HSC giờ của ai?

HSC vẫn mang một cái tên rất địa phương: CTCP Chứng khoán TP.HCM. Nhưng sau hơn 20 năm hoạt động, cơ cấu cổ đông của công ty này đã khác xa khỏi hình dung ban đầu về một định chế gắn chặt với vốn Nhà nước.

Thành lập từ tháng 4/2003, HSC là kết quả của mối hợp tác giữa Quỹ Đầu tư Phát triển Đô thị TP.HCM, tiền thân của Công ty Đầu tư Tài chính Nhà nước TP.HCM (HFIC) và Dragon Capital – một trong những tổ chức quản lý quỹ ngoại lâu đời tại Việt Nam.

Xuất phát với vốn điều lệ 50 tỷ đồng, công ty này nhanh chóng mở rộng quy mô trong những năm đầu hoạt động. Vốn điều lệ tăng lên 100 tỷ đồng vào năm 2006, 200 tỷ đồng năm 2007, 395 tỷ đồng năm 2008 và đạt gần 600 tỷ đồng vào cuối năm 2009.

Đến nay, quy mô vốn điều lệ của HSC đã lên 10.808 tỷ đồng. Công ty này cũng trở thành một trong những định chế đại chúng bậc nhất Việt Nam, với 50.155 cổ đông – theo công bố gần nhất chốt ngày 25/3/2026. Trong đó, Công ty TNHH Dragon Capital Markets Limited nắm hơn 340,2 triệu cổ phiếu, tương đương 31,48% vốn điều lệ. Còn HFIC nắm 121,6 triệu cổ phiếu, tương đương 11,25%.

Sự thay đổi đáng chú ý nằm ở tỷ lệ sở hữu của cổ đông Nhà nước. Trong nhiều năm, HFIC từng duy trì tỷ lệ sở hữu tại HSC quanh mức 30%. Tuy nhiên, sau các đợt tăng vốn, chủ yếu thông qua chào bán cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu, HFIC không tham gia đầy đủ nên tỷ lệ nắm giữ giảm dần.

Gần nhất, vào tháng 10/2025, HSC hoàn tất đợt chào bán gần 360 triệu cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu theo tỷ lệ 2:1. Trong đợt phát hành này, HFIC không tham gia (bán toàn bộ quyền mua), khiến tỷ lệ sở hữu giảm từ 16,88% xuống còn 11,25% như hiện tại.

Thực tế, việc không mua thêm cổ phần chủ yếu xuất phát từ các quy định về quản lý vốn Nhà nước và phương án tái cơ cấu đã được UBND TP.HCM phê duyệt. Theo đó, HFIC có kế hoạch thoái toàn bộ vốn tại HSC. Nếu tiếp tục bỏ thêm tiền để thực hiện quyền mua, quy mô vốn Nhà nước đầu tư vào HSC sẽ tăng lên, đi ngược lại định hướng rút vốn khỏi các doanh nghiệp không thuộc lĩnh vực then chốt.

Dù vậy, điều này không đồng nghĩa HFIC đã rút khỏi HSC hay không còn đồng hành với công ty. Tại AGM 2026, Chủ tịch HSC Johan Nyvene cho biết HFIC vẫn sẽ tiếp tục đồng hành, đồng thời khẳng định quan hệ giữa HSC với các cổ đông lớn như Dragon Capital và HFIC vẫn gắn kết.

Chuyện chia cổ tức, tăng vốn của HSC

Quá trình giảm tỷ lệ sở hữu của HFIC cũng đi kèm với những khác biệt trong quan điểm quản trị. Nhiều năm qua, cổ đông Nhà nước này không ít lần thể hiện sự không đồng thuận với các tờ trình của ban lãnh đạo HSC, đặc biệt ở vấn đề cổ tức.

Tại AGM 2026, tờ trình kế hoạch cổ tức năm 2026 bằng tiền mặt với tỷ lệ 7% của HSC đã vấp phải sự phản đối của HFIC, với yêu cầu xây dựng kế hoạch chia cổ tức cao hơn năm trước. Kết quả, tờ trình vẫn được thông qua, nhưng có tới 19,3% cổ phần có quyền biểu quyết tại đại hội bỏ phiếu không tán thành.

