Nghịch lý của Shein: Càng muốn rời Trung Quốc, càng khó thoát Quảng Châu
Để xây dựng hình ảnh tập đoàn toàn cầu, Shein - đế chế thời trang nhanh - đã chuyển trụ sở sang Singapore và dành nhiều năm làm mờ mối liên hệ với Trung Quốc. Song, bản cáo bạch IPO cho thấy nền móng làm nên thành công của hãng vẫn là mạng lưới nhà máy tại Quảng Châu.
Shein vừa chốt giá chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) tại Hong Kong ở mức 48,56 HKD/cp, tương đương 6,19 USD/cp.
Theo đó, doanh nghiệp được định giá hơn 26 tỷ USD, chỉ bằng 1/4 mức đỉnh 100 tỷ USD trên thị trường tư nhân cách đây 4 năm. Sau hành trình IPO kéo dài và đầy tranh cãi, giá trị của Shein đã giảm khoảng 74 tỷ USD.
Một số cổ đông hiện hữu được hạn chế thiệt hại nhờ các điều khoản bảo vệ khoản đầu tư. Trước đó, Shein đồng ý chi tới 3,5 tỷ USD cho một số nhà đầu tư tham gia trước IPO, do cổ phần của họ đi kèm cơ chế bù đắp nếu giá chào bán giảm sâu.
Khoản chi này có thể cao gấp đôi số tiền khoảng 1,7 tỷ USD mà Shein huy động được từ đợt chào bán. Tuy nhiên, được bù đắp một phần sau cú sụt giảm giá trị khó có thể xem là chiến thắng.
Bên hưởng lợi rõ rệt nhất là mạng lưới nhà cung cấp đứng sau “cỗ máy” thời trang siêu nhanh của Shein.
Khó thoát Quảng Châu
Tập trung chủ yếu ở phía nam Quảng Châu, hàng nghìn nhà máy quy mô nhỏ là nền móng cho mô hình kinh doanh của Shein.
Việc các nhà cung cấp nằm trong một khu vực tương đối tập trung giúp hãng nhanh chóng nắm bắt xu hướng, đặt những lô hàng thử nghiệm với số lượng nhỏ và đưa sản phẩm ra thị trường chỉ trong khoảng 2 tuần.
Mô hình này đặc biệt hiệu quả ở mảng thời trang nữ, nơi Shein vẫn giữ vị thế nổi bật dù đối mặt với sức ép cạnh tranh ngày càng lớn từ Temu, nền tảng thuộc PDD Holdings.
Trớ trêu ở chỗ, đây lại là mối liên hệ mà Shein từng muốn làm mờ.
Công ty chuyển trụ sở sang Singapore và xây dựng hình ảnh một doanh nghiệp toàn cầu nhằm thu hút nhà đầu tư phương Tây. Tuy nhiên, kế hoạch niêm yết tại Mỹ vấp phải sự phản đối mạnh mẽ. Trong khi đó, những nỗ lực xây dựng trung tâm sản xuất tại Brazil và Thổ Nhĩ Kỳ cũng không thể tái tạo tốc độ, sự linh hoạt và lợi thế chi phí của chuỗi cung ứng Trung Quốc.
Shein có thể chuyển trụ sở pháp lý ra nước ngoài, nhưng chưa thể đưa “trái tim” sản xuất rời khỏi Quảng Châu.
Sau IPO, mối liên kết này nhiều khả năng còn chặt chẽ hơn. Theo bản cáo bạch, Shein dự kiến dành 40% số vốn huy động được để đầu tư vào công nghệ, bao gồm các giải pháp nâng cấp mạng lưới sản xuất cốt lõi.
Muốn biến chuỗi cung ứng thành dịch vụ
Tăng trưởng tại Mỹ và châu Âu – hai thị trường lớn của Shein – đang chậm lại trước làn sóng bảo hộ thương mại và cạnh tranh gay gắt. Để tìm động lực mới, công ty muốn biến chuỗi cung ứng tại Quảng Châu thành nền tảng phục vụ các thương hiệu khác.
Kế hoạch của Shein gồm mua lại các nhãn hàng rồi kết nối họ với mạng lưới nhà máy hiện có. Công ty cũng có thể trực tiếp cung cấp dịch vụ sản xuất, hoàn tất đơn hàng và phân phối cho doanh nghiệp bên ngoài.
Tuy nhiên, biến năng lực sản xuất thành một động cơ tăng trưởng mới không phải chuyện dễ dàng.
Năm 2021, Shein ra mắt chương trình hỗ trợ các nhà thiết kế trẻ. Hai năm sau, chương trình được phát triển thành Xcelerator, cung cấp dịch vụ sản xuất, hoàn tất đơn hàng và quyền tiếp cận nền tảng bán hàng của Shein.
Kết quả đến nay vẫn khá khiêm tốn. Theo bản cáo bạch, chương trình này đóng góp không quá 1% tổng doanh thu của hãng trong năm ngoái, chưa đủ tạo ra thay đổi đáng kể đối với hoạt động kinh doanh.
Mua lại các thương hiệu có tên tuổi có thể là hướng đi khả thi hơn. Những nhãn hàng này sở hữu thứ mà mạng lưới nhà máy không thể tự tạo ra: độ nhận diện và tệp khách hàng sẵn có.
Tuy vậy, chiến lược này cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro. Thương vụ Shein mua lại Everlane, thương hiệu thời trang Mỹ nổi tiếng với cam kết minh bạch chuỗi cung ứng và sản xuất bền vững, đang được cơ quan chức năng Mỹ rà soát về an ninh quốc gia.
Quan trọng hơn, triết lý của Everlane - "Radical Transparency” (Minh bạch triệt để), thiết kế tối giản và bền vững - gần như đối lập với mô hình thời trang siêu nhanh của Shein. Đưa thương hiệu này vào cùng một hệ thống sản xuất có thể làm xói mòn chính những giá trị khiến Everlane trở nên hấp dẫn.
Phản ứng dè dặt đối với thương vụ IPO cho thấy nhà đầu tư chưa hoàn toàn tin rằng Shein đã tìm thấy động lực tăng trưởng tiếp theo.
Tại mức giá chào bán, cổ phiếu Shein được giao dịch với hệ số P/E khoảng 13 lần, thấp hơn đáng kể so với Inditex – công ty mẹ của Zara, H&M và Fast Retailing – chủ sở hữu Uniqlo.
Mức chiết khấu này phản ánh bài toán khó mà Shein phải giải: chứng minh hệ thống sản xuất từng làm thay đổi ngành thời trang có thể tiếp tục tạo ra một chu kỳ tăng trưởng mới.
Shein đã dành nhiều năm xây dựng hình ảnh một tập đoàn toàn cầu và giảm bớt dấu ấn Trung Quốc. Tuy nhiên, hành trình IPO lại cho thấy điều ngược lại: tài sản đáng giá nhất của hãng vẫn là hệ sinh thái sản xuất tại Quảng Châu.
Giá trị của Shein đã giảm mạnh so với thời kỳ đỉnh cao, nhưng vai trò của mạng lưới nhà máy Trung Quốc phía sau hãng chưa bao giờ hiện rõ đến vậy./.
Nguồn tham khảo: Bloomberg