Gánh hơn 40.000 tỷ USD nợ, Elon Musk cảnh báo Mỹ sẽ "phá sản" nếu thiếu AI và robot
CEO Tesla Elon Musk đưa ra cảnh báo gây chú ý về tương lai tài chính của Mỹ, cho rằng nước này chắc chắn sẽ vỡ nợ nếu không đạt được bước nhảy vọt về năng suất nhờ trí tuệ nhân tạo (AI) và robot. Trong bối cảnh nợ công đã vượt 40.000 tỷ USD, ông lo ngại nền kinh tế lớn nhất thế giới đang bị đẩy vào vòng xoáy vay nợ ngày càng khó kiểm soát.
Phát biểu trong cuộc trò chuyện trên Dwarkesh Podcast, Musk nhấn mạnh Mỹ “1.000% sẽ phá sản" nếu không có AI và robot. Theo ông, vấn đề cốt lõi nằm ở tốc độ nợ công tăng quá nhanh, trong khi chi phí trả lãi ngày càng chiếm tỷ trọng lớn trong ngân sách liên bang, thu hẹp dư địa tài chính của chính phủ.
Tính đến ngày 30/9, tổng nợ liên bang Mỹ đã lên khoảng 40.170 tỷ USD. Riêng 9 tháng đầu năm tài khóa 2026, thâm hụt ngân sách liên bang vào khoảng 1.400 tỷ USD, khi chi tiêu tiếp tục vượt xa nguồn thu.
Điều khiến Elon Musk đặc biệt lo ngại là khoản lãi phải trả cho khối nợ khổng lồ này. Chi phí lãi vay hàng năm của chính phủ Mỹ hiện đã vượt 1.000 tỷ USD, thậm chí lớn hơn ngân sách quốc phòng nếu xét theo một số thước đo chi tiêu.
Theo ông chủ Tesla, nếu không tạo ra mức tăng năng suất đột phá nhờ AI và tự động hóa, Mỹ sẽ rất khó thoát khỏi vòng luẩn quẩn phải vay thêm để trang trải những nghĩa vụ tài chính ngày càng phình to. Nói cách khác, công nghệ không chỉ là động lực tăng trưởng mà còn có thể trở thành một trong những lối thoát quan trọng cho bài toán nợ công của nước này.
Chiến sự Iran và tham vọng quốc phòng đẩy gánh nặng nợ Mỹ lên cao
Áp lực tài khóa của Washington càng lớn khi chi phí quân sự tiếp tục gia tăng. Hồi tháng 7, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth cho biết chiến sự với Iran dự kiến tiêu tốn khoảng 37,5 tỷ USD.
Tuy nhiên, đến đầu tháng 9, một ước tính của Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ đã nâng con số lên ít nhất 43,6 tỷ USD, trong đó khoảng 28 tỷ USD dành cho việc bổ sung số đạn dược đã sử dụng.
Đáng chú ý, khoản tiền này chưa bao gồm toàn bộ những nghĩa vụ phát sinh trong dài hạn, như sửa chữa các căn cứ quân sự bị hư hại hay chi phí chăm sóc cựu binh.
Từ tháng 4, Linda Bilmes, chuyên gia chính sách công tại Trường Kennedy thuộc Đại học Harvard, đã cảnh báo tổng hóa đơn cuối cùng của cuộc chiến có thể vượt 1.000 tỷ USD nếu tính cả những nghĩa vụ kéo dài nhiều năm.
Theo bà, một phần đáng kể chi phí chiến sự được tài trợ bằng vay nợ. Điều đó đồng nghĩa người đóng thuế Mỹ không chỉ phải gánh khoản chi quân sự ban đầu mà còn tiếp tục trả lãi trong nhiều năm sau đó, khiến một phần gánh nặng tài chính được chuyển sang các thế hệ tương lai.
Nợ công Mỹ đối mặt sức ép kép từ chi tiêu và chính sách thuế
Không chỉ chi tiêu quốc phòng, triển vọng tài khóa Mỹ còn chịu sức ép từ Đạo luật One Big Beautiful Bill Act. Các ước tính mới cho thấy đạo luật này có thể khiến nợ quốc gia tăng khoảng 4.200 tỷ USD đến năm tài khóa 2034, hoặc khoảng 4.700 tỷ USD đến năm 2035 nếu tính cả tác động kinh tế.
Những con số trên cho thấy bài toán nợ công của Mỹ không đơn thuần là hệ quả của một khoản chi riêng lẻ, mà xuất phát từ sự mất cân đối kéo dài giữa thu và chi ngân sách. Khi chi phí lãi vay ngày càng lớn, chính phủ phải dành thêm nguồn lực để trả nợ, trong khi dư địa cho các chương trình đầu tư và chính sách phát triển bị thu hẹp./.
Nguồn: Yahoo Finance
