Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đang làm việc với các ngân hàng thương mại về khả năng điều chỉnh quy định liên quan đến tỷ lệ cho vay trên tổng tiền gửi (LDR), theo hướng cho phép đưa trở lại một phần tiền gửi của Kho bạc Nhà nước (KBNN) vào công thức tính. Động thái này nhằm giảm áp lực thanh khoản cho hệ thống ngân hàng.
Từ đầu năm 2026, toàn bộ tiền gửi có kỳ hạn của KBNN bị loại khỏi tổng tiền gửi khi xác định LDR, theo quy định tại Thông tư 26/2022/TT-NHNN (sửa đổi Thông tư 22/2019/TT-NHNN).
Trong bối cảnh quy mô tiền gửi KBNN có thời điểm lên tới khoảng 500.000 tỷ đồng, việc loại trừ hoàn toàn nguồn vốn này khiến áp lực thanh khoản gia tăng, buộc các ngân hàng phải tăng cường vay mượn trên thị trường liên ngân hàng, phát hành giấy tờ có giá hoặc nâng lãi suất huy động.
Theo Công ty Chứng khoán KB Việt Nam (KBSV), tại cuộc họp ngày 9/4/2026 giữa NHNN và các ngân hàng thương mại, các bên đã thảo luận về việc tăng tính linh hoạt của quy định này. Ba hướng điều chỉnh đang được cân nhắc.
Thứ nhất, xem xét sửa đổi hoặc gia hạn lộ trình tại Thông tư 26. Một số ý kiến đề xuất cho phép tiếp tục tính một phần tiền gửi KBNN vào tổng tiền gửi (chẳng hạn duy trì khoảng 20% như năm 2025) trong một thời gian, thay vì loại bỏ hoàn toàn từ năm 2026.
Thứ hai, điều chỉnh kỹ thuật tính LDR theo hướng mở rộng cấu phần “huy động”, bao gồm các khoản vay dài hạn từ tổ chức tài chính quốc tế hoặc chứng chỉ tiền gửi dài hạn, nhằm giảm phụ thuộc vào huy động dân cư.
Thứ ba, xem xét nới trần LDR. Một số ý kiến đề xuất nâng trần LDR từ 85% lên mức cao hơn (khoảng 87–90%) đối với các ngân hàng có hệ số an toàn vốn (CAR) ở mức tốt.
Theo lộ trình tại Thông tư 26, phần tiền gửi KBNN được tính vào tổng tiền gửi đã bị khấu trừ dần, từ 50% năm 2023, 60% năm 2024, 80% năm 2025 và loại bỏ hoàn toàn từ năm 2026.
Việc áp dụng quy định này từ đầu năm nay khiến tỷ lệ LDR tại nhiều ngân hàng, đặc biệt là nhóm ngân hàng thương mại nhà nước, tăng lên sát mức trần 85%. Để duy trì tỷ lệ an toàn, các ngân hàng phải đẩy mạnh huy động từ dân cư, góp phần làm gia tăng cạnh tranh lãi suất.
KBSV cho rằng nếu các phương án nới lỏng được thông qua, áp lực tăng lãi suất trên thị trường huy động sẽ giảm đáng kể. Nhóm ngân hàng thương mại nhà nước được đánh giá hưởng lợi nhiều nhất, do nắm giữ phần lớn tiền gửi KBNN trong hệ thống. Việc điều chỉnh cách tính LDR có thể giúp cải thiện tỷ lệ này, đồng thời mở rộng dư địa tăng trưởng tín dụng trong thời gian tới./.
