Hiện nay, kinh tế nước ta đang bước vào giai đoạn phát triển mới, yêu cầu đặt ra không chỉ là mức tăng trưởng nhanh mà còn phải gắn với mục tiêu phát triển bền vững. Trong bối cảnh đó, Nghị quyết số 79-NQ/TW và Nghị quyết số 68-NQ/TW đã cùng “cộng hưởng” để tạo nên những đột phá chính sách mang ý nghĩa chiến lược.
Hai Nghị quyết, một sức mạnh tổng hợp
Một mặt, Nghị quyết 79 xác lập vai trò dẫn dắt, ổn định và định hướng của kinh tế nhà nước. Trong đó, nhấn mạnh vai trò chủ đạo của kinh tế nhà nước trong việc bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô và duy trì các trụ cột chiến lược như an ninh năng lượng, hệ thống tài chính – ngân hàng và kết cấu hạ tầng trọng yếu. Điểm nhấn của nghị quyết không nằm ở việc mở rộng quy mô, mà là nâng cao chất lượng, hiệu quả và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp nhà nước (DNNN).
Văn kiện đặt ra những mục tiêu cụ thể và tham vọng: đến năm 2030, có khoảng 50 DNNN lọt vào Top 500 doanh nghiệp lớn nhất Đông Nam Á và ít nhất 1– 3 doanh nghiệp lọt Top 500 toàn cầu. Bên cạnh ý nghĩa về thứ hạng, mục tiêu trên phản ánh yêu cầu nâng tầm năng lực cạnh tranh, quản trị và đổi mới sáng tạo của khu vực kinh tế nhà nước trong bối cảnh hội nhập sâu rộng.
Song song đó, Nghị quyết 79 yêu cầu DNNN đi đầu trong chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ mới và dẫn dắt các ngành kinh tế nền tảng, qua đó hình thành “xương sống” cho nền kinh tế và tăng khả năng chống chịu trước các cú sốc bên ngoài.
Nghị quyết 79 xác lập vai trò dẫn dắt, ổn định và định hướng của kinh tế nhà nước
Mặt khác, Nghị quyết 68 mở rộng không gian phát triển, khơi thông nguồn lực và khẳng định vai trò động lực của khu vực kinh tế tư nhân. Cụ thể, văn kiện đánh dấu bước chuyển quan trọng trong tư duy phát triển khi lần đầu tiên khẳng định kinh tế tư nhân là động lực quan trọng nhất của nền kinh tế quốc dân. Sự thay đổi này thể hiện sự tái định vị vai trò của khu vực tư nhân trong chiến lược tăng trưởng dài hạn.
Nghị quyết 68 xác định đến năm 2030, cả nước phấn đấu có khoảng 2 triệu doanh nghiệp tư nhân, đóng góp 55 – 58% GDP, tạo việc làm cho 84 – 85% lực lượng lao động và đóng góp 35 – 40% tổng thu ngân sách nhà nước. Tầm nhìn đến năm 2045, có ít nhất 3 triệu doanh nghiệp tư nhân, đóng góp trên 60% GDP.
Đáng chú ý, nghị quyết tập trung xử lý những “điểm nghẽn” mang tính cấu trúc đã kìm hãm khu vực tư nhân suốt nhiều năm, từ tiếp cận vốn, đất đai, nguồn lực đến cơ hội đầu tư, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu bảo vệ quyền tài sản và quyền tự do kinh doanh.
Nghị quyết 68 mở rộng không gian phát triển, khơi thông nguồn lực và khẳng định vai trò động lực của khu vực kinh tế tư nhân
Đặt trong tổng thể, hai nghị quyết không tách rời mà bổ trợ lẫn nhau, tạo ra lực đẩy cộng hưởng cho tiến trình phát triển kinh tế Việt Nam. Một trong những hiệu ứng rõ nét nhất là thúc đẩy cải cách thể chế kinh tế theo hướng đồng bộ và nhất quán. Khi DNNN được yêu cầu vận hành theo nguyên tắc thị trường, minh bạch và hiệu quả, môi trường cạnh tranh chung được cải thiện, tạo nền tảng công bằng hơn cho khu vực tư nhân phát triển.
Cùng lúc, sự lớn mạnh của doanh nghiệp tư nhân tạo ra áp lực đổi mới tích cực đối với DNNN, buộc khu vực này phải nâng cao quản trị, sử dụng hiệu quả nguồn lực và cải thiện hiệu suất hoạt động. Sự tương tác hai chiều góp phần giảm dần cơ chế “xin – cho”, hạn chế méo mó thị trường và củng cố niềm tin của nhà đầu tư.
Hai nghị quyết cũng phân vai để tối ưu hóa sức mạnh tổng thể của nền kinh tế. Nghị quyết 79 định hướng kinh tế nhà nước tập trung vào những lĩnh vực then chốt mà khu vực tư nhân khó tham gia hiệu quả như hạ tầng chiến lược, an ninh năng lượng, tài chính – tiền tệ và các ngành công nghiệp nền tảng. Đây là “đường băng” cho tăng trưởng dài hạn và ổn định.
Trong khi đó, Nghị quyết 68 mở rộng không gian cho khu vực tư nhân trong huy động vốn, tiếp cận đất đai, công nghệ và lao động. Khi hai nghị quyết được triển khai đồng bộ, nguồn lực xã hội có điều kiện được phân bổ hợp lý hơn: kinh tế nhà nước giữ vai trò dẫn dắt và ổn định, còn kinh tế tư nhân phát huy tính linh hoạt, sáng tạo và hiệu quả. Hiệu ứng cộng hưởng này thể hiện rõ trong các mô hình hợp tác công – tư, nơi hai khu vực cùng tham gia đầu tư và phát triển thị trường.
Điều kiện để hai Nghị quyết phát huy hiệu quả
Tác động cộng hưởng của Nghị quyết 79 và Nghị quyết 68 chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi được triển khai một cách nhất quán và đồng bộ. Điều này đòi hỏi tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý, nâng cao năng lực thực thi và tăng cường phối hợp giữa các cấp, các ngành.
Quan trọng hơn, cần tránh cách hiểu máy móc rằng vai trò chủ đạo của kinh tế nhà nước đồng nghĩa với bao cấp hay ưu ái hành chính, đồng thời, tránh tuyệt đối hóa kinh tế tư nhân mà xem nhẹ yêu cầu ổn định và định hướng dài hạn. Chỉ khi cả hai khu vực cùng vận hành theo nguyên tắc thị trường, dưới sự điều tiết hiệu quả của Nhà nước, lực đẩy cộng hưởng mới bền vững.
Nhìn từ Nghị quyết 79 và Nghị quyết 68, bức tranh kinh tế Việt Nam hiện lên với hai trụ cột không đối lập mà bổ trợ cho nhau. Sự cộng hưởng giữa kinh tế nhà nước và kinh tế tư nhân không chỉ giúp khai thác hiệu quả hơn các nguồn lực xã hội, mà còn đặt nền móng thể chế vững chắc cho mục tiêu tăng trưởng nhanh và bền vững trong giai đoạn phát triển mới./.