Ngoài nội dung trên, một nhóm cổ đông sở hữu khoảng 121 triệu cổ phiếu – tương đương quy mô cổ phần HFIC đang nắm giữ – cũng bỏ phiếu “không tán thành” hoặc “không có ý kiến” với 5 tờ trình khác, gồm phương án phân phối lợi nhuận năm 2025, phát hành ESOP, chào bán riêng lẻ, chuyển đổi cơ cấu tổ chức quản lý và sửa đổi điều lệ, quy chế quản trị công ty.

Dù vậy, phần lớn phương án quan trọng vẫn được thông qua. Năm 2026, HSC tiếp tục có kế hoạch tăng vốn lớn với ba cấu phần: chào bán 270 triệu cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu, phát hành 22 triệu cổ phiếu ESOP và chào bán riêng lẻ 200 triệu cổ phiếu. Nếu hoàn tất, vốn điều lệ công ty có thể tăng từ 10.808 tỷ đồng lên khoảng 15.800 tỷ đồng.

Nguồn vốn mới dự kiến tiếp tục được ưu tiên cho hoạt động cho vay ký quỹ – mảng đóng góp lớn vào doanh thu của HSC và cũng là trọng tâm trong cuộc đua vốn giữa các công ty chứng khoán.

Vị thế của HSC

Dù cơ cấu sở hữu thay đổi, HSC vẫn là một trong những tên tuổi lớn của ngành chứng khoán Việt Nam.

Theo số liệu thị phần môi giới quý 1/2026 trên HOSE, HSC đứng thứ 5 với 7,30% thị phần, tăng 0,56 điểm % so với quý 4/2025. Trên HNX, HSC cũng nằm trong nhóm 10 công ty chứng khoán có thị phần lớn nhất quý 1/2026, với thị phần 3,97%, tăng 1,07 điểm % so với quý trước.

Năm 2025, HSC ghi nhận doanh thu 4.366 tỷ đồng, tăng 32% so với năm trước và hoàn thành 98% kế hoạch. Lợi nhuận trước thuế đạt 1.474 tỷ đồng, tăng 14% và hoàn thành 92% kế hoạch năm.

Sang quý 1/2026, HSC tiếp tục ghi nhận kết quả tích cực với tổng doanh thu hoạt động trong đạt 1.466,4 tỷ đồng, tăng 46,7% so với cùng kỳ; lợi nhuận trước thuế đạt gần 363,5 tỷ đồng, tăng 28,4%. Với kết quả này, công ty hoàn thành khoảng 15,8% kế hoạch lợi nhuận cả năm 2026.

Tại ngày 31/3/2026, tổng tài sản của HSC đạt gần 40.467 tỷ đồng, giảm gần 13% so với đầu năm. Các khoản cho vay vẫn chiếm tỷ trọng lớn nhất, đạt hơn 28.140 tỷ đồng. Vốn chủ sở hữu ở mức 14.402 tỷ đồng, lợi nhuận chưa phân phối đạt hơn 2.361 tỷ đồng.

Diễn biến giá cổ phiếu HCM trên sàn chứng khoán

Lâu nay, HSC vẫn được xem là một trong những định chế đại chúng bậc nhất Việt Nam. Công bố gần nhất, chốt ngày 25/3/2026, công ty này có 50.155 cổ đông. Ngoài Dragon Capital và HFIC, HSC cũng từng ghi nhận sự hiện diện của một số cổ đông chiến lược khác, chẳng hạn như HDBank.

Trên sàn chứng khoán, cổ phiếu HCM cũng đang là một trong những điểm sáng đáng chú ý. Trong hơn một tháng trở lại, mã này tăng khoảng 50%, đưa thị giá lên vùng cao nhất 8 tháng và kéo vốn hóa thị trường lên khoảng 30.700 tỷ đồng.

Diễn biến giá của HCM cũng kéo theo nhiều đồn đoán. Thời gian gần đây, thị trường rỉ tai nhau chuyện HSC lọt tầm ngắm của một nữ tỷ phú số má. Tuy nhiên, đó cũng chỉ là những đồn đoán chưa đủ căn cứ xác tín./.