Ông Gene Fang – Phó Giám đốc điều hành Moody’s Ratings – nhận định dù Mỹ áp dụng mức thuế đối ứng như trước đây hay kịch bản thuế mới 15% của ông Trump thì thuế quan áp cho Việt Nam cũng khá công bằng và không hề bị yếu thế so với các đối thủ cạnh tranh chính.
Ông Gene Fang (giữa) – Phó Giám đốc điều hành Moody’s Ratings cho rằng Việt Nam không bị lép vế dù Mỹ áp dụng kịch bản thuế quan nào
Nội dung được nêu tại buổi tọa đàm do Moody’s Ratings và VIS Rating tổ chức sáng 26/2. Theo đó, ông Gene Fang cho rằng môi trường chính sách thuế của Mỹ đang gia tăng mức độ bất định.
Hiện chưa thể xác định liệu thuế quan sẽ quay lại mặt bằng trước năm 2025 hay áp dụng mức 15% như Tổng thống Donald Trump từng công bố. Diễn biến tiếp theo sẽ phụ thuộc vào phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ cũng như quyết định chính trị từ Nhà Trắng.
Tuy nhiên, theo ông Gene Fang, ở cả hai kịch bản, mức thuế áp lên hàng hóa Việt Nam vẫn được xem là tương đối công bằng nếu đặt trong tương quan với các nền kinh tế cạnh tranh trực tiếp.
“Thuế quan của Mỹ có thể sẽ có những thay đổi lớn trong thời gian tới nhưng tác động đến Việt Nam là không quá lớn”, ông nhấn mạnh.
Sau khi Tòa án Tối cao bãi bỏ các mức thuế áp dụng theo Đạo luật Quyền lực Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA), chính quyền Trump đã viện dẫn Mục 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974 để áp mức thuế bổ sung 10% với tất cả các đối tác thương mại. Trong đó, mức thuế hiệu dụng trung bình áp lên Việt Nam giảm từ 21,6% về 16%.
Trong những động thái gần đây, Tổng thống Donald Trump và Đại diện Thương mại Jamieson Greer đều khẳng định sẽ nâng mức thuế bổ sung lên 15%. Trong kịch bản này, mức thuế đối với hàng hóa Việt Nam sẽ giảm khoảng 2,8 điểm phần trăm so với thời điểm trước phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ.
Dự báo tăng trưởng 2026 đạt 6,5%
Cũng tại tọa đàm, Moody’s Ratings tiếp tục duy trì đánh giá tích cực về triển vọng kinh tế Việt Nam. Tổ chức dự báo tăng trưởng GDP năm 2026 có thể đạt khoảng 6,5%, thuộc nhóm cao trong khu vực châu Á – Thái Bình Dương.
Sau giai đoạn COVID-19, Moody’s nhận diện hai động lực nổi bật của nền kinh tế Việt Nam gồm:
Thứ nhất, tiêu dùng và khu vực tư nhân ngày càng đóng vai trò then chốt. Thị trường lao động được củng cố, thu nhập cải thiện và niềm tin người tiêu dùng tăng lên là những yếu tố hỗ trợ tăng trưởng. Hoạt động đầu tư của doanh nghiệp tư nhân duy trì ổn định, trong khi các nỗ lực nâng cao năng suất tiếp tục tạo dư địa cho tăng trưởng bền vững.
Thứ hai là khu vực xuất khẩu. Trong nhiều năm, xuất khẩu ròng đóng góp đáng kể vào tăng trưởng. Dù có thời điểm cán cân thương mại ghi nhận thâm hụt trong năm 2025, Moody’s cho rằng đây không phải tín hiệu tiêu cực. Việc doanh nghiệp tăng nhập khẩu máy móc, thiết bị và tài sản cố định có thể làm giảm xuất khẩu ròng trong ngắn hạn, nhưng lại là bước chuẩn bị cho năng lực sản xuất dài hạn.
Xu hướng này cũng được củng cố bởi dòng vốn FDI duy trì ổn định. Bất chấp biến động thương mại toàn cầu và rủi ro thuế quan, Việt Nam vẫn ghi nhận dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài tăng đều.
Còn nhiều dư địa tài khóa để hỗ trợ tăng trưởng
Một trụ cột khác hỗ trợ tăng trưởng là chính sách tài khóa và đầu tư công. Sau giai đoạn ngân sách thặng dư do ảnh hưởng của đại dịch, từ năm 2023 Việt Nam quay lại trạng thái bội chi, chủ yếu để tăng chi cho phát triển.
Chính phủ đã triển khai kế hoạch đầu tư hạ tầng giai đoạn 2021 – 2025 với tổng quy mô tương đương khoảng 40% GDP. Trọng tâm là mở rộng hệ thống giao thông, nâng cấp năng lực logistics, cảng biển, năng lượng và phát triển hạ tầng số.
Các lĩnh vực đóng góp vào tăng trưởng GDP thực tế của Việt Nam (Nguồn: Moody’s)
Moody’s dự báo tỷ lệ nợ công trên GDP có thể tăng thêm khoảng 3,3% vào năm 2030. Theo đánh giá của tổ chức, Việt Nam vẫn còn dư địa tài khóa đáng kể khi mức nợ dự kiến vẫn thấp hơn nhiều so với ngưỡng trần 60%.
Dẫu vậy, yếu tố quyết định hiệu quả của các chương trình đầu tư không chỉ nằm ở quy mô vốn, mà ở tiến độ cải cách hành chính. Đại diện Moody’s ghi nhận những tín hiệu tích cực từ năm 2024 trong việc tinh gọn bộ máy, cải cách thủ tục và nâng cao quản trị doanh nghiệp.
Song song đó, việc đẩy mạnh ứng dụng công cụ số, đào tạo nhân lực về AI và thúc đẩy chuyển đổi số đang được tăng tốc. Các nghị quyết mới của Bộ Chính trị cũng cho thấy định hướng cải cách nhất quán và mạnh mẽ hơn trong giai đoạn tới.
Trong bối cảnh môi trường bên ngoài còn nhiều biến động, Moody’s cho rằng nền tảng nội tại – từ tiêu dùng, đầu tư, FDI đến chính sách tài khóa – đang tạo lớp đệm đủ vững để Việt Nam duy trì quỹ đạo tăng trưởng tích cực./.
Nguồn tham khảo: Doanh nghiệp & Kinh doanh
