Margin tăng mạnh, VIS Rating cảnh báo rủi ro tín dụng tập trung vào khách hàng lớn
Dư nợ cho vay ký quỹ của các công ty chứng khoán tiếp tục tăng trong nửa đầu năm 2026. Tuy nhiên, VIS Rating ghi nhận tín dụng ngày càng tập trung vào một số khách hàng lớn, trong khi đầu tư trái phiếu doanh nghiệp tại một số công ty chứng khoán liên kết ngân hàng cũng gia tăng.
Margin tăng, tín dụng tập trung hơn vào khách hàng lớn
Dữ liệu của VIS Rating về 30 công ty chứng khoán lớn nhất, chiếm khoảng 90% tổng tài sản toàn ngành, cho thấy dư nợ margin duy trì xu hướng đi lên trong hai năm qua và tiếp tục tăng trong quý 2/2026. Đáng chú ý, sự gia tăng này cũng đi cùng với thay đổi trong mức độ tập trung tín dụng.
Dư nợ cho vay ký quỹ của các công ty chứng khoán tiếp tục tăng trong quý 2/2026 (Nguồn: VIS Rating)
Theo VIS Rating, nhu cầu vay margin của khách hàng cá nhân ở mức thấp đã thúc đẩy các công ty chứng khoán có liên kết với ngân hàng mở rộng cho vay đối với một số khách hàng lớn.
VIS Rating cho rằng rủi ro tập trung tín dụng toàn ngành có thể tiếp tục tăng trong nửa cuối năm 2026. Khi dư nợ ngày càng tập trung, trường hợp các khách hàng này gặp áp lực về tài chính, khả năng chống chịu của các công ty chứng khoán cũng có thể bị ảnh hưởng.
'Khẩu vị rủi ro' tăng lên 21%
Cùng với margin, đầu tư trái phiếu doanh nghiệp cũng là một trong những yếu tố khiến mức độ rủi ro trên bảng cân đối của các công ty chứng khoán gia tăng.
Tỷ lệ khẩu vị rủi ro của ngành chứng khoán tăng lên 21% trong quý 2/2026 (Nguồn: VIS Rating)
Theo VIS Rating, "tỷ lệ khẩu vị rủi ro" toàn ngành – tính bằng tổng tài sản rủi ro, gồm trái phiếu doanh nghiệp, cổ phiếu chưa niêm yết, khoản phải thu, dư nợ margin quá hạn và một số khoản mục ngoại bảng, chia cho tổng tài sản hữu hình – đã tăng từ mức 19% cuối năm 2025 lên 21% trong quý 2/2026.
Nguyên nhân chủ yếu do một số công ty chứng khoán liên kết ngân hàng gia tăng đầu tư vào trái phiếu của các doanh nghiệp bất động sản lớn.
VIS Rating lưu ý, với các công ty chứng khoán đang nắm giữ trái phiếu của doanh nghiệp bất động sản và nghỉ dưỡng mà tổ chức này đánh giá đang gặp khó khăn, quá trình thu hồi khoản đầu tư có thể kéo dài hơn. Bên cạnh đó, mặt bằng lãi suất cao có thể ảnh hưởng đến dòng tiền của tổ chức phát hành, đồng thời làm chậm quá trình xử lý tài sản bảo đảm.
Đòn bẩy có thể tăng trở lại
Trong khi margin và đầu tư trái phiếu mở rộng, nhiều công ty chứng khoán cũng tăng mạnh vốn để bổ sung dư địa kinh doanh.
VIS Rating cho biết HDBS, LPS, VCBS và VIX đã huy động thành công tổng cộng khoảng 40.000 tỷ đồng vốn mới trong nửa đầu năm 2026. Nhờ đó, tỷ lệ đòn bẩy bình quân toàn ngành giảm từ 2,4 lần cuối năm 2025 xuống 2,2 lần.
Tỷ lệ đòn bẩy toàn ngành giảm xuống 2,2 lần trong nửa đầu năm 2026 sau các đợt tăng vốn quy mô lớn (Nguồn: VIS Rating)
Tuy nhiên, diễn biến giữa các công ty có sự phân hóa. Một số CTCK liên kết ngân hàng tăng trưởng nhanh đã tăng vay ngắn hạn để tài trợ cho hoạt động cho vay margin và đầu tư trái phiếu, qua đó hỗ trợ mở rộng thị phần.
VIS Rating dự báo tỷ lệ đòn bẩy toàn ngành có thể tăng trở lại mức 2,3-2,4 lần trong nửa cuối năm khi nhu cầu vốn tăng cùng quá trình mở rộng bảng cân đối. Nếu điều kiện thị trường chứng khoán kém thuận lợi, khả năng tiếp tục tăng vốn chủ sở hữu của các doanh nghiệp cũng có thể bị hạn chế./.