước khi hạ xuống 3,4% vào tháng 7. Tuy nhiên, con số này vẫn cao hơn đáng kể so với mục tiêu 2% của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed).
Dù chi phí đi vay tăng, nhu cầu đối với trái phiếu dài hạn của Mỹ vẫn tương đối ổn định. Phiên đấu giá trái phiếu 30 năm ghi nhận tỷ lệ đăng ký mua trên lượng chào bán đạt 2,39 lần, cao hơn mức trung bình của sáu phiên gần nhất.
Theo giới phân tích, kết quả này cho thấy nhà đầu tư vẫn sẵn sàng mua trái phiếu dài hạn, nhưng chỉ khi được trả mức lợi suất đủ hấp dẫn.
Bộ Tài chính Mỹ cho biết sẽ giữ nguyên quy mô phát hành các loại trái phiếu trung và dài hạn trong vài quý tới. Nhu cầu huy động vốn tăng thêm nhiều khả năng được đáp ứng bằng tín phiếu ngắn hạn.
Tuy nhiên, việc phụ thuộc nhiều hơn vào công cụ vay ngắn hạn cũng khiến ngân sách Mỹ nhạy cảm hơn với biến động lãi suất, bởi chính phủ phải liên tục phát hành giấy tờ có giá mới để đảo nợ./.
Nguồn tham khảo: Financial Times