Giá thuê tàu chở dầu vượt 1,2 triệu USD/ngày vì chiến sự Iran
Cước thuê tàu chở dầu cỡ lớn trên tuyến Trung Đông – Trung Quốc đã vượt 1,2 triệu USD/ngày, mức cao kỷ lục.
Tàu phải đi xa hơn, chờ lâu hơn và chịu phí bảo hiểm cao hơn, khiến dầu về tới nhà máy lọc dầu đắt lên ngay cả khi giá dầu Brent đã giảm.
Cước thuê tàu chở dầu thô cỡ rất lớn (VLCC) trên tuyến Trung Đông – Trung Quốc đã tăng hơn gấp đôi từ cuối tháng 8. Mỗi tàu loại này có thể chở khoảng 2 triệu thùng dầu. Trong phần lớn năm ngoái, cước thuê VLCC chỉ dao động từ 20.000 đến 50.000 USD/ngày.
Chiến sự tại Iran đang làm giảm số tàu sẵn có cho mỗi chuyến hàng. Các nhà máy lọc dầu châu Á phải tìm nguồn cung xa hơn Trung Đông.
Chẳng hạn, một chuyến đưa dầu từ Brazil, Guyana, Tây Phi hoặc Biển Bắc tới Ấn Độ có thể mất 30–40 ngày trên biển, theo nhà phân tích Martijn Rats của Morgan Stanley. Tàu bị giữ trên mỗi hành trình lâu hơn, trong khi nhu cầu thuê tàu vẫn lớn.
Hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz cũng trở nên phức tạp.
Theo Financial Times, khoảng 60 tàu đang qua lại tuyến này để đưa dầu ra vịnh Oman, nơi hàng được chuyển sang tàu khác đi tiếp. Clarksons ước tính khoảng 15% đội tàu chở dầu toàn cầu đang chờ ngoài khơi Oman. Việc chờ nhận hàng và chuyển dầu giữa các tàu có thể khiến một siêu tàu nằm không nhiều ngày.
Ngoài cước thuê, tàu hoạt động tại Trung Đông còn phải chịu phí bảo hiểm rủi ro chiến tranh cao. Trong một số trường hợp, khoản phí này tương đương khoảng 10% giá trị thân tàu, theo FT.
“Chi phí vận chuyển không còn là khoản phụ trong thị trường dầu mỏ mà đang trở thành yếu tố định giá”, ông Tom Reed, trưởng bộ phận phân tích thị trường dầu mỏ tại Argus, nhận định.
Theo ông, cước tàu hiện chiếm khoảng 1/5 tổng chi phí đưa dầu thô tới nhà máy lọc dầu. Vì vậy, gián đoạn trên biển đang trực tiếp tác động tới giá dầu mà các nhà máy phải trả.
Nhà máy lọc dầu chịu sức ép
Chi phí vận chuyển tăng đang đẩy giá dầu giao tới nhà máy lọc dầu châu Á lên gần 150 USD/thùng, theo Amrita Sen, nhà sáng lập hãng tư vấn Energy Aspects.
Con số này bao gồm chi phí đưa dầu tới nơi nhận, nên có thể cao hơn nhiều so với giá dầu Brent tham chiếu, hiện ở quanh 100 USD/thùng. Giá Brent cũng đã giảm đáng kể so với đỉnh trên 125 USD/thùng trong thời chiến.
FT dẫn thông tin từ Argus Media cho biết Hengli Petrochemical đã hạ công suất nhà máy Đại Liên, Trung Quốc, xuống 80% từ mức gần tối đa trước đó. Rongsheng và Shenghong cũng được dự báo sẽ giảm công suất từ cuối tháng 9.
Áp lực có thể tiếp tục lan sang thị trường nhiên liệu thành phẩm. Trong khi các nhà máy lọc dầu cân nhắc giảm mua dầu thô vì chi phí đầu vào và vận chuyển quá cao, giá dầu diesel tại Singapore đã ở quanh 180 USD/thùng; tại Mỹ và châu Âu, giá vượt 200 USD/thùng, theo FT.
Diễn biến này cho thấy giá dầu thô tham chiếu giảm chưa đồng nghĩa chi phí năng lượng đến tay người mua cũng giảm./.